Царква Аляксандра Неўскага (Мінск)

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Праваслаўны храм
Царква святога дабравернага князя Аляксандра Неўскага
Замалёўкі Мінска 45.jpg
53°54′31″ пн. ш. 27°35′14″ у. д.HGЯO
Краіна Беларусь
Горад Мінск
Канфесія Праваслаўе
Епархія Мінская
Архітэктурны стыль неарускі стыль
Будаўніцтва 18961898 гады
Стан дзеючы

Царква святога дабравернага князя Аляксандра Неўскага (Мінск Цэнтр)
Царква святога дабравернага князя Аляксандра Неўскага
Царква святога дабравернага князя Аляксандра Неўскага

Царква святога дабравернага князя Аляксандра Неўскага ў г. Мінску — праваслаўны храм, пабудаваны ў 1896—1898 гадах на тэрыторыі вайсковых могілак горада. Архітэктар — В. І. Струеў. Адзіны храм Мінска, які амаль цалкам захаваў сваё першапачатковае аблічча.

Гісторыя стварэння[правіць | правіць зыходнік]

Храм пасля ўзвядзення

На ўзвядзенне храма-помніка будаўнічым аддзяленнем Мінскага губернскага кіравання ў красавіку 1896 года быў зацверджаны каштарыс на агульную суму 11.227 рублёў і 39 капеек. Месцам для будаўніцтва былі абраны вайсковыя могілкі, якія знаходзіліся на ўскраіне Мінска, што звалася Доўгім Бродам.

На збудаванне храма ў візантыйскім стылі сродкі ахвяравалі таксама войскі мясцовага ваеннага гарнізона і прыватныя асобы — галоўным чынам сваякі загінулых воінаў. Актыўна дапамагаў у гэтай справе добрапрыстойны 30-й пяхотнай дывізіі протаіерэй Павел Багдановіч. 20 000 рублёў на пабудову храма ўнесла «дачка» лейб-гвардыі Кексгольмскага палка Марыя Кексгольмская[1] — турэцкая сірата, падабраная салдатамі палка ў 1877 г. на поле бою.

Будаўніцтва было задумана як помнік воінам, якія аддалі сваё жыццё ў руска-турэцкай вайне 1877-78 гадоў. Пра гэта нагадваюць захаваныя з тых часоў дзве мемарыяльныя дошкі, умантаваныя ў цэнтральны неф. На іх выгравіраваны імёны 118 воінаў 30-й артылерыйскай брыгады і 119-га пяхотнага Каломенскага палка, загінулых пры ўзяцці Плеўны(руск.) бел. ў Балгарыі. Акрамя таго, побач з храмам знаходзяцца магілы некалькіх герояў вайны 1877-78 гг. — генерал-лейтэнанта Э. В. Жыржынскага(руск.) бел., генерал-маёра І. А. Бырдзіна, падпалкоўнікаў А. Т. Дзехцярова, В. К. Жэжэро[2] і С. К. Абрамава.

Храм быў спраектаваны ў неарускім стылі(руск.) бел. XVII—XVIII стагоддзяў, і быў збудаваны на месцы маленькай драўлянай царквы, якая стаяла на гэтым месцы.

Урачыстае асвячэнне храма адбылося 2 лютага 1898 года. Чын асвячэння здзейсніў праасвяшчэнны Сімеон(руск.) бел., епіскап Мінскі і Тураўскі, пасля архіепіскап, духавенства мінскіх цэркваў і ў прысутнасці вялікай колькасці гараджан.

Архітэктура[правіць | правіць зыходнік]

Царква Аляксандра Неўскага

Мураваны крыжова-купальны трохнефавы аднаапсідны чатырохслуповы храм-помнік. У цэнтры сіметрычнай аб'ёмна-прасторавай кампазіцыі ўзвышаецца масіўны купал на васьмігранным светлавым барабане, завершаны цыбулепадобнай галоўкай. Меншыя дэкаратыўныя купалы сіметрычна размешчаны над дахамі бакавых нефаў. Дамінантай кампазіцыі з'яўляецца высокая двух'ярусная званіца з шатровым пакрыццём, размешчаная над бабінцам.

Цікавыя факты[правіць | правіць зыходнік]

  • За алтарнай сцяной пахаваны рэшткі вышэйшых афіцэраў, а побач з імі знаходзяцца дзве брацкія магілы з рэшткамі салдатаў.
  • Самым цікавым элементам царквы можна назваць драўляную пераносную царкоўку, якой карыстаўся Каломенскі полк(руск.) бел. для малітваў падчас ваенных дзеянняў у Турцыі.
  • У храме знаходзіцца спіс (копія) святыні Белай Русі — Мінскай іконы Божай Маці(руск.) бел., зроблены ў XIX стагоддзі.
  • Падчас Вялікай Айчыннай вайны храм падвяргаўся бамбардзіроўцы, аднак бомба, якая прабіла купал храма, не ўзарвалася. Яна прашыла цэнтральны купал царквы і ўпала каля абраза Мікалая Угодніка.
  • Пры аднаўленні царквы выкарыстоўвалася чырвоная цэгла, якая выпускаецца на адным латвійскім заводзе, які пастаўляў сваю прадукцыю ў маскоўскі Крэмль.
  • У ківоце ў правай прыбудоўцы змешчана ікона Нерукатворнага абраза Збавіцеля(руск.) бел., аўтарам якой паводле падання з'яўляецца вядомы рускі жывапісец Мікалай Ге(руск.) бел.. Ікона была ахвяравана храму адным з яго апекуноў у канцы XIX стагоддзя.

Набажэнствы[правіць | правіць зыходнік]

Набажэнствы ў храме праходзяць штодня раніцай і ўвечар, акрамя вечара панядзелка. Пачатак ранішняй службы ў 09.00, вячэрняй — у 18.00. У нядзелю раніцай праходзяць дзве службы — у 07.00 і ў 10.00.

У храме рэгулярна здзяйсняюцца таінствы хрышчэння і вянчання, ёсць уласны хор, дзейнічае нядзельная школа.

З моманту асвячэння храма і да цяперашняга часу чатыры разы ў год на Сусветныя суботы тут праходзяць памінальныя набажэнствы, у якіх загінулыя войны называюцца пайменна.

Зноскі

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]