Уладзімір Іванавіч Адамушка

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Уладзімір Іванавіч Адамушка
Дата нараджэння 1 студзеня 1952(1952-01-01) (67 гадоў)
Месца нараджэння
Грамадзянства
Род дзейнасці вучоны
Навуковая сфера гісторыя
Навуковая ступень кандыдат гістарычных навук
Навуковае званне дацэнт
Альма-матар Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт імя У. І. Леніна
Навуковы кіраўнік Давыд Барысавіч Мельцэр
Узнагароды і прэміі
Ордэн Дружбы народаў, Беларусь
Ордэн Францыска Скарыны

Уладзімір Іванавіч Адамушка (нар. 1 студзеня 1952, в. Падгайна, Карэліцкі раён, Гродзенская вобласць, Беларуская ССР) — беларускі гісторык, дзяржаўны дзеяч.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Нарадзіўся ў сям’і сельскага настаўніка. Бацькі шмат чаго зрабілі для будучыні сына: маці Зінаіда Уладзіміраўна і бацька Іван Міхайлавіч, дарэчы, настаўнік беларускай мовы і літаратуры. Ды і Цырынская сярэдняя школа заклала добры фундамент ведаў. Таму, атрымаўшы атэстат, хлопец смела рушыў у Маскоўскі дзяржаўны ўніверсітэт[1] на гістарычны факультэт. І тут лёс паслаў яму сур’ёзнае выпрабаванне: паступіць не атрымалася. Уладзімір Іванавіч вярнуўся на малую радзіму і ўладкаваўся ў паляводчую брыгаду. Але ў хуткім часе прафесійны шлях прывёў яго ў Беражна ў школу працаваць настаўнікам шырокага профілю: выкладаў фізічнае выхаванне, працоўнае навучанне і шэраг іншых прадметаў, пакуль не стаў студэнтам філалагічнага факультэта[2] Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта[3]. Вучоба заўжды была ў прыярытэце юнака, але і на актыўнае грамадскае жыццё хапала часу. Уладзімір Іванавіч выконваў абавязкі старасты курса, удзельнічаў у жыцці камсамола і ў дзейнасці студатрадаў. А пасля атрымання дыплома(1973) паспеў яшчэ і паслужыць у Ракетных войсках стратэгічнага прызначэння Узброеных сіл СССР[4] (з 1973 па 1975).

Пасля дэмабілізацыі не прайшло і двух тыдняў, як дыпламаванаму спецыялісту прапанавалі месца настаўніка ў Карэліцкім раёне. Але адначасова маладога чалавека запрасілі працаваць рэферэнтам у Бюро міжнароднага турызму «Спадарожнік», а затым і адказным сакратаром Камітэта моладзевых арганізацый БССР. 13 год аддаў Уладзімір Іванавіч гэтай цікавай і важнай справе, дзе было месца арганізацыі міжнародных мерапрыемстваў, сустрэчам з замежнымі дэлегацыямі, падарожжам і незабыўным знаёмствам з выбітнымі асобамі – са старшынёй Дзяржаўнага савета ГДР Эганам Крэнцам, цяперашнім кіраўніком Федэральнага архіўнага агенцтва Расіі Андрэем Артызавым і шматлікімі беларускімі і замежнымі навукоўцамі. З падзей асабліва запомніліся сумесныя лагеры дружбы з французамі, балгарамі і фінамі, XII Сусветны фестываль моладзі і студэнтаў у Маскве ў 1985 годзе. У 1988 г. абараніў кандыдацкую дысертацыю «Вклад молодежи Белорусской ССР в борьбу за мир и дружбу между народами (1976—1985 гг.)» (навуковы кіраўнік — Давыд Барысавіч Мельцэр).

