Томас Вудра Вільсан

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Томас Вудра Вільсан
Thomas Woodrow Wilson
Томас Вудра Вільсан
сцяг
28-ы прэзідэнт ЗША
сцяг
4 сакавіка 1913 — 4 сакавіка 1921
Віцэ-прэзідэнт: Томас Маршал
Папярэднік: Уільям Тафт
Пераемнік: Уорэн Гардзінг
сцяг
34-і губернатар Нью-Джэрсі
сцяг
17 студзеня 1911 — 1 сакавіка 1913
Папярэднік: Джэймс Філдэр[en]
Пераемнік: Джон Форт[en]
 
Партыя: Дэмакратычная партыя ЗША
Адукацыя: Дэвідсан-каледж[d], Прынстанскі ўніверсітэт і Універсітэт Джонса Хопкінса
Дзейнасць: палітык, прафесар універсітэта[d] і адвакат
Веравызнанне: Прэсвітэрыянства
Нараджэнне: 28 снежня 1856(1856-12-28)[1][2]
Стантан[d], Штат Вірджынія, ЗША
Смерць: 3 лютага 1924(1924-02-03)[1][2] (67 гадоў)
Вашынгтон, ЗША[1]
Пахаванне: Вашынгтонскі кафедральны сабор
Бацька: Джозеф Руглз Вільсан[d]
Маці: Джанет Вудра
Жонка: Элен Вільсан і Эдзіт Вільсан
Дзеці: Маргарэт Вудра Вільсан[d], Джэсі Вудра Вільсан[d] і Элеанор Вільсан Макаду[d]
 
Аўтограф: Woodrow Wilson Signature 2.svg
 
Узнагароды:
Нобелеўская прэмія Нобелеўская прэмія міру (1919)
Ордэн Белага арла

Томас Вудра Вільсан, або Уільсан (англ.: Thomas Woodrow Wilson; 28 снежня 1856 — 3 лютага 1924) — дзяржаўны і палітычны дзеяч, 28-ы прэзідэнт ЗША, ініцыятар стварэння Лігі Нацый, лаўрэат Нобелеўскай прэміі міру (1919).

Скончыў Прынстанскі ўніверсітэт (1879), прафесар права і палітычнай эканоміі (1890—1902), рэктар (1902—10) у ім.

Губернатар штата Нью-Джэрсі (1910—12). Двойчы перамагаў на прэзідэнцкіх выбарах ад Дэмакратычнай партыі, 28-ы прэзідэнт ЗША (1913—21).

Адміністрацыя Т. Вільсана ў першыя гады яго прэзідэнцтва правяла шэраг прагрэсіўных рэформ (прыняцце закону аб тарыфах і падаходным падатку, антытрэстаўскага закону, увядзенне 8-гадзіннага працоўнага дня на чыгунцы і інш.). У міжнароднай палітыцы дэклараваў імкненне зрабіць ЗША вядучым абаронцам міру, аднак пры Т. Вільсане ЗША ажыццявілі інтэрвенцыю ў Мексіку, акупіравалі Гаіці і Санта-Дамінга. У І сусветную вайну Т. Вільсан, урад якога да 1917 прытрымліваўся нейтралітэту, спрабаваў ініцыіраваць мірныя перагаворы варагуючых бакоў, у пач. 1917 ён прапанаваў кангрэсу ЗША план усталявання міру шляхам стварэння Лігі Нацый. Пры Т. Вільсане ЗША аб'явілі вайну Германіі (красавік 1917), ажыццявілі інтэрвенцыю ў Савецкую Расію. Т. Вільсан — аўтар праграмы міру з 14 пунктаў (уключала і пункт аб стварэнні Лігі Нацый), актыўны ўдзельнік распрацоўкі і прыняцця Версальскага мірнага дагавора (1919).

Зноскі

  1. 1,0 1,1 1,2 Record #118643401 // Общий нормативный контроль — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 data.bnf.fr: open data platform — 2011.

Шаблон:Кабінет Вудра Вільсана