Філіп Ларкін

Філіп Ларкін
англ.: Philip Larkin
Род дзейнасці	паэт
Дата нараджэння	9 жніўня 1922(1922-08-09)[…]
Месца нараджэння	Ковентры, Ковентры, графства Уэст-Мідлендс, Англія, Злучанае каралеўства Вялікабрытаніі і Ірландыі
Дата смерці	2 снежня 1985(1985-12-02)[…] (63 гады)
Месца смерці	Кінгстан-апан-Хал, Кінгстан-апан-Хал, Усходні райдынг Ёркшыра[d], Ёркшыр і Хамбер, Англія, Вялікабрытанія
Месца пахавання	Cottingham[d]
Грамадзянства	Вялікабрытанія
Месца працы	Універсітэт Хала Лестэрскі ўніверсітэт
Альма-матар	Сент-Джонс каледж[d] () King Henry VIII School, Coventry[d] ()
Член у	Каралеўскае літаратурнае таварыства () Амерыканская акадэмія мастацтваў і навук ()
Узнагароды і прэміі	Узнагарода Чамлі[d] (1973) член Каралеўскага літаратурнага таварыства[d] King’s / Queen’s Gold Medal for Poetry[d] Russell Loines Award for Poetry[d]
Медыяфайлы на Вікісховішчы

Філіп Артур Ларкін (англ.: Philip Arthur Larkin, 9 жніўня 1922, Ковентры — 2 снежня 1985, Кінгстан-апан-Хал) — брытанскі паэт, пісьменнік і джазавы крытык.

Біяграфія і творчасць

Нарадзіўся ў сям’і чыноўніка. Падчас навучання ў Оксфардзе (1940—43) пасябраваў з Кінгслі Эмісам, які стаў яго таварышам па літаратурным аб’яднанні «Рух». Усё жыццё прапрацаваў універсітэцкім бібліятэкарам, спачатку ў Белфасце, а з 1955 года — ва ўніверсітэце Хала.

У 1945 годзе Ларкін апублікаваў на ўласныя зберажэнні дэбютны паэтычны зборнік «Паўночны карабель», адзначаны ўплывам Томаса Хардзі. Ужо тут былі акрэслены ключавыя тэмы яго паэзіі — «страты, адзінота, пакуты ўшчэмленых жыццём людзей».

У оксфардскія гады напісаў пад псеўданімам Брунэты Коўлмэн дзве аповесці, якія парадзіруюць раманы для дзяўчат і адзначаныя гомаэратычнымі матывамі (апублікаваны ў 2002 годзе). Уражанні студэнцкіх гадоў знайшлі адлюстраванне ў яго рамане «Джыл» (1946).

Нацыянальную вядомасць прынёс Ларкін зборнік 1955 года «Меншы падман» (The Less Deceived), успрыняты як маніфест паэтаў-«пяцідзесятнікаў», якія адмаўляюць як эмацыйныя перахлёсты паэтаў 1940-х гадоў, так і палітычную ангажаванасць паэзіі. Ларкін і яго аднадумцы (Эміс, Дж. Уэйн) імкнуліся дыстанцыявацца ад паэтыкі мадэрнізму як чарговага выдання рамантызму.

Для паэтычнай манеры Ларкіна характэрны недамоўленасць, прыглушанасць, абрывістасць. Яго лірычны герой — «згублены ў гарадскім жыцці адзіночка, здольны расчыніць ілюзорнасць існага, але не схільны шукаць вінаватых»[2]. Іронія паэта накіравана на разбурэнне глыбінных асноў рамантычнага светаўспрымання. Рамантызм ён лічыў рэакцыйным, даўно аджыўшым свой век поглядам на свет, згубным для сучаснага грамадства.

Ларкін быў тонкім знаўцам музыкі, у 1961—1971 гадах вёў аддзел джазавай музыкі ў газеце «The Daily Telegraph». Ён таксама належаў да самых аўтарытэтных літаратурных крытыкаў свайго часу. Яго падтрымцы абавязаны ўзлётам сваёй вядомасці такія сучаснікі, як, напрыклад, Барбара Пім. Артыкулы Ларкіна прыцягнулі ўвагу да паэзіі Томаса Хардзі і дапамаглі вярнуць яе з адноснага забыцця.

У 1970-я гады творчасць Ларкіна патрапіла ва ўніверсітэцкія падручнікі і набыла шырокую папулярнасць, нягледзячы на ​​некалькі скептычнае стаўленне акадэмічнага асяроддзя. Савецкі часопіс «Літаратурны агляд» у 1975 годзе канстатаваў, што «найбольш прызнаным і ўплывовым паэтам у Англіі можна лічыць Філіпа Ларкіна».

Ларкін памёр ад раку стрававода ва ўзросце 63 гадоў. Публікацыя ў 1992 годзе яго карэспандэнцыі шакіравала брытанскі істэблішмент расісцкімі меркаваннямі, скабрёзным гумарам, нецэнзурнай лексікай і непрыхаванай прыхільнасцю да парнаграфіі. Як піша адзін з крытыкаў, многія прыхільнікі Ларкіна «прыйшлі ў поўнае замяшанне, калі іх прысвяцілі ў падрабязнасці яго інтымнага жыцця».