Таксама важную частку працы складалі лекцыі перад моладдзю. Уладзімір Іванавіч надзвычай сур’ёзна ставіўся да такіх сустрэч, у сваіх выступленнях надаваў асаблівую ўвагу экскурсам у мінулае. Такі падыход дапамог яму ў 1988 годзе паспяхова абараніць дысертацыю і атрымаць навуковую ступень кандыдата гістарычных навук. Пасля чаго яго чакала пасада старшага выкладчыка кафедры сусветнай палітыкі Мінскай вышэйшай партыйнай школы.

Настаў перыяд кардынальных зменаў у грамадстве: распаўся Савецкі Саюз. Але Уладзімір Іванавіч у няпросты час перабудовы цвёрда і ўпэўнена ішоў шляхам навукоўцы. З 1991 года ён паступіў на працу ў Дзяржаўны камітэт па архівах і справаводстве Беларусі, дзе з 1995 года па 2001 займаў пасаду намесніка старшыні Дзяржаўнага камітэта па архівах і справаводству Рэспублікі Беларусь. Менавіта ў гэты прамежак часу выйшлі яго асабістыя і ў сааўтарстве з іншымі навукоўцамі кнігі «Помилуйте… Документы по репрессиям 1939-1941 гг. в Вилейской области» і «Палітычныя рэпрэсіі 20-50 гадоў на Беларусі», зборы дакументаў і матэрыялаў «Белорусские остарбайтеры» і «Нацистское золото» из Беларуси».

Пачынаючы з 2002 года, Уладзімір Адамушка працаваў у Міністэрстве юстыцыі Беларусі. У ліпені 20022006 гг. старшыня Камітэта па архівах і справаводству Міністэрства юстыцыі Рэспублікі Беларусь. З 2002 г. — намеснік старшыні Геральдычнага савета пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь. З кастрычніка 2006 да снежня 2016 — дырэктар Дэпартамента па архівах і справаводству Міністэрства юстыцыі Рэспублікі Беларусь[5]. Пасада дырэктара Дэпартамента давала выдатныя магчымасці для цікавых навуковых даследаванняў. Гэтаму спрыяла і назначэнне намеснікам старшыні Геральдычнага савета пры Прэзідэнце Беларусі. Гады выдаліся плённымі, і свет пабачылі наступныя выданні: «Гербы и флаги », «Геральдычны вянок Віцебшчыны», «Лагерь смерти Тростенец», «Освобожденная Беларусь», «Хатынь. Трагедия и память», «Ты з Заходняй, Я з Усходняй нашай Беларусі…», «Чернобыльская катастрофа 1986—1991» і іншыя.

З’яўляецца прадстаўніком Урада Рэспублікі Беларусь у Папячыцельскім савеце Фонду ФРГ «Памяць, адказнасць і будучыня».

Навуковыя інтарэсы[правіць | правіць зыходнік]

Даследуе праблемы палітычных рэпрэсій 1920-1950-х гадоў на Беларусі і рэабілітацыі іх ахвяр, вывазу цывільнага насельніцтва на прымусовыя работы ў Германію і яго рэпатрыяцыі пасля вайны. Сааўтар кніг «Сыны і пасынкі Беларусі» (1996), «Памілуйце…» (1992, з Н.Івановай), «Беларускія остарбайтэры» (кн.1-3, 1996-98).

Узнагароды[правіць | правіць зыходнік]

  • Ордэн Дружбы народаў;
  • Ордэн Францыска Cкарыны;
  • 3 ганаровымя граматы Савета Міністраў РБ;
  • Нагрудны знак Міністэрства юстыцыі Рэспублікі Беларусь «За адзнаку» II ступені;
  • Нагрудны знак Міністэрства юстыцыі Рэспублікі Беларусь «За адзнаку» I ступені;
  • Нагрудн знак Дэпартамента па архівах і справаводству Міністэрства юстыцыі Рэспублікі Беларусь;
  • Нагрудн знак Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі;
  • "Юбілейны медаль «У гонар 80-годдзю нацыянальнай акадэміі наук Беларусі»;
  • Званне “Ганаровы архiвicт Беларусi;
  • Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь 2002 г. у галіне навукі.

Зноскі

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]