Тэатр аднаго акцёра «Крык»

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Дняпроўскі акадэмічны ўкраінскі тэатр аднаго акцёра «Крык»

лагатып тэатра

48°27'45" пн. ш. 35°02'48" усх. д. / 48.46250° пн. ш. 35.04667° сх. д. / 48.46250; 35.04667Каардынаты: 48°27'45" пн. ш. 35°02'48" усх. д. / 48.46250° пн. ш. 35.04667° сх. д. / 48.46250; 35.04667

Краіна

Flag of Ukraine.svg Украіна

Горад
Адрас
вул Міхаіла Грушэўскага, 1
Ўмяшчальнасць

больш за 150 гледачоў

Тып

монотеатр

Статус

Акадэмічны тэатр

Заснавальнік

Мельнік Міхаіл Васільевіч

Адкрыта

1989

Кіраўніцтва

Міхаіл Мельнік (мастацкі кіраўнік, акцёр і рэжысёр)

theater-krik.com

Тэатр аднаго акцёра «Крык» у Вікісховішчы?

Тэатр аднаго акцёра «Крык»украінскі акадэмічны тэатр у горадзе Дняпры[1]. Адзіны мінімум у Украіне і ў Еўропе[2], паўнавартасны тэатр, у якім акцёр з'яўляецца і рэжысёрам спектакляў, і сцэнарыстам, і сцэнографамі мастаком, і музычным рэдактарам, і грымёрам, і костюмером — гэта заснавальнік тэатра народны артыст Украіны Міхаіл Мельнік. У лістападзе 2012 года загадам Міністэрства культуры Украіны тэатру прысвоены статус акадэмічнага[3].

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Днепрапятроўскі тэатр-студыя «Крык», як камунальнае ўстанова культуры, быў зарэгістраваны рашэннем выканкама Кастрычніцкага раённага савета народных дэпутатаў горада Днепрапятроўска 6 ліпеня 1990 года (Рашэнне райсавета № 293 ад 06.07.1990), але да гэтага тэатр ужо актыўна працаваў мінімум год — са спектаклямі «Гайдамакі» і «Адпетыя» «Крык» выступаў не толькі ў Украіне[4].

Першыя гады[правіць | правіць зыходнік]

Папярэднікам Тэатра аднаго акцёра стала тэатр-студыя «Крык», якую стварыў Міхаіл Васільевіч Мельнік у Днепрапятроўскам мантажным тэхнікуме ў 1987 годзе, і прадстаўлення якой з часам сталі вельмі папулярнымі сярод гараджан. У 1989 годзе тэатру-студыі далі памяшканне ў былым музеі камсамольскай славы імя Аляксандра Матросава на Кастрычніцкай плошчы (цяпер Саборная). З-за адсутнасці сродкаў Міхасю Мельніку прыйшлося самастойна ўладкоўваць яго пад тэатр, уласнаручна рабіць лаўкі для гледачоў, кулісы, асвятляльнае і гукавое абсталяванне.

Распараджэннем Днепрапятроўскага гарадскога савета ад 4 мая 1993 года № 471р тэатр-студыя атрымала сучаснае назва — быў зарэгістраваны Ўкраінскі тэатр аднаго акцёра «Крык» (Рэгістрацыйны № 5498 ад 04.05.1993). «Крык» — гэта адзіны ў Украіне выпадак тэатра, калі рэжысёр з'яўляецца і акцёрам, і сцэнарыстам, і музычным рэдактарам, і мастаком , і костюмером адначасова. Спектаклі «Крыку» набылі шырокай папулярнасці. Нягледзячы на сваю кампактнасць, на гастролі «Крык» выязджае не часта[5].

