Усевалад Яўстаф’евіч Борматаў

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Усевалад Яўстаф'евіч Борматаў
Дата нараджэння

7 лістапада 1928(1928-11-07) (88 гадоў)

Навуковая сфера

генетыка, селекцыя

Навуковая ступень

доктар біялагічных навук

Навуковае званне

член-карэспандэнт АН БССР, прафесар

Альма-матар

БСГА

Усевалад Яўстаф'евіч Борматаў (7 лістапада 1928, в. Міцькаўка, Клімаўскі раён, Бранская вобласць) — беларускі савецкі генетык і селекцыянер раслін. Член-карэспандэнт АН БССР (1970), доктар біялагічных навук (1968), прафесар (1976)[1].

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Скончыў БСГА ў 1952 годзе. З 1955 навуковы супрацоўнік, намеснік дырэктара па навуковай рабоце, загадчык лабараторыі эксперыментальнай паліплаідыі Інстытута генетыкі і цыталогіі АН БССР. З 1977 рэктар БСГА. З 1980 загадчык лабараторыі эксперыментальнай паліплаідыі Інстытута генетыкі і цыталогіі АН БССР[1].

Навуковая дзейнасць[правіць | правіць зыходнік]

Асноўныя навуковыя працы прысвечаны шырокаму колу пытанняў эксперыментальнай паліплаідыі і гетэрозісу ў раслін, тэорыі і метадаў храмасомнай інжынерыі метлюжковых. Створана арыгінальная калекцыя паліплоідных формаў цукровых буракоў са змененым храмасомным складам, атрыманая каштоўная навуковая інфармацыя аб біялагічных і генетычных асаблівасцях паліплоідаў, выкананыя дэталёвыя даследаванні цытагенетычных структуры і ўзнаўлення тэтраплоідных папуляцый[2].

На гэтай аснове рэалізавана шырокая праграма селекцыі высокапрадукцыйных гетэрозісных гібрыдаў цукровых буракоў[1]. Шэсць гібрыдных сартоў унесены ў дзяржаўны рэестр Рэспублікі Беларусь[2].

Выкананы даследаванні па стварэнні і цыталагічнаму вывучэнню 28-храмасомных тыпаў пшанічна-жытніх амфідыплоідаў(руск.) бел. (тэтраплоідных трыцікале), што паклала пачатак новаму навуковаму напрамку — эксперыментальнаму рэканструяванню метлюжковых метадамі храмасомнай інжынерыі[2].

Бібліяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Аўтар больш за 300 навуковых прац, у тым ліку 7 манаграфій, 6 вынаходстваў[2].

  • Экспериментальная полиплоидия и гетерозис у сахарной свеклы. — Мн., 1972 (совм. с Н. В. Турбиным(руск.) бел.)
  • Исследования по цитогенетики полиплоидных форм сахарной свеклы. Мн.: Наука и техника, 1976 (в соавт.).
  • Полиплоидия и полиморфизм растений по величине клеток. Мн.: Наука и техника, 1986 (совм. с Т. И. Лопатиной).
  • Тетраплоидные тритикале. Мн.: Наука и техника, 1990 (в соавт.).

Узнагароды[правіць | правіць зыходнік]

Дзяржаўная прэмія БССР 1984 за цыкл работ «Генетыка гетэрозісу і шляхі яго выкарыстання ў селекцыі раслін». Прэмія АН Беларусі 1993 за лепшую навуковую працу «Стварэнне і цытагенетычнае даследаванне 28-храмасомных пшанічна-жытніх гібрыдаў»[2].

У. Я. Борматаў узнагароджаны Ганаровай граматай Вярхоўнага Савета БССР, медалём «За доблесную працу», знакам «Вынаходнік СССР»[3].

Зноскі

  1. 1,0 1,1 1,2 Бормотов Всеволод Евстафьевич // Биографический справочник — Мн.: «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. — Т. 5. — С. 76. — 737 с.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Член-корреспондент БОРМОТОВ Всеволод Евстафьевич (руск.) 
  3. Картель Н. А., Хотылева Л. В. Всеволод Евстафьевич Бормотов (К 70-летию со дня рождения) (руск.) 

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Папярэднік:
?
Рэктар БСГА
1977-1980
Пераемнік:
С. І. Назараў