Тэадор Аляксандр Ляцкі

Тэадор Аляксандр Ляцкі
Герб «Цмок»
19-ы маршалак надворны літоўскі 11 красавіка 1654 — 1683
Папярэднік	Крыштаф Завіша
Пераемнік	Юзаф Багуслаў Слушка
падстолі вялікі літоўскі 5 студзеня 1653 — 1654
Папярэднік	Крыштаф Патоцкі
Пераемнік	Аляксандр Гіларый Палубінскі
цівун біржынянскі[d] з 26 студзеня 1649
Папярэднік	Стэфан Хжанстоўскі[d]
Пераемнік	Самуэль Ян Ляцкі[d]
Нараджэнне	каля 1617
Смерць	1683(1683)
Род	Ляцкія
Бацька	Ян Альфонс Ляцкі
Маці	Яна Тальваш
Жонка	Ганна Пац
Дзеці	Геранім Казімір Ляцкі[d]
Грамадзянства	Рэч Паспалітая

Тэадор Аляксандр Ляцкі (каля 1617 — 1683) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага, паэт, духоўны пісьменнік эпохі барока. Вялікі падстолі літоўскі (1653—1654), маршалак надворны літоўскі (1654—1683).

Сям'я

Прадстаўнік шляхецкага роду Ляцкіх уласнага герба «Цмок», сын Яна Альфонса і Яны Тальваш. Быў жанаты з Ганнай, дачкой Пятра Паца. Не пакінуў нашчадкаў мужчынскага полу

Кар'ера

Сваю кар’еру пачаў у сярэдзіне XVII стагоддзя з мясцовых урадаў (пасад), паступова атрымаўшы прызнанне пры каралеўскім двары: З 1644 па 1652 гады (і паўторна ў 1656—1683 гадах) з’яўляўся старостам радуньскім. У 1649 годзе быў прызначаны цівуном біржанянскім. Таксама трымаў нерадавыя староствы, у тым ліку Неманойцкае (да 1661) і Шродскае (1661—1664).

Вялікі падстолі літоўскі з 1653 года, прызначаны на пасаду каралём Янам ІІ Казімірам. Маршалак надворны літоўскі з 1654 года, знаходзіўся на пасадзе амаль трыццаць гадоў (да самай смерці ў 1683 годзе), што зрабіла яго адным з самых працяглых кіраўнікоў надворнага маршалкоўства ў гісторыі ВКЛ.

Са смерцю маршалка ў 1683 годзе мужчынская лінія роду Ляцкіх у Вялікім Княстве Літоўскім перапынілася.

Літаратурная творчасць

У гісторыі культуры Тэадор Аляксандар Ляцкі вядомы як прадстаўнік барочнай рэлігійнай паэзіі. Меў выдатную адукацыю і пісаў на польскай мове. Яго асноўная праца — кніга лірычных эмблем «Набожныя жаданні» («Pobożne pragnienia»), выдадзеная ў Крэцінзе. Гэты твор з’яўляецца мастацкім перакладам і адаптацыяй папулярнага лацінскага каталіцкага трактата «Pia desideria» езуіта Германа Гуга.

Сучаснікі, у прыватнасці паэт Веспасіян Кахоўскі, высока ацэньвалі паэтычны талент Ляцкага, параўноўваючы яго з такім майстрам, як Станіслаў Любамірскі. Асобныя яго вершы таксама захаваліся ў рукапісных хатніх зборніках (раптулярах) тагачаснай шляхты.

Літаратура

• Белы А. Ляцкія // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; маст. З. Э. Герасімовіч. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. — Т. 2: Кадэцкі корпус — Яцкевіч. — С. 240. — 792 с. — ISBN 985-11-0378-0 (т. 2), ISBN 985-11-0315-2.