Першымі спектаклямі тэатра сталі «Гайдамакі» па аднайменнай паэме Тараса Шаўчэнкі і «Прапалыя» па матывах твораў Астапа Вішні, Міхаіл Мельнік паставіў яшчэ на малой сцэне Ўкраінскага музычна-драматычнага тэатра імя Тараса Шаўчэнкі. Неўзабаве, у 1991 годзе, да іх дадалася «Кара» паводле аповесці Мікалая Гогаля «Тарас Бульба». Цікава, што на «Гайдамакаў» не пускалі школьнікаў, таму што Мельнік лічыў пастанова спектаклем для дарослых, а не для дзяцей, за што часцяком не знаходзіў паразумення з кіраўніцтвам школ. «Кара» карысталася вялікай папулярнасцю сярод гледачоў, аднак апынулася занадта небяспечнай для акцёра.

Аднойчы падчас спектакля на яго ўпаў рэквізіт, Міхаіл Васільевіч моцна пашкодзіў спіну. Пасля гэтага ён вырашыў зняць спектакль. 1993 года Мельнік паставіў «Лаліту» Набокава. Гэтую п'есу ён гуляў шаснаццаць гадоў, але затым нечакана зняў з рэпертуару. Як тлумачыў сам мастак, ён пачаў камплексаваць перад сваёй дачкой і вырашыў памяняць п'есу[6].

Монотеатр ў Доме архітэктара[правіць | правіць зыходнік]

У 1994 годзе Млынара прысвоена званне Заслужаны артыст Украіны. А ў 1996 ён стаў першым лаўрэатам Прэміі імя Леся Курбаса, лаўрэатам і ўладальнікам Гран-пры тэатральнага фестывалю-конкурсу на вышэйшую тэатральную ўзнагароду Прыдняпроўя «Сичеславна-1996». У тым жа годзе «Крык» пераехаў у новае памяшканне — у Дом архітэктара, дзе тэатр функцыянуе да гэтага часу. У трэці раз прыйшлося абсталяваць сцэну, перабудоўваць зала, майстраваць рассоўныя дзверы, абсталяваць грымёрную, майстэрню і да таго падобнае. У новым зале Мельнік парадаваў сваіх прыхільнікаў спектаклямі «Парфумер» па раману Патрыка Зюскінда (1995), «Вароты ў Рай» паводле аднайменнай аповесці Ежы Анджеевского (1998) і «Украіншка паляванне» паводле твораў Астапа Вішні (1999).

Публіка на спектаклі «Крыку» у Доме архітэктара

«Вароты ў Рай» — драма, гісторыя аб крыжовым паходзе дзяцей, якія былі асуджаныя на верную гібель. «Украіншка паляванне» — камедыя, поўная імправізацыі. Акцёр гуляў, як хацеў: наліваў гледачам гарэлку, частаваў варэнікамі, якія перад спектаклем рыхтавала яго жонка...

Цікавая гісторыя і спектакля па «Парфюмера» Зюскінда. Пастаноўка «Крыку» — адзіная п'еса «Парфумера» у свеце: аўтар рамана на пэўным этапе забараніў ставіць або экранізаваць свае творы. Таму за некалькі гадоў на спектакль прыехалі прадстаўнікі Інстытута Гётэ, якія хацелі абараняць аўтарскія правы на раман. Як успамінаў Міхаіл Васільевіч, пасля спектакля госці былі пад такім уражаннем, што не маглі нічога сказаць, аднак пасля папрасілі прыбраць п'есу, таму што яна парушыла аўтарскае права. Акцёр тады заявіў, што гэта апошняя пастаноўка і стрымаў абяцанне — спектакль быў зняты з рэпертуару.

