Цумань

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Пасёлак гарадскога тыпу
Цумань
укр.: Цумань
Сцяг Герб
Сцяг Герб
Церква на честь Покрову Пресвятої Богородиці, 1843 р..JPG
Свята-Пакроўская царква
Краіна
Вобласць
Раён
Каардынаты
Першае згадванне
ПГТ з
Насельніцтва
6500 чалавек (2018)
Шчыльнасць
1098 чал./км²
Часавы пояс
Тэлефонны код
+380-3365
Паштовы індэкс
45233
Цумань на карце Украіны ±
Цумань (Украіна)
Цумань
Цумань (Валынская вобласць)
Цумань

Цумань[1] (укр.: Цумань) — пасёлак гарадскога тыпу ў Ківэрцаўскім раёне Валынскай вобласці Украіны.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Упершыню ў гістарычных крыніцах Цумань згадваецца ў 1557 г. Тады тут налічвалася 14 двароў, з іх 6 - у той час яшчэ не запрыгоненых сялян, 8 двароў належалі збяднелым сялянам-агароднікам, якія за карыстанне невялікімі зямельнымі надзеламі (агародамі) плацілі штогод па 4 грошы, а таксама натуральны падатак. У 1583 г. Цумань была ўласнасцю Радзівілаў. Тады тут дзейнічалі 2 млыны і 5 руднікоў па здабычы балотнай жалезнай руды. Насельніцтва Цумані займалася земляробствам, жывёлагадоўляй, смалакурэнням, цяслярствам, бондарствам, вырабам рэчаў хатняга ўжытку як для ўласных патрэб, так і на продаж. Развіццё рамёстваў і гандлю спрыяла росту колькасці насельніцтва. У першай палове XVII ст. у вёсцы ўжо налічвалася 90 дымоў. У адміністрацыйным дачыненні Цумань уваходзіла ў склад Алыцкай воласці.

Сяло акружалі вялікія лясныя масівы, непралазныя пушчы, таму тут хавалася шмат збеглых сялян. У гэтых лясах у час паўстання 1594-1596 гг. базіраваліся атрады Севярына Налівайкі.

Пасля трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай у 1795 г. Цумань у складзе Валыні адышла да Расіі. Акрамя памешчыкаў, буйным землеўладальнікам у Цумані і ваколіцах была царква, якой у першай палове XIX ст. належала больш за 70 дзесяцін зямлі, якую апрацоўвалі сяляне. Напярэдадні рэформы 1861 г. у Цумані налічвалася ўсяго 47 двароў і 393 жыхара.

Падчас Першай сусветнай вайны праз Цумань і суседнія вёскі праходзіла лінія фронту.

З 1920 па 1939 гг. Цумань уваходзіла ў склад міжваеннай Польшчы, і адносілася да Луцкага павета. Паводле звестак польскай статыстыкі, на 30 верасня 1921 г. у вёсцы налічвалася 204 жылыя дамы і 1141 жыхар.

Лясныя масівы ў ваколіцах Цумані былі з 1943 тэрыторыяй дзеянняў УПА і яе баёў з нямецкімі войскамі і савецкімі партызанамі.

Зноскі