Цэнтральны дзіцячы парк імя Максіма Горкага, Мінск

З пляцоўкі Вікіпедыя.
Перайсці да: рух, знайсці
Цэнтральны дзіцячы парк імя Максіма Горкага
Gorki park, Minsk14.JPG
Галоўны ўваход у парк
Тып

Парк культуры і адпачынку

Месцазнаходжанне

Мінск, Беларусь

Каардынаты: 53°54′15″ пн. ш. 27°34′17″ у. д. / 53.904167° пн. ш. 27.571389° у. д. (G) (O) (Я)53°54′15″ пн. ш. 27°34′17″ у. д. / 53.904167° пн. ш. 27.571389° у. д. (G) (O) (Я)

Commons-logo.svg Цэнтральны дзіцячы парк імя Максіма Горкага на Вікісховішчы

Цэнтральны дзіцячы парк імя Максіма Горкага — парк культуры і адпачынку ў цэнтры Мінска недалёка ад Плошчы Перамогі. Размешчаны паміж вуліцамі Янкі Купалы, Фрунзэ, Першамайскай і праспектам Незалежнасці і на сённяшні дзень займае плошчу ў 28 гектараў.

Гісторыя парку[правіць | правіць зыходнік]

Заснаванне парку. Да рэвалюцыі.[правіць | правіць зыходнік]

Помнік Карнееву З. Я. у парку

Парк заснаваны ў 1805 г. першым губернатарам Мінска Карнеевым З. А. і першапачаткова зваўся Губернатарскім садам[1], у гонар заснавальніка парку. Парк з'яўляўся першым грамадскім месцам адпачынку ў Беларусі. Гэта быў вялікі парк з кветнікамі, алеямі і штучнымі каналамі. Яго плошча складала каля 18 га. Уздоўж яго маляўнічых алей стаялі лаўкі, на якіх можна было спакойна прысесці адпачыць у цені дрэў. А на адным з паркавых слупоў было высечана на латыні: «Post laborem requies» (пасля працы — адпачынак).

У канцы XIX стагоддзя ў парку з'явіўся першы стадыён з велатрэкам, пляцоўкі для лаўн-тэніса, кракета, кегельбана. Можна было ўзяць напракат ровар, а для дзяцей ладзіліся гімнастычныя заняткі і дзіцячыя святы. Напоі ў парку прадаваліся выключна безалкагольныя: мінеральная вада, малако, кефір, чай, кава.

Пасля рэвалюцыі[правіць | правіць зыходнік]

Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі 1917 года і адукацыі БССР парк атрымлівае назву ў духу таго часу — «Прафінтэрн». З 1936 г. за паркам замацоўваецца назва — «парк імя Максіма Горкага», як даніна новай традыцыі зваць паркі культуры і адпачынку ў найбуйнейшых гарадах СССР імем гэтага вялікага пралетарскага пісьменніка.

Паваенны час[правіць | правіць зыходнік]

Падчас Вялікай Айчыннай вайны, жылыя кварталы, размешчаныя каля Свіслачы, былі разбураны, і з'явілася магчымасць пашырыць тэрыторыю парку. Сярод зніклых кварталаў знаходзіўся і дом, дзе ў 19271941 гадах жыў народны пісьменнік Якуб Колас. Цяпер на гэтым месцы аднапавярховы цагляны домік — будынак адміністрацыі парку, з мемарыяльнай таблічкай, што на гэтым месцы стаяў дом гэтага паэта і пісьменніка.

Паваенная рэканструкцыя парку выраблялася па праекце архітэктара І. Рудэнка. Ён жа праектаваў і суседні парк імя Янкі Купалы. У парку з'явіліся разнастайныя зоны адпачынку для дзяцей і дарослых, новыя атракцыёны, шэраг павільёнаў. Нават быў пабудаваны летні кінатэатр, які так і зваўся — «Летні», ён стаяў недалёка ад галоўнага ўваходу. Прыведзены ў парадак стадыён, адзіны ацалелы ў Мінску (сёння выкарыстоўваецца галоўным чынам для гульні і правядзенні чэмпіянатаў па хакею на траве. З 1945 года на ім праходзяць матчы ўсесаюзнага чэмпіянату па футболе. У мінскіх заўзятараў з'явілася магчымасць убачыць сваю каманду ў гульнях з прафесіяналамі савецкага футбола. Узімку стадыён ператвараўся ў лядовую пляцоўку. Напачатку 70-х на ім праходзілі хакейныя матчы.