Адной з самых удалых спектакляў тэатра стала пастаноўка «Грэх» па матывах твораў класіка ўкраінскай літаратуры Міхаіла Коцюбинского «Intermezzo» і «Што запісана ў кнігу жыцця» (прэм'ера 2004 года) — у 2007-м-за пастаноўку «Граху» Міхаіл Мельнік быў удастоены Нацыянальнай прэміі Украіны імя Тараса Шаўчэнкі — ва Украіне найвышэйшай творчай ўзнагароды за важкі ўклад у развіццё культуры і мастацтва. Гісторыя сына, які адправіў ўласную маці на смерць, не можа пакінуць абыякавым нікога, а іншы «голас маці», — творчая знаходка Мельніка-рэжысёра, — прымушае здрыгануцца нават самых стрыманых гледачоў. Майстар прапанаваў сучасную версію класічных твораў, перанясучы сюжэт Коцюбинского ў абставінах нашага жыцця: герой нагадвае бамжа, які патанае ў бруду. Сцэна падобная на двор з невивезеним смеццем. Чорны прастору сцэны запоўнена газетнай паперай і цэлафанавай пакетамі, якія не толькі ілюструюць рэчаіснасць, але і сімвалізуюць забруджанасць нашых душ[7].

Акцёр і гледачы. Спектакль «Дзікі» па матывах аповесці Цвейга «Амок»

Неаднаразова тэатр у сваіх пастаноўках звяртаецца да сучаснай еўрапейскай прозы. Для украінскамоўнай тэатра «Крык» быў і застаецца прынцыповым пераканаць гледачоў рускамоўнага Дняпра, што на ўкраінскай мове можна гуляць любы еўрапейскі інтэлектуальны твор. Паступовае пашырэнне рэпертуару тэатра ад нацыянальнай тэматыкі да канкрэтных агульначалавечых праблем абсалютна заканамернае. Галоўнае, што «Крык» заўсёды застаецца верным украінскім прынцыпам духоўнасці.

Новыя драматычныя спектаклі тэатра — «Мутацыя» (2007) па матывах твораў Фёдара Дастаеўскага, «Табу» (2009) паводле аповесці «Крэйцарава саната» Льва Талстога, «Неапазнаныя» (2013) і «Дзікі» (2017) па творах Стэфана Цвейга «Ліст незнаёмага» і «Амок». Усе спектаклі працятыя глыбокім філасофскім, духоўным асэнсаваннем сучаснасці і будучыні чалавецтва. У кожным спектаклі падымаюцца як агульначалавечыя пытанні, так і праблематыка асобнага чалавека; у пастаноўках рэзаніруе тэма Украіны, яе болевых кропак. Прадстаўлення Мельніка выклікаюць у гледачоў нярэдка шокавы стан і нават катарсіс. Вельмі часта госці тэатра плачуць ад перажытых падчас выступленняў эмоцый[8]. На жаль, спектакль «Мутацыя» была знятая з паказу — спецыфіка тэатра аднаго акцёра не дазваляе гуляць больш пяці спектакляў адначасова. «Я не маю магчымасці трымаць у рэпертуары восем-дзесяць розных спектакляў», — кажа Мельнік.

Асобна за жанрам у рэпертуары тэатра варта лірычная музычны спектакль-кантакт «Сонца ў вачах тваіх...» (2010). На спектаклі гледачы становяцца ўдзельнікамі тэатральнага дзейства, ладзяць свой перформанс — са сцэны прызнаюцца ў каханні, робяць сапраўдныя прапановы рукі і сэрца. А акцёр радуе прыхільнікаў сваім хобі — гульнёй на саксафоне[9]. «„Сонца ў тваіх вачах“ я рэкамендую ўсім закаханым. Пасля спектакля хочацца схапіць на рукі любу і імчацца ў загс. Дарэчы, менавіта на спектаклі ўжо 13 хлопцаў зрабілі прапанову сваім умілаваным», — усміхаецца Мельнік.

Прыцягальнай сілай тэатра для яго прыхільнікаў сталі творчыя сустрэчы Міхаіла Мельніка з маладымі паэтамі, пісьменнікамі, студэнцкай моладдзю і мясцовымі журналістамі.

Рэпертуар[правіць | правіць зыходнік]

За час існавання тэатра, у ім пастаўлены чатырнаццаць спектакляў. Па стане на 2017 год у рэпертуары тэатра прадстаўлены пяць моноспектаклів.

