Уручча (жылы раён)

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Уручча
Замалёўкі Мінска 41.jpg
53°56′44,99″ пн. ш. 27°41′22,99″ у. д.HGЯO
Краіна
Горад Мінск
Адміністрацыйны раён горада Першамайскі раён
Дата заснавання 1980
Ранейшы статус пасёлак
Год уключэння ў межы горада другая палова 1970-х
Паштовыя індэксы 220056, 220141, 220125
Commons-logo.svg Уручча на Вікісховішчы
Парк Уручча

Уруччажылы раён ва ўсходняй частцы Мінска. Забудоўваўся з пачатку 1980-х, першапачаткова як мікрараён Усход 3. Складаецца з шасці мікрараёнаў, размешчаных абапал праспекта Незалежнасці паміж МКАД і жылым раёнам Вялікі Лес (былым ваенным гарадком). Названы ў гонар вёскі Уручча, на месцы якой пабудаваны.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Назва Уручча звязана са знаходжаннем населенага пункта паблізу воднай крыніцы. На заходняй ўскраіне былой вёскі калісьці брала выток рака Сляпянка, прытока Свіслачы. Там жа знаходзілася цяжкапраходнае балота, вясной яно ператваралася ў шырокае возера. Гэты ручай йшоў па сучаснаму аврагу ўздоўж вул. Шугаева, далей па парку Уручча і на Копішча. Сьляды гэтай ракі бачны і дагэтуль. На карце Мінскай губерні 1800 года называецца «Улучча». Тут супярэчнасцяў няма «улучча» з старажытнарускага — выгіб ракі.
Цікавая і далёкая гісторыя зямель. З 1620 па 1669 гг. уладальнікам зямель (цяперашні мікрараён «Уручча») быў князь Багуслаў Радзівіл, сын Януша. Затым маёнткам кіравалі дачку Багуслава (1669—1744) і дзве дачкі князёўны Караліны (1744—1762). Далей зямлі перайшлі ў рукі князя Міхаіла Казіміра Рыбанькі (што прыйшлося на 1762—1790 гады). Наступным уладальнікам стаў у 1790 па 1812 гг. Караль Станіслаў (Пане Каханку). А з 1812 — га тут валадарылі князь Дамінік Радзівіл і яго жонка Тэафілія Маеўская. Далей землі былі перададзены роду Ваньковічаў.
Па перапісу 1870 г. ва Уруччы было 12 двароў. Сярод жыхароў было 5 адстаўных салдат. У 1909 г. было 14 двароў і 118 жыхароў. У той час у складзе Астрашыцка-Гарадзецкай воласці Мінскага уезда.

У савецкі час[правіць | правіць зыходнік]

Пасля рэвалюцыі вёска была аднесена да Сляпянскага сельсавета, з 1959 года — да Зяленалугскага.
Да пачатку 1980-х гадоў тэрыторыя будучага жылога раёна Уручча ўяўляла сабой пагорыстую, часткова забалочаную мясцовасць, з усходу абмежаваную комплексам ваенных гарадкоў, першы з якіх з’явіўся тут яшчэ да Другой сусветнай вайны. У раёне сучаснага скрыжавання праспекта Незалежнасці і вуліц Шафарнянскай і Русіянава размяшчалася вёска Уручча (з поўначы ад праспекта) і пасёлак Уручча (на поўдзень ад яго), тады ў гарадскую рысу яшчэ не ўваходзілі. У 1940 праводзілася прымусовае перасяленне хутароў у наноў ствараемыя населеныя пункты. Хутары ва ўрочышчы Уручча перасялілі на новае месца, насупраць старой вёскі Уручча , якое размяшчалася на другім баку Маскоўскай шашы. На новым месцы стварылі дзве вуліцы. Адну вуліцу назвалі Прагрэсіўнай і на ёй сялілі хутаран, якія ўступілі ў калгас, якім калгас дапамагаў з перасяленнем. Іншую вуліцу назвалі Фізкультурнай. На ёй сялілі хутаранцаў, якія адмовіліся ўступіць у калгас. Ім калгас не аказваў ніякай дапамогі з пераездам на новае месца жыхарства, а калгасныя актывісты усялякімі спосабамі прымушалі хутаран паскорыць перасяленне. У гады акупацыі ў вёсцы было раскватаравана невялікае нямецкае падраздзяленне. У вёсцы было шмат жыхароў, якія дапамагаюць партызанам. У 1944 іх выдаў здраднік, усіх звязаных з партызанамі арыштавалі і затым знішчылі ў Трасцянцы.

