Уільям Генры Гарысан

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Уільям Генры Гарысан
англ.: William Henry Harrison
William Henry Harrison by James Reid Lambdin, 1835.jpg
Coat of Arms of William Henry Harrison and Benjamin Harrison.svg

9-ы Прэзідэнт ЗША
4 сакавіка 1841 — 4 красавіка 1841
Папярэднік Марцін Ван Бюран
Пераемнік Джэймс Тайлер
non-voting member of the US House of Representatives[d]
8 кастрычніка 1816 — 3 сакавіка 1819
Папярэднік John McLean[d]
Пераемнік Thomas R. Ross[d]
United States Ambassador to Colombia[d]
24 мая 1828 — 26 верасня 1829
Пераемнік Thomas Patrick Moore[d]
Governor of Indiana[d]
10 студзеня 1801 — 28 снежня 1812
Пераемнік Thomas Posey[d]
Сенатар ЗША
4 сакавіка 1825 — 4 сакавіка 1827
Папярэднік Ethan Allen Brown[d]
Сенатар ЗША
4 сакавіка 1827 — 20 мая 1828
Пераемнік Jacob Burnet[d]
9-ы President-elect of the United States[d]
снежань 1840 — 4 сакавіка 1841
Папярэднік Марцін Ван Бюран
Пераемнік Джэймс Нокс Полк

Нараджэнне 9 лютага 1773(1773-02-09)[1][2][…]
Смерць 4 красавіка 1841(1841-04-04)[1][2][…] (68 гадоў)
Месца пахавання
Бацька Benjamin Harrison V[d]
Маці Elizabeth Bassett[d][6]
Жонка Ганна Гарысан[7]
Дзеці Джон Скот Гарысан[d], Carter Bassett Harrison[d][6], Elizabeth Bassett Harrison[d][6], John Cleves Symmes Harrison[d][6], Lucy Singleton Harrison[d][6], William Henry Harrison[d][6], Benjamin Harrison[d][6], Mary Symmes Harrison[d][6], Anna Tuthill Harrison[d][6] і James Findlay Harrison[d][6]
Грамадзянства
Веравызнанне Епіскапальная царква
Партыя
Адукацыя
Дзейнасць палітык, дыпламат, рабаўладальнік, афіцэр, дзяржаўны дзеяч
Аўтограф William Henry Harrison Signature-full.svg
Род войскаў Армія ЗША
Званне генерал
Бітвы
Узнагароды
Commons-logo.svg Уільям Генры Гарысан на Вікісховішчы

Уільям Генры Гарысан (Ха́рысан; англ.: William Henry Harrison, 9 лютага 1773, акруга Чарльз Сіці, штат Віргінія — 4 красавіка 1841) — амерыканскі ваеначальнік, палітык і дзевяты прэзідэнт Злучаных Штатаў (з 4 сакавіка па 4 красавіку 1841 г.). Гарысан знаходзіўся на пасадзе самы непрацяглы час з усіх прэзідэнтаў ЗША: захварэў падчас інаўгурацыйнай прамовы, памёр роўна праз месяц пасля прыняцця прысягі.

Гарысан быў апошнім прэзідэнтам, які нарадзіўся да Вайны за незалежнасць і быў ў вялікабрытанскім падданстве.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Бацька Гарысана быў віргінскім плантатарам, актыўна ўдзельнічаў у амерыканскай палітыцы, у прыватнасці, падпісаў Дэкларацыю незалежнасці ў 1776 годзе, а ў 1781—1784 гадах быў губернатарам свайго штата.

Сам Уільям Генры з 1791 служыў у арміі, ваяваў на мяжы з індзейцамі і быў ад’ютантам у генерала Уэйна. Удзельнічаў у вайне за Агаё ў 1795 годзе. У 1798 годзе выйшаў у адстаўку і заняўся палітыкай. Быў першым губернатарам Індыяны (тады яшчэ не штата, а тэрыторыі, 1800—1813). На гэтай пасадзе займаўся пашырэннем паселішчаў англа-амерыканцаў і пакупкай зямель у індзейцаў, гэта выклікала пратэст апошніх і антыамерыканскі вайсковы выступ на чале з правадыром Тэкумсе.

Гарысан праславіўся як нацыянальны герой ў 1811 годзе, разграміўшы індзейцаў ў бітве пры Тыпекану, за што быў сам празваны «Тыпекану» або «Стары Тыпекану». У 1812 годзе ён камандаваў усімі сіламі дзяржавы супраць канфедэрацыі Тэкумсе (якога падтрымлівалі англічане падчас англа-амерыканскай вайны 1812—1814 гадоў) і разбіў яго на рэчцы Тэмзе на тэрыторыі Канады; Тэкумсе загінуў у гэтай бітве.

Зноскі

  1. 1,0 1,1 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: платформа адкрытых даных — 2011. Праверана 10 кастрычніка 2015.
  2. 2,0 2,1 William Henry Harrison // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.
  3. 3,0 3,1 William Henry Harrison // SNAC — 2010. Праверана 9 кастрычніка 2017.
  4. Woolley J. T. The American Presidency Project — 1999. Праверана 6 жніўня 2021.
  5. http://web.archive.org/web/20210510010059/https://www.whitehousehistory.org/bios/william-henry-harrison Праверана 6 жніўня 2021.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 6,6 6,7 6,8 6,9 Lundy D. R. The Peerage
  7. (unspecified title) Праверана 7 жніўня 2020.
Папярэднік:
Марцін Ван Бюрэн
Прэзідэнт ЗША
4 сакавіка4 красавіка 1841
Пераемнік:
Джон Тайлер