Год прэм'еры Спектакль Сцэнар Год заканчэння паказу
2017 «Дзікі» Па матывах аповесці Стэфана Цвейга «Амок»
2013 «Неапазнаныя» Па матывах навелы Стэфана Цвейга «Ліст незнаёмага» (сучасная версія)
2010 «Сонца ў вачах тваіх...» Лірычная музычная спектакль-кантакт
2009 «Табу» Па аповесці Льва Талстога «Крэйцарава саната» (сучасная версія)
2007 «Мутацыя» Па матывах твораў Фёдара Дастаеўскага (сучасная версія) 2015
2004 «Грэх» Па матывах твораў Міхаіла Коцюбинского (сучасная версія)
2002 «Mollis» Па аповесці Фёдара Дастаеўскага «Рахманая» 2013
1999 «Украіншка паляванне» Па матывах твораў Астапа Вішні 2002
1998 «Вароты ў Рай» Па аднайменнай аповесці Ежы Анджеевского 2003
1995 «Парфумер» Па раману Патрыка Зюскінда 2006
1993 «Лаліта» Паводле аднайменнага рамана Уладзіміра Набокава 2009
1991 «Кара» Паводле аповесці Мікалая Гогаля «Тарас Бульба» 1997
1989 «Адпетыя» Па матывах твораў Астапа Вішні 1991
1989 «Гайдамакі» Па аднайменнай паэме Тараса Шаўчэнкі 1993

Памяшканне, тэатральная зала[правіць | правіць зыходнік]

Тэатр «кватаруе» ў будынку Дняпроўскага Доме архітэктара
На спектаклі «Грэх» на сцэне ў Доме архітэктара

З 1996 года Акадэмічны ўкраінскі тэатр аднаго акцёра «Крык» арандуе памяшканне на першым паверсе Дома архітэктара Дняпра на вуліцы Міхаіла Грушэўскага (былая Карла Лібкнехта), 1.

Дом архітэктара з'яўляецца адным з найбуйнейшых выставачных цэнтраў Дняпра. На тэрыторыі, дзе ён размешчаны, калі-то знаходзіўся Ніжне-Траецкі рынак, а на месцы ж сучаснага Дома архітэктара праходзіў Першы мануфактурных шэраг. У нашы дні на базе Дома архітэктара, акрамя тэатра, праводзяцца мастацкія і іншыя тэматычныя выставы, мастацкія імпрэзы. Частыя тут і разнастайныя канцэрты і прэзентацыі.

Рашэннем Днепрапятроўскага гарадскога савета № 42/22 ад 31.10.2007 ўстанова культуры атрымаў найменне Камунальная ўстанова культуры «Днепрапятроўскі гарадскі ўкраінскі тэатр аднаго акцёра „Крык“».

Сцэна мае плошчу 48 м2. Зала тэатра таксама невялікая, разлічаная на 150 стацыянарных сядзячых месцаў. Але гледачоў заўсёды больш — прыхільнікі тэатра могуць глядзець спектаклі, седзячы на прыступках (асабліва гэта падабаецца моладзі), на прыстаўных крэслах і нават стоячы. Яшчэ адной адметнасцю «Крыку» з'яўляецца тое, што квіткі на спектаклі прадаюцца без указання месцаў — любы глядач можа выбраць месца ў зале, якое яму падабаецца. Спектаклі тэатра — па чацвяргах, суботах і нядзелях. Пачатак у 18.00.

Квіткі ў тэатр заўсёды прадаваліся па даступным цэнах, не гледзячы на незвычайную папулярнасць тэатра і абмежаваную прастору глядзельнай залы. Таму квіткі раскупляюцца знатакамі творчасці Міхаіла Мельніка за месяц-два. Кошт квіткоў на спектаклі 80 грн., студэнтам — 60. Каса тэатра працуе з 10.00 да 18.00 усе дні, акрамя панядзелка і аўторка. Праз Інтэрнэт квіткі не распаўсюджваюцца[10].

