Уладзімір Андрэевіч Фаворскі

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Уладзімір Андрэевіч Фаворскі
Партрэт
Род дзейнасці гравёр, мастак, дзеяч мастацтваў, графік, партрэтыст, xylographer, мастацтвазнавец, сцэнограф, педагог, выкладчык універсітэта, скульптар, графік, ілюстратар
Дата нараджэння 2 (14) сакавіка 1886[1][2] ці 14 сакавіка 1886(1886-03-14)[3]
Месца нараджэння
Грамадзянства
Дата смерці 29 снежня 1964(1964-12-29)[4][2][…] (78 гадоў)
Месца смерці
Месца пахавання
Альма-матар
Член у
Узнагароды і прэміі
Георгіеўскі крыж IV ступені
Народны мастак СССР Ленінская прэмія
Commons-logo.svg Уладзімір Андрэевіч Фаворскі на Вікісховішчы

Уладзімір Андрэевіч Фаворскі (руск.: Влади́мир Андре́евич Фаво́рский; 2 [14] сакавіка 1886, Масква, Расійская імперыя — 29 снежня 1964, Масква, СССР) — расійскі, савецкі графік, ілюстратар, ксілограф, мастацтвазнаўца, сцэнограф, педагог. Акадэмік АМ СССР (1962; член-карэспандэнт 1957). Народны мастак СССР (1963). Лаўрэат Ленінскай прэміі (1962).

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Уладзімір Фаворскі нарадзіўся ў Маскве, у сям’і адваката Андрэя Яўграфавіча Фаворскага.

Першыя навыкі ў маляванні атрымаў дома пад кіраўніцтвам маці — мастачкі В. В. Шэрвуд. У 1903—1905 гадах займаўся ў школе-студыі К. Ф. Юона і І. В. Дудзіна, наведваў вячэрнія заняткі па скульптуры ў Строганаўскім мастацка-прамысловым вучылішчы. Пасля заканчэння маскоўскай гімназіі № 5 ў 1905 годзе паехаў у Германію. У Мюнхене навучаўся малюнку і жывапісу ў школе Ш. Холашы. Спачатку хацеў пайсці да больш вядомага А. Ашбэ, але той у 1905 годзе памёр. У 1930-х гадах у Маскоўскім інстытуце выяўленчага мастацтва (цяпер Маскоўскі мастацкі інстытут імя В. І. Сурыкава) ў мастака ўзнікне канфлікт з І. Э. Грабар, у свой час навучаліся ў А. Ашбэ (верагодна, адбілася адрозненне школ). Адначасова з навучаннем малюнку і жывапісу наведваў у Мюнхене заняткі на мастацкаведчым аддзяленні філасофскага факультэта: слухаў лекцыі Х. Карнеліуса (паслядоўніка А. Гільдэбранда), А. Фуртвенглера, К. Фоля, Ш. Холашы пазнаёміў маладога мастака з творчасцю Х. фон Марэ — сябра «рымскага гуртка», у які ўваходзіў і А. Гільдэбранд. У 1907 годзе ён вярнуўся ў Маскву.

У 1907 годзе паступіў на гісторыка-філалагічны факультэт Маскоўскага ўніверсітэта. У 1913 годзе скончыў мастацтвазнаўчае аддзяленне гэтага факультэта, якое было арганізавана па ініцыятыве прафесара М. І. Раманава (які ствараў разам з І. У. Цвятаевым Музей вытанчаных мастацтваў (цяпер Дзяржаўны музей выяўленчых мастацтваў імя А. С. Пушкіна) у Маскве) і студэнтаў Б. Р. Віпера, К. М. Істоміна, Д. С. Недовіча, В. А. Фаворскага.

Тэма дыпломнай працы мастака — «Джота і яго папярэднікі», у ёй ён паспрабаваў прааналізаваць складанасць прасторавых адносін у жывапісу італьянскага протарэнессанса. У гэты ж год у Маскве адкрылася першая выстава старажытнарускіх абразоў са збору Сяргея і Сцяпана Рабушынскіх. Тады ж мастак працаваў над перакладам на рускую мову з нямецкай кнігі А. Гільдэбранда «Праблема формы ў выяўленчым мастацтве».

У 1918—1919 гадах выкладаў у Другіх вольных мастацкіх майстэрнях у Маскве. З 1921 г. выкладаў ва ВХУТЕМАСе, у 1923—1925 гадах быў рэктарам. Як і ў нямецкім Баўхаўзе, ва ВХУТЕМАСе, стварылі «асноўнае» (падрыхтоўчае) аддзяленне, дзе чыталі агульны прапедэўтычны курс «фармальнай кампазіцыі». Яго аўтарамі былі В. А. Фаворскі, П. Я. Паўлінаў, К. М. Істомін. У 1921—1924 гадах па запрашэнні У. А. Фаворскага ў ВХУТЕМАСе выкладаў тэорыю мастацтва П. А. Фларэнскі. Сам мастак выкладаў на графічным факультэце ксілаграфію (гравюру на дрэве), на асноўным аддзяленні чытаў курс «Уводзіны ў тэорыю прасторавых мастацтваў», на графічным факультэце таксама — «Тэорыю кампазіцыі» і «Тэорыю графікі». Праграма курса «Тэорыя кампазіцыі» захавалася ў архівах мастака.

У 1930—1934 гадах выкладаў у Паліграфічным інстытуце, у 1933—1938 — у архітэктурным інстытуце, у 1934—1938 — у Інстытуце выяўленчага мастацтва, у 1943—1948 — у Інстытуце прыкладнога і дэкаратыўнага мастацтва (усе ў Маскве). Прафесар.

У 1936—1941 гадах — кансультант Майстэрні манументальнага жывапісу пры Акадэміі архітэктуры СССР. Член таварыства мастакоў «Чатыры мастацтвы» (1924—1930, адзін з членаў-заснавальнікаў), член-карэспандэнт Саюза нямецкіх мастакоў кнігі (1928). Член Саюза мастакоў СССР.

Памёр 29 снежня 1964 года ў Маскве. Пахаваны на Новадзявочых могілках.

Зноскі

  1. Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #118686275 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 4 мая 2014.
  2. 2,0 2,1 Vladimir Favorsky // SNAC — 2010. Праверана 9 кастрычніка 2017.
  3. The Fine Art Archive — 2003. Праверана 1 красавіка 2021.
  4. 4,0 4,1 4,2 Фаворский Владимир Андреевич // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.
  5. Wladimir Andrejewitsch Faworski // Brockhaus Enzyklopädie