Урбэн Жан Жазеф Левер’е

Урбэн Жан Жазеф Левер'е
Урбэн Жан Жазеф Левер'е
	фр.: Urbain Jean Joseph Le Verrier
Дата нараджэння	11 сакавіка 1811[…]
Месца нараджэння	Сен-Ло, Францыя[…];
Дата смерці	23 верасня 1877[…] (66 гадоў)
Месца смерці	Парыж, Францыя[…];
Месца пахавання	могілкі Манпарнас;
Грамадзянства	Францыя[…];
Жонка	Lucille Clotilde Choquet[d]
Род дзейнасці	астраном, матэматык, палітык, метэаролаг, пісьменнік
Навуковая сфера	нябесная механіка, астраномія
Месца працы	Вышэйшая політэхнічная школа[d]; Парыжская абсерваторыя; Парыжскі ўніверсітэт;
Альма-матар	Вышэйшая політэхнічная школа[d] (1833); Нацыянальны музей натуральнай гісторыі (1836); Q125840804? (1827); Lycée François de Malherbe[d] (1830);
Вядомыя вучні	Émile Gautier[d]
Вядомы як	Нептун,; Анамальнае зрушэнне перыгелія Меркурыя
Член у	Парыжскае філаматычнае таварыства[d]; Шведская каралеўская акадэмія навук; Французская акадэмія навук; Лонданскае каралеўскае таварыства; Амерыканская акадэмія мастацтваў і навук; Расійская акадэмія навук; Пруская акадэмія навук; Леапальдзіна; Нацыянальная акадэмія навук Італіі[d]; Баварская акадэмія навук; Турынская акадэмія навук[d]; Гётынгенская акадэмія навук; Accademia Pontificia dei Nuovi Lincei[d]; Нацыянальная акадэмія дэі Лінчэі;
Узнагароды	Залаты Медаль Каралеўскага Астранамічнага Таварыства (1868, 1876)
Подпіс
	Медыяфайлы на Вікісховішчы

Урбэн Жан Жазеф Лувер'е (фр. Urbain Jean Joseph Le Verrier; (11 сакавіка 1811, Сен-Ло — 23 верасня 1877, Парыж) — французскі матэматык, які займаўся нябеснай механікай. Вялікую частку свайго жыцця прапрацаваў у Парыжскай абсерваторыі.

Навукова-даследчая дзейнасць

Скончыў Політэхнічную школу ў Парыжы (1833). 3 1854 дырэктар Парыжскай абсерваторыі.

Навуковыя працы па нябеснай механіцы і тэорыі руху вялікіх планет Сонечнай сістэмы. На аснове даследавання ўзбурэнняў Урана вызначыў (1846, незалежна ад Дж. К. Адамса) арбіту і становішча планеты, названай Нептунам (адкрыта ў 1846 нямецкім астраномам І. Г. Гале). Адкрыў векавы рух перыгелія Меркурыя, што знайшло тлумачэнне ў агульнай тэорыі адноснасці.

Працы

Найгалоўныя складанні Левер'е сабраны ў заснаваных ім «Annales de l’Observatoire de Paris», якіх ён паспеў выдаць 14 т. «Мемуараў» (1855—76), апроч «Назіранняў»; апошніх выдадзена 22 т. (1858—1867).

Узнагароды

Левер'е быў узнагароджаны Залатым Медалем Каралеўскага Астранамічнага Таварыства ў 1868 годзе і зноў у 1876 годзе.

Памяць

У садзе парыжскай абсерваторыі пастаўлены помнік
названы яго імем:
- Кратар на Месяцы
- Кратар на Марсе
- Кольца Нептуна
- Астэроід 1997 Левер'е

Зноскі

↑ ^а ^б senat.fr
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q111695467"></a>
↑ ^а ^б MacTutor History of Mathematics archive — 1995. Праверана 22 жніўня 2017.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q547473"></a>
↑ ^а ^б Леверье Урбен Жан Жозеф // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a>
↑ http://english.turkcebilgi.com/Neptune+(planet)
↑ ^а ^б www.accademiadellescienze.it Праверана 1 снежня 2020.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107212659"></a>
↑ Find a Grave — 1996.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q63056"></a>
↑ http://www.bbc.co.uk/news/magazine-14081162
↑ Urbain-Jean-Joseph Le Verrier // Encyclopædia Britannica
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a>
↑ Les professeurs des facultés des lettres et des sciences en France au XIXe siècle (1808-1880)
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107211165"></a>
↑ ^а ^б ^в ^г ^д ^е ^ё ^ж ^з ^і ^к MacTutor History of Mathematics archive — 1995.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q547473"></a>
↑ ^а ^б https://journals.openedition.org/insitu/32580 — С. 11.
↑ verschiedene Autoren Historische Lexikon der Schweiz, Dictionnaire historique de la Suisse, Dizionario storico della Svizzera — Bern: 1998. Праверана 14 студзеня 2023.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q642074"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q70"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2818964"></a>
↑ ^а ^б (unspecified title) — doi:10.5281/ZENODO.18472646 Праверана 3 лютага 2026.

Літаратура

Левер'е // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 9: Кулібін — Малаіта / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1999. — Т. 9. — 560 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0155-9 (т. 9).

[_7c8c89418fb51768-1] а ^б senat.fr
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q111695467"></a>

[_2df3bb5621425069-2] а ^б MacTutor History of Mathematics archive — 1995. Праверана 22 жніўня 2017.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q547473"></a>

[_628644227bdd67bc-3] а ^б Леверье Урбен Жан Жозеф // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a>

[_85d13c407f3ec978-4] ttp://english.turkcebilgi.com/Neptune+(planet)

[_6e236b839d85ffe8-5] а ^б www.accademiadellescienze.it Праверана 1 снежня 2020.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107212659"></a>

[_5962aa5b5bacf97b-6] Find a Grave — 1996.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q63056"></a>

[_2b6fa7dcbc205060-7] ttp://www.bbc.co.uk/news/magazine-14081162

[_5f339fb1cdfa8abb-8] Urbain-Jean-Joseph Le Verrier // Encyclopædia Britannica
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a>

[_4774f9beaa93d4be-9] Les professeurs des facultés des lettres et des sciences en France au XIXe siècle (1808-1880)
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107211165"></a>

[_b06508188dbe9ca1-10] а ^б ^в ^г ^д ^е ^ё ^ж ^з ^і ^к MacTutor History of Mathematics archive — 1995.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q547473"></a>

[_17d894db23f2e095-11] а ^б https://journals.openedition.org/insitu/32580 — С. 11.

[_80014adcaf64445d-12] verschiedene Autoren Historische Lexikon der Schweiz, Dictionnaire historique de la Suisse, Dizionario storico della Svizzera — Bern: 1998. Праверана 14 студзеня 2023.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q642074"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q70"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2818964"></a>

[_26bc5a4d48bac52c-13] а ^б (unspecified title) — doi:10.5281/ZENODO.18472646 Праверана 3 лютага 2026.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]