Абсерваторыя (на пярэднім плане) і кола

У 1960 парк цалкам становіцца дзіцячым і за ім замацоўваецца яго сённяшняя назва «Цэнтральны дзіцячы парк імя Максіма Горкага». Распрацаваны новы генеральны план парку такімі архітэктарамі, як Л. Усава, У. Вараксін, В. Герашчанка. Свіслач атрымлівае новую набярэжную, праз яе перакінуўся пешаходны масток. Былі рэканструяваны алеі і збудаваны новыя павільёны. Пры стадыёне з'явіўся спартыўны павільён і комплекс пляцовак. Асобна дададзены новыя і разнастайныя атракцыёны для дзяцей. На ўзвышэнні пабудаваны будынак навучальнага планетарыя, абсерваторыі і метэаралагічнай станцыі. Дадаткова высаджаны дрэвы, хмызнякі і кветкі.

Крыты каток

Напачатку 70-х гадоў, у выніку пажару, згарае летні кінатэатр. На месцы былога велатрэка ўзводзіцца крыты каток (сёння гэта лядовы палац, дзе праходзяць матчы чэмпіянату Беларусі па хакеі). Каток быў пабудаваны па праекце архітэктараў Ю. Грыгор'ева і В. Бабашкіна. Адкрыты ў 1976 г. У яго комплекс увайшлі хакейнае поле з трыбунамі для гледачоў на 1300 месцаў, поле для трэніровак юных хакеістаў і фігурыстаў, залы харэаграфіі і цяжкай атлетыкі. Перароблена па больш сучасным эстрада, з'явіліся горкі для аматараў ролікавых канькоў, цір, рэканструявана асвятленне алей. Завяршаецца рэканструкцыя ўваходных арачных варот парку з боку Плошчы Перамогі, якія служаць і сёння візітнай карткай парку. У парку праводзяцца дзіцячыя святы, выстаўкі, канцэрты, працуюць кружкі, школа фігурнага катання, у ціры — секцыя стральбы з малакалібернай зброі, шахматны клуб «Сланяня».

У 1955 г., недалёка ад цэнтральнага ўваходу, быў усталяваны помнік Максіму Горкаму ў выглядзе манумента, на якім стаяў пісьменнік. У 1981 г. быў адкрыты новы помнік Горкаму дзе ён сядзіць на імправізаванай лаўцы.

Парк сёння[правіць | правіць зыходнік]

Сённяшні парк займае плошчу ў 28 гектараў. У парку расце больш за 60 мясцовых парод дрэў і хмызнякоў. Тут маюцца і рэдкія садова-паркавыя расліны — кедравая хвоя, хвоя Веймутава, піхта каліфарнійская, лістоўніца еўрапейская, клёны палявы і серабрысты, а таксама і некаторыя іншыя. Захаваліся дэкаратыўныя групы ліп і клёнаў, якім больш за сто гадоў.

Кола агляду

Сёння ў парку дзейнічаюць атракцыёны: Кола агляду, Аўтадром, Сюрпрыз, Шарыкавы басейн, Званок, Сонейка, Дзіцячыя арэлі, Лодачкі, Ланцужковая карусель і іншыя. Гонар парку - агляднае «Кола агляду», вышынёй 54 метра, з якога мінчукі і госці сталіцы могуць агледзець горад з вышыні.

Цягнік

Самыя маленькія могуць пакатацца на дзіцячых электрамабілях і матацыклах. Дзеці старэйшага ўзросту і дарослы — на Паратруперы, Сатурне, Ракавінках (Вальс), Спруце, Арбіце, Рамонку і іншыя. Можна пакатацца на прагулачным цягніку, пракаціцца на катары па Свіслачы.

Апроч новага Кола агляду, увесну 2003 г. усталявана яшчэ чатыры новых атракцыёны. Усталяваны скачкі на батуце, з'явіўся «Пакой страху», а таксама і «Пакой смеху».

Сажалка з качкамі

Дарожкі парку выбрукаваны тратуарнай пліткай, усталяваны новыя, стылізаваныя пад даўніну ліхтары, лаўкі, і урны для смецця. З кастрычніка 2003 г. Цэнтральны дзіцячы парк імя Горкага абвешчаны зонай, свабоднай ад тытунекурэння.

У парку можна пакарміць качак, якіх шмат і ў Свіслачы, і ў рачулках парку, і ў сажалцы каля стадыёна. Нярэдка ў парку можна ўбачыць і вавёрак.

Флора[правіць | правіць зыходнік]

Галерэя[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]