Хан-Юніс

Хан-Юніс
	Горад
Хан-Юніс
	خان يونس
	31°21′00″ пн. ш. 34°18′00″ у. д.HGЯO
Краіна	Палесціна
Рэгіён	Сектар Газа
Правінцыя	Хан-Юніс
Гісторыя і геаграфія
Заснаваны	1389
Часавы пояс	UTC+2
Насельніцтва
Насельніцтва	400 000 чалавек (2024)
	khanyounis.mun.ps (ар.)
	; ; Хан-Юніс ;
	Медыяфайлы на Вікісховішчы

Хан-Ю́ніс або Хан-Юнус (араб. خان يونس‎) — горад у Сектары Газа, адміністрацыйны цэнтр аднайменнай правінцыі. Паводле звестак Цэнтральнага бюро статыстыкі Палесціны, у 2017 годзе насельніцтва Хан-Юніса складала 205 125 чалавек^[1].

Геаграфія

Горад размешчаны ў паўднёвай частцы сектара Газа, за 4 км на ўсход ад узбярэжжа Міжземнага мора і за 14 км на паўднёвы захад ад горада Газа.

У яго ваколіцах знаходзяцца гарады Бані-Сухейла, Абасан-эль-Кебіра і Рафах, мястэчка Аль-Карара і вёска Аль-Фухары.

Гісторыя

Да XIV стагоддзя на гэтым месцы існавала вёска з назвай Салках. У мэтах абароны караванаў у 1387—1388 роках эмір Юнус ан-Нурузі збудаваў тут караван-сарай; ад яго ж растучае паселішча атрымала назву^[2].

У 1516 годзе тут адбылася бітва^[d] між егіпецкімі мамлюкамі і асманамі, пасля чаго тэрыторыя ўвайшла ў склад Асманскай імперыі.

У канцы XIX стагоддзя Хан-Юніс быў другім паводле велічыні горадам Сектара Газы пасля самой Газы. Паводле перапісу 1922 года тут пражывала 3890 жыхароў (3866 мусульман, 23 хрысціяніны і адзін яўрэй), а ў 1931 насельніцтва зменшылася да 3811 чалавек (3767 мусульман, 41 хрысціянін і тры яўрэі). У 1938 годзе налічвалася 4379 чалавек (у тым ліку тры яўрэі), у 1945 — 11 220 (11 180 мусульман і 40 хрысціян).

Падчас Першай араба-ізраільскай вайны ў маі 1948 года Хан-Юніс быў акупаваны егіпецкімі войскамі. Пасля вайны горад застаўся ў складзе Егіпта. Паводле звестак БАПОР, у горадзе знаходзілася каля 35 000 палесцінскіх бежанцаў, для якіх быў створаны лагер бежанцаў Хан-Юніс^[3].

У лістападзе 1956 года, падчас Суэцкага крызісу, Хан-Юніс стаў месцам новых сутыкненняў паміж ізраільскімі войскамі і палесцінскімі арабамі, у якіх, паводле справаздачы БАПОР, загінула 275 чалавек, у тым ліку 140 бежанцаў^[4]. У 1967 годзе, падчас Шасцідзённай вайны, Ізраіль зноў акупаваў горад.

Па выніках пагадненняў у Осла 1993—1995 гадоў большасць сектара Газа, і Хан-Юніс у тым ліку, перайшлі пад кіраўніцтва Палесцінскай аўтаноміі. У 2007 годзе кантроль у сектары Газа захапіла тэрарыстычная арганізацыя ХАМАС.

Падчас вайны ў Газе, якая пачалася ў кастрычніку 2023 года, ізраільскія войскі неаднаразова наносілі авіяўдары па Хан-Юнісе, напрыклад, 2 студзеня 2024 года была разбамбаваная штаб-кватэра Палесцінскага Чырвонага Паўмесяца^[5]. Ізраіль запатрабаваў, каб палесцінскае насельніцтва пакінула горад^[6]. Ізраільскія наземныя войскі ўвайшлі ў горад, але сустрэлі моцны супраціў палесцінскіх баевікоў^[7]. Армія абароны Ізраіля выйшла з горада 7 красавіка 2025 года, перш чым пачаць атаку на Рафах^[8].

