Фрыдрых II Ваяўнік

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Фрыдрых II Ваяўнік
ням.: Friedrich II der Streitbare
Frederick II, Duke of Austria.jpg
Gules a fess argent.svg
Сцяг5-ы герцаг Аўстрыі
28 ліпеня 1230 — 15 чэрвеня 1246
Папярэднік Леапольд VI Хвалебны
Пераемнік Герман Бадэнскі
Сцяг4-ы герцаг Штырыі
28 ліпеня 1230 — 15 чэрвеня 1246
Папярэднік Леапольд VI Хвалебны
Пераемнік Герман Бадэнскі

Нараджэнне 25 красавіка 1211
Смерць 15 чэрвеня 1246 (35 гадоў)
Месца пахавання
Род Дынастыя Бабенбергаў
Бацька Леапольд VI Слаўны
Маці Феадора Ангеліна[d]
Жонка Agnes of Merania[d][1] і Еўдакія Ласкарына[d]
Дзейнасць суверэн
Commons-logo.svg Фрыдрых II Ваяўнік на Вікісховішчы

Фрыдрых II Ваяўнік (ням.: Friedrich II der Streitbare; 1210 — 15 чэрвеня 1246) — герцаг Аўстрыі і Штырыі з 1230 года, апошні прадстаўнік дынастыі Бабенбергаў. У часы кіравання Фрыдрыха II Аўстрыя ператварылася ў фактычна незалежнае ад імперыі тэрытарыяльнае герцагства, адно з найбольш магутных у Германіі.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Фрыдрых II быў малодшым сынам Леапольда VI, герцага Аўстрыі і Штырыі, і Феадоры Ангел, дачкі (ці пляменніцы) візантыйскага імператара Ісака II. Пасля смерці бацькі ў 1230 годзе Фрыдрых II, як адзіны жывых сын, атрымаў у спадчыну герцагствы Аўстрыя і Штырыя[2].

Кіраванне Фрыдрыха II прайшло ў няспынных войнах і паўстаннях. Ужо ў 1230 годзе ў Аўстрыі ўспыхнула паўстанне міністэрыялаў на чале з родам Куэнрыгераў супраць аўтарытарнай улады герцага, а ў краіну ўварваліся чэшскія войскі. Чэхі спалілі Крэмс і спустошылі паўночна-аўстрыйскія землі. З вялікай цяжкасцю Фрыдрыху II удалося здушыць паўстанне, а ў 1233 годзе герцаг у чарговы раз уварваўся ў Чэхію.

У наступным годзе на Аўстрыю напала Венгрыя: армія Эндрэ II дайшла да Вены, але затым была вымушана адступіць. У пачатку 1236 года Фрыдрых са свайго боку распачаў уварванне ў Венгрыю.

Герцаг Фрыдрых II Бабенберг

Фрыдрых II — першы аўстрыйскі манарх, які практычна не ўдзельнічаў у справах Свяшчэннай Рымскай імперыі, праводзячы цалкам незалежную палітыку ў інтарэсах самой Аўстрыі. Ён не падпарадкоўваўся патрабаванням імператара і адмаўляўся браць удзел у пасяджэннях органаў улады імперыі. Гэта выклікала канфлікт з імператарам Фрыдрыхам II. Імператар у 1235 — пачатку 1236 года неаднаразова выклікаў герцага Аўстрыі на суд для разгляду высунутых супраць абвінавачванняў, але той ігнараваў усе патрабаванні імператара.