Забудова[правіць | правіць зыходнік]

Забудова пачалася ў канцы 1970-х годзe. Тады ж рашэннем Мінскага абласнога Савета народных дэпутатаў пасёлак «Уручча» Зяленалугскага Савета ўвайшоў у рысу гораду. Будаўніцтва першых дамоў у мікрараёне Уручча-1 пачалося ў 1984 годзе. Забудова першых трох мікрараёнаў Уручча прадстаўлена ў асноўным крывалінейнымі ў плане 9-павярховымі будынкамі. Дашкольныя ўстановы размешчаны ў большасці выпадкаў у дварах, школы выходзяць на асноўныя раённыя магістралі, гандлёва-бытавыя ўстановы запраектаваныя каля найважнейшых скрыжаванняў. Большую частку жыхароў былой вёскі Уручча пасялілі ў шматпавярховым доме (№13 на вул. Русіянава, каля ўніверсама Першамайскі). У гэтым доме і цяпер пражываюць былыя жыхары вёскі Уручча і іх нашчадкі. З пераехаўшымі на новае месца жыхарства былымі аднавяскоўцамі яны цяпер сустракаюцца на захаванай часткі (каля станцыі метро Уручча) вясковых могілак на Радаўніцу. Адзін з першых універсамаў у раёне — «Першамайскі». Будынак быў пабудаваны па тыпавым праекце Маскоўскага інстытута «Гіпраторг».Узьнік на месцы вёскі Ўручча на пачатку 1980-х. Мікрараён дзеліцца на шэсьць частак з адпаведнымі нумарамі. ў пачатку 1990 — х на вуліцы Шугаева паспелі пабудаваць тры 21-павярховыя маналітныя вежы-блізняты (архітэктар А. Фрыдман), якія дадалі дарэчныя вертыкалі ў куце Уручча-2, па меншай меры, з боку горада. Ва Уруччы меркавалася і стварэнне ўрачыстага архітэктурнага ансамбля на чырвонай лініі Ленінскага праспекта (прасп. Незалежнасці), які стаў бы парадным фасадам жылога раёна і годна аформіў бы ўезд у сталіцу БССР з боку Масквы і галоўнага гарадскога аэрапорта. На жаль, невядома, што канкрэтна меркавалі ўзвесці тут у савецкі час, творчая задача апынулася занадта адказнай, і да распаду Саюза рэалізаваць яе не паспелі. Зарэзерваваныя пад ансамбль пусткі забудавалі ўжо ў гады незалежнасці. Адзінага суцэльнага комплексу будынкаў тут, вядома, не атрымалася, хоць спробы яго стварэння ўсё ж былі зробленыя.

Могілкі[правіць | правіць зыходнік]

Ад былой вёскі захаваўся холм з могілкамі. На сённяшні дзень могілкі «Уручча» у Мінску з’яўляецца абмежаванадзеючым, што дае магчымасць вырабляць толькі падпахаванні блізкіх сваякоў . Год адкрыцця гэтага цвінтара дакладна не ўстаноўлены, але вядома, што колькасць пахаваных тут людзей набліжаецца да тысячы чалавек. Самі ж могілкі «Уручча» захавалі некаторыя помнікі, напрыклад, пазамінулага стагоддзя. Так, самыя старыя магілы, знойдзеныя на гэтым цвінтары, адносяцца да 1878, 1884, 1898, 1899 і 1904 гадам. На гэтых магілах напісаны наступныя імёны і прозвішчы: Прасковья Ширинская, Григорий Ширинский, Фома Ширинский, Феликс Марковский и Алена Марковская. Ёсць таксама драўляны крыж з сучасным надпісам Шалимо Иван жил 25 лет ум. 1840 г. Мова помнікаў руская, але адчуваецца ўплыў беларускай: Ширынская (замест Ширинская), Екотерына (замест Екатерина), Елена Грыгорьевна (замест Григорьевна), жыла (замест жила) і інш.