Вядомыя асобы

Махамед Шабір (1946—2023), рэктар Ісламскага ўніверсітэта Газы
Ях’я Сінвар (нар. 1962), кіраўнік ХАМАС

Гарады-пабрацімы

Крыніцы

↑ Preliminary Results of the Population, Housing and Establishments Census, 2017 [Папярэднія вынікі перапісу насельніцтва, жылога фонду і ўстаноў 2017 года] (PDF). Палесцінскае Цэнтральнае Бюро Статыстыкі (ПЦБС) (Report). Дзяржава Палесціна. Люты 2018. pp. 64–82. Праверана 24 кастрычніка 2023.
↑ Moshe Sharon. Corpus inscriptionum Arabicarum Palaestinae. — Brill, 1999. — С. 229. — ISBN 9004110836.
↑ Khan Younis refugee camp (англ.). UNRWA. Праверана 14 кастрычніка 2011.
↑ Special Report of the Director of the United Nations Relief and Works Agency for Palestine Refugees in the Near East (англ.) (7 кастрычніка 1957). Архівавана з першакрыніцы 4 лістапада 2013.
↑ Izrael zbombardował siedzibę Czerwonego Półksiężyca (польск.). Polska Agencja Prasowa (2 студзеня 2024).
↑ Armia Izraela wezwała Palestyńczyków do natychmiastowej ewakuacji z Chan Junis (польск.). Polska Agencja Prasowa (1 снежня 2023). Праверана 14 ліпеня 2024.
↑ Strefa Gazy: Armia izraelska toczy ciężkie boje z Hamasem, centrum walk to Chan Junis (польск.). Dziennik Gazeta Prawna (5 снежня 2023).
↑ Gallant: IDF withdrawal from Khan Yunis in preparation for Rafah operation (англ.). The Jerusalem Post (7 красавіка 2024).
↑ https://web.archive.org/web/20191109171704/https://www.comune.palermo.it/js/server/uploads/_20032019122906.pdf

Спасылкі

Вітаем у Хан-Юнісе

[PrelimCensus2017-1] Preliminary Results of the Population, Housing and Establishments Census, 2017 [Папярэднія вынікі перапісу насельніцтва, жылога фонду і ўстаноў 2017 года] (PDF). Палесцінскае Цэнтральнае Бюро Статыстыкі (ПЦБС) (Report). Дзяржава Палесціна. Люты 2018. pp. 64–82. Праверана 24 кастрычніка 2023.

[2] Moshe Sharon. Corpus inscriptionum Arabicarum Palaestinae. — Brill, 1999. — С. 229. — ISBN 9004110836.

[3] Khan Younis refugee camp (англ.). UNRWA. Праверана 14 кастрычніка 2011.

[4] Special Report of the Director of the United Nations Relief and Works Agency for Palestine Refugees in the Near East (англ.) (7 кастрычніка 1957). Архівавана з першакрыніцы 4 лістапада 2013.

[5] Izrael zbombardował siedzibę Czerwonego Półksiężyca (польск.). Polska Agencja Prasowa (2 студзеня 2024).

[6] Armia Izraela wezwała Palestyńczyków do natychmiastowej ewakuacji z Chan Junis (польск.). Polska Agencja Prasowa (1 снежня 2023). Праверана 14 ліпеня 2024.

[7] Strefa Gazy: Armia izraelska toczy ciężkie boje z Hamasem, centrum walk to Chan Junis (польск.). Dziennik Gazeta Prawna (5 снежня 2023).

[8] Gallant: IDF withdrawal from Khan Yunis in preparation for Rafah operation (англ.). The Jerusalem Post (7 красавіка 2024).

[_0486119ab286a26e-9] ttps://web.archive.org/web/20191109171704/https://www.comune.palermo.it/js/server/uploads/_20032019122906.pdf

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

Слоўнікі і энцыклапедыі	Кароткая яўрэйская
Нарматыўны кантроль	GND: 1330420004 · LCCN: n98029337 · VIAF: 128373526, 158453009