Ульянаўск

Горад
Ульянаўск
руск.: Ульяновск
Сцяг Герб
54°19′00″ пн. ш. 48°22′00″ у. д.
Краіна	Расія
Суб’ект федэрацыі	Ульянаўская вобласць
Кіраўнік	Дзмітрый Вавілін[d]
Гісторыя і геаграфія
Заснаваны	1648
Вышыня цэнтра	150 м
Водныя аб’екты	Волга і Свіяга
Часавы пояс	UTC+04:00 і UTC+03:00
Насельніцтва
Насельніцтва	▼612 516 чал. (1 студзеня 2025)
Лічбавыя ідэнтыфікатары
Тэлефонны код	8422
Паштовы індэкс	432000–432999
Код АКАТП	73401000000
ulmeria.ru (руск.)
Паказаць/схаваць карты
Ульянаўск
Медыяфайлы на Вікісховішчы

Ульянаўск (руск.: Ульяновск; да 1780 — Сінбірск, да 1924 — Сімбірск) — горад у Расіі, цэнтр Ульянаўскай вобласці. Знаходзіцца на берагах ракі Волгі і Свіягі. Насельніцтва горада складае 623,1 тыс. жыхароў (па даных 2005 года).

Гісторыя

Заснаваны ў 1648 годзе як крэпасць Сінбірск. У 1670 годзе трымаў аблогу атрадаў Сцяпана Разіна. З пачатку XVIII ст. — у Казанскай губерні. З 1780 года — цэнтр Сімбірскага намесніцтва, з 1796 года — губернскі горад. У XIX ст. стаў адным з паволжскіх цэнтраў гандлю хлебам, рыбай, лесам; развівалася харчовая прамысловасць. У 1898 годзе быў злучаны чыгункай з Інзой, у пачатку XX ст. — з Бугульмой.

З 22 ліпеня па 12 верасня 1918 года горад быў захоплены белачэхамі. 9 мая 1924 года ў гонар У. І. Леніна Сімбірск быў перайменаваны ва Ульянаўск. З 1928 года ўваходзіў у Сярэдняволжскую вобласць (затым край), з 1936 года — у Куйбышаўскую вобласць. У гады Вялікай Айчыннай вайны у г. Ульянаўск быў эвакуіраваны шэраг прамысловых прадпрыемстваў.

Насельніцтва

Год Колькасць 2016 621 514 2017 624 518 Год Колькасць 2018 626 540 2020 627 705 Год Колькасць 2021 617 352 2023 613 334 Год Колькасць 2025 612 516

Адукацыя

• Ульянаўскі дзяржаўны ўніверсітэт
• Ульянаўскі дзяржаўны тэхнічны ўніверсітэт
• Ульянаўскі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт імя І. М. Ульянава
• Ульянаўская дзяржаўная сельскагаспадарчая акадэмія
• Ульянаўскі інстытут грамадзянскай авіяцыі імя Галоўнага маршала авіяцыі Б. П. Бугаева

Тэатры

• Ульянаўскі абласны драматычны тэатр імя Івана Ганчарова
• Ульянаўскі абласны тэатр лялек імя Валянціны Лявонцьевай
• Ульянаўскі тэатр юнага гледача «Nebolshoy Тэатр»

Вядомыя ўраджэнцы і жыхары

Асноўны артыкул: Вядомыя асобы Ульянаўска

• Аляксандр Міхайлавіч Болдзін (1892—1963) — савецкі хірург.
• Іван Аляксандравіч Ганчароў (1812—1891) — рускі пісьменнік.
• Эдуард Аляксандравіч Зубялевіч (нар. 1937) — беларускі архітэктар.
• Юрый Фёдаравіч Каралёў (1923—1991) — беларускі дэрматавенеролаг.
• Уладзімір Ульянаў (Ленін) (1870—1924) — расійскі камуністычны тэарэтык, арганізатар і кіраўнік Кастрычніцкай рэвалюцыі.
• Вольга Васілеўна Патапава (нар. 1975) — беларускі мовазнавец.
• Мікалай Аляксеевіч Умаў (1846—1915) — рускі фізік, філосаф.
• Вячаслаў Міхайлавіч Шырокаў (1929—1994) — вучоны-гідролаг.

Літаратура

• Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 16: Трыпалі — Хвіліна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2003. — Т. 16. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0263-6 (т. 16).

Спасылкі

• На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Ульянаўск