У чэрвені 1236 годзе імператар абвясціў няміласць аўстрыйскаму герцагу і канфіскаваў яго ўладанні ў Аўстрыі і Штырыі. У Аўстрыю ўварвалася нямецкая армія, якая ў 1237 годзе заняла Вену. Сам імператар Фрыдрых II знаходзіўся ў Вене са студзеня да сярэдзіны красавіка 1237 года. Герцагу ўдалося захапіць царкоўныя скарбы і схвацца ў замку Вінер-Нойштат. Тым часам імператар абвясціў у Вене свайго сына Конрада новым германскім каралём і абвясціў Вену імперскім вольным горадам і падаў яе гараджанам шырокія правы самакіравання і гандлёвыя прывілеі, чым забяспечыў сабе падтрымку венскага купецтва. Аднак асноўныя інтарэсы імператара ляжалі ў Італіі, таму неўзабаве асноўная частка імперскіх войскаў пакінула Аўстрыю. Гэтым скарыстаўся герцаг Фрыдрых II, які ўступіў у саюз з Папам Рымскім, Баварыяй, Чэхіяй і Венгрыяй. Да 1239 года яму ўдалося адваяваць свае ўладанні і заключыць мір з імператарам, які меў сур’ёзныя праблемы ў Італіі.

Пасля аднаўлення ўлады Фрыдрыха II, у Аўстрыі назіралася некаторае ўмацаванне дзяржавы. Герцаг адмовіўся вярнуць Венгрыі Мошан і Шопран, атрыманыя за дапамогу ў адбіцці Заходняга паходу манголаў у 1241 годзе, а таксама разарваў перамовы з Чэхіяй наконт дынастычнага саюза. Супраць чэшска-венгерскага блока склаўся саюз Аўстрыі з імперыяй: у 1245 годзе адбыліся перамовы герцага і імператара ў Вероне, на якіх імператар абяцаў Фрыдрыху Крайну і каралеўскі тытул, а наўзамен павінен быў ажаніцца з сямнаццацігадовай пляменніцай герцага Гертрудай. Аднак дзяўчына адмовілася выходзіць замуж за пяцідзесяцігадовага імператара і перамовы праваліся. Тым не менш, у 1245 годзе Фрыдрых II уварваўся ў Крайну і, са згоды яе намінальнага кіраўніка патрыярха Аквілеі, падпарадкаваў маркграфства сваёй уладзе.

Грабніца Фрыдрыха II

Умацаванне ўлады герцага выклікала дзеянні ў адказ з боку яго суседзяў: у 1246 годзе ў Аўстрыю ўварваліся чэшскія і венгерскія войскі. У бітве на рацэ Лейта аўстрыйцы атрымалі перамогу, але сам герцаг Фрыдрых загінуў.

Са смерцю Фрыдрыха II згасла дынастыя Бабенбергаў, якая кіравала ў Аўстрыі з 976 года. З Бабенбергаў у жывых засталося толькі двое жанчын: Маргарыта, сястра Фрыдрыха і ўдава караля Генрыха VII Гогенштаўфена, і Гертруда, дачка Генрыха Бабенберга, старэйшага брата Фрыдрыха II. Гертруда ў 1246 годзе выйшла замуж за Уладзіслава Мараўскага, сына чэшскага караля Вацлава I.

Паводле «Privilegium Minus» 1156 года ў выпадку адсутнасці спадчыннікаў мужчынскага полу прастол Аўстрыі павінен быў перадавацца па жаночай лініі. Уладзіслаў Мараўскі неадкладна высунуў свае прэтэнзіі, аднак скарыстацца сваім правам не паспеў, нечакана сканаўшы ў студзені 1247 года. Тым часам імператар, у парушэнне «Privilegium Minus», абвясціў Аўстрыю вымарачным ленам і ўвёў свае войскі ў герцагства, заняўшы Вену. Герцагіня-ўдава Гертруда са сваімі прыхільнікамі бегла ў Венгрыю і прасіла абароны ў Рымскага Папы Інакенція IV. Пад ціскам Папы Рымскага Гертруда выйшла ў сярэдзіне 1248 года замуж за маркграфа Бадэна Германа VI, які быў прызнаны папам герцагам Аўстрыі і Штырыі (14 верасня 1248 года).

Шлюбы[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. (unspecified title) Праверана 7 жніўня 2020.
  2. Фридрих Воинственный // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) (руск.) . — СПб., 1890—1907.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

 Папярэднік 
Леапольд VI
  герцаг Аўстрыі і Штырыі 
12301246
Пераемнік
Герман Бадэнскі
 Папярэднік 
патрыярх Аквілеі
  герцаг Крайны 
12451246
Пераемнік
Ульрых III Спангейм