Улан-Батар

Улан-Батар
	Сталіца
Улан-Батар
	Улаанбаатар ;
Сцяг	Герб
	47°55′ пн. ш. 106°55′ у. д.HGЯO
Краіна	Манголія
Кіраўнік	Nyambaatar Khishgee[d]
Гісторыя і геаграфія
Заснаваны	1639
Плошча	4 704,4 км²
Вышыня цэнтра	1 350 м
Водныя аб’екты	Туул
Часавы пояс	UTC+8
Насельніцтва
Насельніцтва	▲1 515 593 чал. (2019);
Шчыльнасць	259,5 чал./км²
Афіцыйная мова	мангольская мова
Лічбавыя ідэнтыфікатары
Тэлефонны код	+976 (0)11
Паштовы індэкс	210 xxx
Аўтамабільны код	УБ_ і УН_
	ulaanbaatar.mn (манг.)
Паказаць/схаваць карты
	; Улан-Батар
	Медыяфайлы на Вікісховішчы

Ulaanbaatar view from Zaisan hill

Ула́н-Ба́тар (манг.: Улаанбаатар) — сталіца Манголіі. Горад размешчаны ў цэнтральнай частцы краіны, на рацэ Туул, у даліне абкружанай чатырма горнымі масівамі: Баяндзурх, Чынгелтэй, Сангіна Чаіркхан і Багдчан. Сярэдняя вышыня над узроўнем мора 1 350 метраў. Плошча горада 4 704,4 км², колькасць жыхароў 989,9 тысяч.

Гісторыя

Датай заснавання горада лічыцца 1639 год. Тады, на беразе возера Зірыт Кагаан Нуур адбылася ўрачыстасць, пад час якой чатыгохгадовага Дзанабадзара прызналі ўвасабленнем богд гэгінаў — рэлігійных кіраўнікоў Манголіі. Качуючая рэзідэнцыя Дзанабадзара і яго правапераймальнікаў была названа Örgöö (палацавая юрта) — ад якой з’явілася еўрапейская назва Urga. Да другой паловы XVIII стагоддзя, гэта рэзідэнцыя змяняла сваё месца шмат разоў. Урэшце ў 1778 годзе яна спынілася на месцы сённяшняй сталіцы Манголіі. Пачаткова Урга была вялікім маўзалеем, і толькі ў XIX стагоддзі стала асноўным цэнтрам гандлю на чайным шляху паміж Кітаем і Расіяй. У 1911 годзе ва Урзе было абвешчана аб незалежнасці Манголіі (не прызнаная іншымі краінамі, замест гэтага ў дамове паміж Кітаем і Расіяй 1915 году была прызнана аўтаномія Манголіі ў межах Кітая). У 1918 годзе ва Ургу зноў увайшлі кітайскія войскі. У 1921 годзе барон Унгерн фон Штэрнберг са сваімі войскамі заваяваў горад і вызваліў богд гэгіна з кітайскага палону. Некалькі месяцаў барон кіраваў горадам, пасля чаго ў горад увайшла Чырвоная армія. 26 лістапада 1924 года была зменена назва на Улан Батар (па мангольску Ulaanbaatar: «Чырвоны асілак», у гонар народнага героя Дамдыну Сухе Батару, які пазваў Чырвоную армію на дапамогу). У 1938 годзе былі знішчаны ўсе ламаісцкія святыні гораду, і тры з чатырох палацаў богд гэгіна. У 50-х — 60-х гг. ХХ стагоддзя распачалася вялікая будова горада.

Насельніцтва

Год	Колькасць
2003	893 437	^[3]
2004	910 984	^[3]
2005	946 906	^[3]
2006	979 780	^[3]
2007	1 012 733	^[3]

Год	Колькасць
2008	1 041 307	^[3]
2009	1 087 096	^[3]
2010	1 131 902	^[3]
2013	1 345 086	^[3]
2013	1 372 000

Год	Колькасць
2014	1 367 508	^[3]
2015	1 396 288
2015	1 379 631	^[3]
2016	1 418 368	^[3]
2017	1 451 710	^[3]

Год	Колькасць
2018	1 477 174	^[3]
2019	1 515 593	^[3]

Гарады-пабрацімы

Транспарт

Горад з’яўляецца галоўным транспартным цэнтрам краіны. Ёсць міжнародны аэрапорт, праз горад праходзіць адгалінаванне Транссібірскай (трансмагольскай) магістралі. З горада ідуць аўтамабільныя дарогі ў кірунку межаў Расіі і Кітая.

Адукацыя

Ва Улан-Батары ёсць вышэйшыя навучальныя ўстановы, сярод іх Мангольскі Дзяржаўны ўніверсітэт.

Культура

Дзяржаўны оперны тэатр
Драматычны тэатр
Нацыянальная галерэя

Вядомыя асобы

Намбарын Энхбаяр

Гл. таксама

Зялёны палац

Крыніцы

[_3446f68643e9c5ee-1] Kh.Nyambaatar appointed as new Mayor of Ulaanbaatar — 2023. Праверана 21 студзеня 2025.

[_a328004b6251e51a-2] ttps://www.sohu.com/a/325283911_276265 Праверана 16 жніўня 2021.

[_c099db4c284e2108-3] а ^б ^в ^г ^д ^е ^ё ^ж ^з ^і ^к ^л ^м ^н ^о ^п http://data.un.org/Data.aspx?d=POP&f=tableCode%3a240%3bcountryCode%3a496%3bsexCode%3a0&c=2,3,6,8,10,12,14,16,17,18&s=_countryEnglishNameOrderBy:asc,refYear:desc,areaCode:asc&v=1

[_8943d1dd416f2a00-4] ttps://www.gaziantep.bel.tr/tr/kardes-sehirler/mogolistan-ulan-batur

[_ebd1e2485df107d0-5] ttps://www.gaziantep.bel.tr/tr/kardes-sehirler

[_e816ca9d97ffbf84-6] ttps://kvs.gov.spb.ru/en/agreements/

[_2003041faada10d6-7] ttps://www.daejeon.go.kr/english/EngPartnerCities.do?menuSeq=7029

[_6d2f636d35732068-8] ttp://м.улан-удэ.рф/industry/econom_biznes/vneshn/goroda/ulan-bator.php

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]