Асноўныя прозьвішчы на могілках — Шылімо, Шырынскія, Сандовіч, Клімовіч, Ерахавец, Раманоўскія, якія сустракаюцца з 19 — пач. 20ст. да нашага часу. Па некаторых звестках ля гэтага магільнага пагорка адбываліся расстрэлы НКВД

Асноўныя вуліцы[правіць | правіць зыходнік]

  • Русіянава (Русіянаў І.Н. – генерал- лейтэнант, Герой Савецкага Саюза.),
  • Шугаева (Шугаеў М.А.- мінскі падпольшчык, загінуў у 1943 г.),
  • Нікіфарава (Нікіфараў В.К.- мінскі падпольшчык, загінуў у 1943 г.),
  • Шафарнянская (па назве яру),
  • Гарадзецкая (па назве яру),
  • Гінтаўта (Гінтаўт В.М. – камандзір танка Т-34, танкавы ас, ГСС),
  • Ложынская (па назве яру),
  • Астрашыцкая (па назве яру),
  • Уручская,
  • Старынаўская (па назве яру).

Таксама праз Уручча праходзіць праспект Незалежнасці (раней Францыска Скарыны).

Інфраструктура[правіць | правіць зыходнік]

Грамадская інфраструктура[правіць | правіць зыходнік]

У жылым раёне даволі развітая гарадская інфраструктура. У кожным з шасці мікрараёнаў ёсць развітая сетка гандлёвых аб'ектаў, аптэк і іншых спадарожных аб'ектаў грамадскага абслугоўвання. У мікрараёнах Уручча-1, Уручча-2 і Уручча-6 размешчаны аддзяленні паштовай сувязі РУП "Белпошта". Раён абслугоўвае дзве дарослыя (№8, №28) і адна дзіцячая (№11) паліклініка, а таксама плавальны басейн. У кожным мікрараёне размешчаны установы дашкольнай і сярэдняй адукацыі.

Транспарт[правіць | правіць зыходнік]

Праз раён праходзяць аўтобусныя і тралейбусныя маршруты. Раён абслугоўваюць ДС Уручча-2 і ДС Уручча-4, будуецца тралейбусны парк №1 КУП "Мінсктранс". 7 лістапада 2007 года была адкрыта станцыя метро Уручча.

Нумар маршрута: Назва маршрута: Заўвагі:
Аўтобусныя маршруты:
15 д/с Славінскага — Ваенная акадэмія
25 д/с Уручча-2 — д/с Кульман Панядзелак — пятніца
27 Сасновы Бор — д/с Ангарская-4
31 д/с Уручча-2 — Каладзішчанскія могілкі
33 д/с Уручча-4 — Копішча
63 д/с Уручча-2 — Вялікі лес Панядзелак — пятніца
64 д/с Уручча-2 — Макаёнка
86 д/с Уручча-2 — Азярышча
89э д/с Уручча-2 — ГЦ Ждановічы Акрамя панядзелка
99 д/с Уручча-4 — Ваенная акадэмія
113с д/с Уручча-4 — Тубдыспансер
139 д/с Каліноўскага — Вялікі лес
145с д/с Уручча-2 — НДІ анкалогіі
155 д/с Уручча-4 — Азярышча
172Э д/с Уручча-2 — Каладзішчанскія могілкі Субота, нядзеля
Тралейбусныя маршруты:
2 д/с Уручча-2 — д/с Зялёны Луг-7
37 д/с Уручча-2 — пл. Мяснікова
41 д/с Уручча-2 — Малініна
42 д/с Уручча-4 — д/с Дражня
61 д/с Уручча-4 — р/к Акадэмічная
62 д/с Уручча-2 — д/с Уручча-4
Бліжэйшыя станцыі метро: станцыя Уручча

Славутасці[правіць | правіць зыходнік]

У мікрараёне Уручча-2 размешчаны ўнікальны парк-музей камянёў, вядомы як «Музей валуноў». Паміж праспектам Незалежнасці і мікрараёнам Уручча-6 размешчаны парк Уручча.

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]