Уільям Генры Гарысан

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Уільям Генры Гарысан
William Henry Harrison
Уільям Генры Гарысан
Coat of Arms of William Henry Harrison and Benjamin Harrison.svg
сцяг
9-ы прэзідэнт ЗША
сцяг
4 сакавіка 1841 — 4 красавіка 1841
Віцэ-прэзідэнт Джон Тайлер
Папярэднік Марцін Ван Бюрэн
Пераемнік Джон Тайлер
сцяг
Пасол ЗША ў Калумбіі
сцяг
24 мая 1828 — 26 верасня 1829
Прэзідэнт Джон Куінсі Адамс
Папярэднік Б'юфарт Уотс
Пераемнік Томас Патрык Мур
сцяг
Сенатар ад штата Агая
сцяг
4 сакавіка 1825 — 20 мая 1828
Папярэднік Этан Браўн
Пераемнік Джэйкаб Барнет
сцяг
Член Палаты прадстаўнікоў ад 1-й выбарчай акругі Агая
сцяг
8 кастрычніка 1816 — 3 сакавіка 1819
Папярэднік Джон Мак-Лін
Пераемнік Томас Рос
сцяг
1-ы губернатар тэрыторыі Індыяна
сцяг
10 студзеня 1801 — 28 снежня 1812
Прэзідэнт Джон Адамс
Томас Джэферсан
Джэймс Мэдысан
Папярэднік пасада заснавана
Пераемнік Томас Посі
сцяг
Член Палаты прадстаўнікоў ад аб'яднанай выбарчай акругі Паўночна-Заходняй тэрыторыі
сцяг
4 сакавіка 1799 — 14 мая 1800
Папярэднік пасада заснавана
Пераемнік Пол Фірынг
сцяг
Сакратар Паўночна-Заходняй тэрыторыі
сцяг
28 чэрвеня 1798 — 1 кастрычніка 1799
Губернатар Артур Сен-Клер
Чарльз Бэрд
Папярэднік Уінтарп Саргент
Пераемнік Чарльз Бэрд
 
Партыя Партыя Вігаў ЗША
Адукацыя
Дзейнасць палітык, афіцэр, дзяржаўны дзеяч
Веравызнанне епіскапал
Нараджэнне 9 лютага 1773(1773-02-09)[1][2][…]
Смерць 4 красавіка 1841(1841-04-04)[1][2][…] (68 гадоў)
Пахаванне
Бацька Бенджамін Гарысан Пяты
Маці Элізабет Басет
Жонка Ганна Гарысан
Дзеці Джон Скот Гарысан[d], Carter Bassett Harrison[d], Elizabeth Bassett Harrison[d], John Cleves Symmes Harrison[d], Lucy Singleton Harrison[d], William Henry Harrison[d], Benjamin Harrison[d], Mary Symmes Harrison[d], Anna Tuthill Harrison[d] і James Findlay Harrison[d]
 
Ваенная служба
Род войскаў Армія ЗША
Званне генерал
Бітвы
 
Аўтограф William Henry Harrison signature.png
 
Узнагароды

Уільям Генры Гарысан (Ха́рысан; англ.: William Henry Harrison, 9 лютага 1773, акруга Чарльз Сіці, штат Віргінія — 4 красавіка 1841) — амерыканскі ваеначальнік, палітык і дзевяты прэзідэнт Злучаных Штатаў (з 4 сакавіка па 4 красавіку 1841 г.). Гарысан знаходзіўся на пасадзе самы непрацяглы час з усіх прэзідэнтаў ЗША: захварэў падчас інаўгурацыйнай прамовы, памёр роўна праз месяц пасля прыняцця прысягі.

Гарысан быў апошнім прэзідэнтам, які нарадзіўся да Вайны за незалежнасць і быў ў вялікабрытанскім падданстве.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Бацька Гарысана быў віргінскім плантатарам, актыўна ўдзельнічаў у амерыканскай палітыцы, у прыватнасці, падпісаў Дэкларацыю незалежнасці ў 1776 годзе, а ў 1781—1784 гадах быў губернатарам свайго штата.

Сам Уільям Генры з 1791 служыў у арміі, ваяваў на мяжы з індзейцамі і быў ад’ютантам у генерала Уэйна. Удзельнічаў у вайне за Агаё ў 1795 годзе. У 1798 годзе выйшаў у адстаўку і заняўся палітыкай. Быў першым губернатарам Індыяны (тады яшчэ не штата, а тэрыторыі, 1800—1813). На гэтай пасадзе займаўся пашырэннем паселішчаў англа-амерыканцаў і пакупкай зямель у індзейцаў, гэта выклікала пратэст апошніх і антыамерыканскі вайсковы выступ на чале з правадыром Тэкумсе.

Гарысан праславіўся як нацыянальны герой ў 1811 годзе, разграміўшы індзейцаў ў бітве пры Тыпекану, за што быў сам празваны «Тыпекану» або «Стары Тыпекану». У 1812 годзе ён камандаваў усімі сіламі дзяржавы супраць канфедэрацыі Тэкумсе (якога падтрымлівалі англічане падчас англа-амерыканскай вайны 1812—1814 гадоў) і разбіў яго на рэчцы Тэмзе на тэрыторыі Канады; Тэкумсе загінуў у гэтай бітве.

Зноскі

  1. 1,0 1,1 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: платформа адкрытых дадзеных — 2011. Праверана 10 кастрычніка 2015.
  2. 2,0 2,1 William Henry Harrison // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.
  3. 3,0 3,1 William Henry Harrison // SNAC — 2010. Праверана 9 кастрычніка 2017.
  4. Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #118982788 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 30 снежня 2014.
Папярэднік:
Марцін Ван Бюрэн
Прэзідэнт ЗША
4 сакавіка4 красавіка 1841
Пераемнік:
Джон Тайлер