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

  • Тэатр аднаго акцёра

Заўвагі[правіць | правіць зыходнік]

  1. Дніпровський академічний український театр одного актора «Крик» Дніпровської міської ради. Сайт Дніпровської міської ради. 05.05.2017. Архів оригіналу за 2017-12-11. Процитовано 2017-12-11.Неабходна задаць title= і url= для шаблона {{cite web}}. . Архівавана з першакрыніцы 11 снежня 2017. Праверана 11 снежня 2017.
  2. Театру «Крик» виповнюється 20 років. Дніпропетровський міський сайт gorod.dp.ua. 18.12.2009. Архів оригіналу за 2017-12-11. Процитовано 2017-12-11.Неабходна задаць title= і url= для шаблона {{cite web}}. . Архівавана з першакрыніцы 11 снежня 2017. Праверана 11 снежня 2017.
  3. Театр одного актора отримав звання академічного. 9 канал. 15.11.2012. Архів оригіналу за 2017-12-11. Процитовано 2017-12-11.Неабходна задаць title= і url= для шаблона {{cite web}}. . Архівавана з першакрыніцы 11 снежня 2017. Праверана 11 снежня 2017.
  4. Ірина Солодченко. «Крик» визнання одного актора // Киевский ТелеграфЪ. — 2007. — № 6-12 квітня. Архівовано з джерела 11 грудня 2017. Процитовано 2017-12-11. (руск.) 
  5. Мельник Михайло Васильович. Сайт Комітету з Національної премії України імені Тараса Шевченка. Архів оригіналу за 2017-12-11. Процитовано 2017-12-11.Неабходна задаць title= і url= для шаблона {{cite web}}. . Архівавана з першакрыніцы 11 снежня 2017. Праверана 11 снежня 2017.
  6. Ольга Фоменко. Дніпропетровський «Крик», який чути 25 років // газета «Горожанин». — 11.01.2015. Архівовано з джерела 11 грудня 2017. Процитовано 2017-12-11. (руск.) 
  7. Ассоль Овсянникова. «Грішний» Мельник // День. — 2007, 14 березня. — № 43, (2007). Архівовано з джерела 11 грудня 2017. Процитовано 2017-12-11.
  8. Анна Заікіна. «Крик» одного актора // Киевский ТелеграфЪ. — 21.05.2017. Процитовано 2017-12-11. (руск.) 
  9. Ольга Боглевська. «Я не можу грати голодну людину, будучи ситим. Треба все робити чесно» // 2000. — 2013, 1 лютого. — № 5 (640). Архівовано з джерела 11 грудня 2017. Процитовано 2017-12-11. (руск.) 
  10. Театр «Крик». Контакти. theater-krik.com. Архів оригіналу за 2017-12-11. Процитовано 2017-12-11.Неабходна задаць title= і url= для шаблона {{cite web}}. . Архівавана з першакрыніцы 11 снежня 2017. Праверана 11 снежня 2017.

Крыніцы[правіць | правіць зыходнік]

Nuvola apps kaboodle.svg Знешнія відэафайлы
Nuvola apps kaboodle.svg Відэаверсіі асобных спектакляў тэатра // Афіцыйны сайт Тэатра аднаго акцёра «Крык»
  • Ганна Гронська. «Крык». Тэатр аднаго акцёра // Тэатры Днепропетровщины: Энцыклапедыя / Пад агул. рэд. Т. Шпакоўскай. — Днепропетровск : Дніпрокнига, 2003. — С. 335-351.
  • Валянціна Галацька, Мікалай Міроненка. «Крык» Міхася Мельніка // Театроведческий часопіс «Просценіум». — 2005. — № 11-12. — С. 49-50. Архіваваць з крыніцы 11 снежня 2017. Працытавана 2017-12-11.
  • Ваш «Крык». Да 15-годдзя Днепрапятроўскага ўкраінскага тэатра аднаго акцёра «Крык». — Днепропетровск, 2005. — 120 с.

Спасылка[правіць | правіць зыходнік]