Перайсці да зместу

Урбэн Жан Жазеф Левер’е

З Вікіпедыі, свабоднай энцыклапедыі
Урбэн Жан Жазеф Левер'е
фр.: Urbain Jean Joseph Le Verrier
Дата нараджэння 11 сакавіка 1811(1811-03-11)[1][2][…]
Месца нараджэння
Дата смерці 23 верасня 1877(1877-09-23)[1][2][…] (66 гадоў)
Месца смерці
Месца пахавання
Грамадзянства
Жонка Lucille Clotilde Choquet[d][9]
Род дзейнасці астраном, матэматык, палітык, метэаролаг, пісьменнік
Навуковая сфера нябесная механіка, астраномія
Месца працы
Альма-матар
Вядомыя вучні Émile Gautier[d][12]
Вядомы як Нептун,
Анамальнае зрушэнне перыгелія Меркурыя
Член у
Узнагароды Залаты Медаль Каралеўскага Астранамічнага Таварыства (1868, 1876)
Подпіс Выява аўтографа
Лагатып Вікісховішча Медыяфайлы на Вікісховішчы

Урбэн Жан Жазеф Лувер'е (фр. Urbain Jean Joseph Le Verrier; (11 сакавіка 1811, Сен-Ло — 23 верасня 1877, Парыж) — французскі матэматык, які займаўся нябеснай механікай. Вялікую частку свайго жыцця прапрацаваў у Парыжскай абсерваторыі.

Навукова-даследчая дзейнасць

[правіць | правіць зыходнік]

Скончыў Політэхнічную школу ў Парыжы (1833). 3 1854 дырэктар Парыжскай абсерваторыі.

Навуковыя працы па нябеснай механіцы і тэорыі руху вялікіх планет Сонечнай сістэмы. На аснове даследавання ўзбурэнняў Урана вызначыў (1846, незалежна ад Дж. К. Адамса) арбіту і становішча планеты, названай Нептунам (адкрыта ў 1846 нямецкім астраномам І. Г. Гале). Адкрыў векавы рух перыгелія Меркурыя, што знайшло тлумачэнне ў агульнай тэорыі адноснасці.

Найгалоўныя складанні Левер'е сабраны ў заснаваных ім «Annales de l’Observatoire de Paris», якіх ён паспеў выдаць 14 т. «Мемуараў» (1855—76), апроч «Назіранняў»; апошніх выдадзена 22 т. (1858—1867).

Левер'е быў узнагароджаны Залатым Медалем Каралеўскага Астранамічнага Таварыства ў 1868 годзе і зноў у 1876 годзе.

  • У садзе парыжскай абсерваторыі пастаўлены помнік
  • названы яго імем:

Зноскі

  1. а б senat.fr
  2. а б MacTutor History of Mathematics archive — 1995. Праверана 22 жніўня 2017.
  3. а б Леверье Урбен Жан Жозеф // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.
  4. http://english.turkcebilgi.com/Neptune+(planet)
  5. а б www.accademiadellescienze.it Праверана 1 снежня 2020.
  6. Find a Grave — 1996.
  7. http://www.bbc.co.uk/news/magazine-14081162
  8. Urbain-Jean-Joseph Le Verrier // Encyclopædia Britannica
  9. Les professeurs des facultés des lettres et des sciences en France au XIXe siècle (1808-1880)
  10. а б в г д е ё ж з і к MacTutor History of Mathematics archive — 1995.
  11. а б https://journals.openedition.org/insitu/32580 — С. 11.
  12. verschiedene Autoren Historische Lexikon der Schweiz, Dictionnaire historique de la Suisse, Dizionario storico della SvizzeraBern: 1998. Праверана 14 студзеня 2023.
  13. а б (unspecified title)doi:10.5281/ZENODO.18472646 Праверана 3 лютага 2026.