Перайсці да зместу

Цюн Яа (пісьменніца)

З Вікіпедыі, свабоднай энцыклапедыі
Цюн Яа
Асабістыя звесткі
Імя пры нараджэнні кіт.: 陳喆
Псеўданімы 瓊瑤
Дата нараджэння 20 красавіка 1938(1938-04-20)
Месца нараджэння
Дата смерці 4 снежня 2024(2024-12-04)[1] (86 гадоў)
Месца смерці
Грамадзянства
Бацька Chen Zhiping[d]
Маці Yuan Xingshu[d]
Муж Ping Hsin-tao[d]
Альма-матар
Прафесійная дзейнасць
Род дзейнасці паэт-песеннік, аўтарка-кампазітар, тэлепрадзюсар, сцэнарыст, пісьменніца, раманіст
Гады творчасці 19632024
Мова твораў традыцыйная кітайская[d]
Лагатып Вікісховішча Медыяфайлы на Вікісховішчы
Лагатып Вікіцытатніка Цытаты ў Вікіцытатніку

Цюн Яо (англ.: Qiong Yao, кіт. 瓊瑤, піньінь Qióng Yáo; 20 красавіка 1938(1938-04-20), Chengtu[d], Кітайская Рэспубліка4 снежня 2024(2024-12-04)[1], 淡水區[d], Новы Тайбэй) — псеўданім Чэнь Чжэ, тайваньскай пісьменніцы і прадзюсара, якую прызнаюць самым папулярным аўтарам любоўных раманаў на кітайскай мове[2]. За сваё жыццё яна стварыла больш за 50 раманаў. Па яе творах знята больш за 100 фільмаў і тэлесерыялаў[3].

Кароткая біяграфія

[правіць | правіць зыходнік]

Яна і яе брат-блізнюк нарадзіліся ў 1938 годзе падчас Другой кітайска-японскай вайны ў Чэнду, правінцыя Сычуань, у бацькоў, уцекачоў з Пекіна, занятага японскімі войскамі ў 1937 годзе. Бацькі Чэнь Чжыпін (陳致平) і маці Юань Сіншу (袁行恕) атрымалі добрую адукацыю. У 1942 годзе сям’я пераехала ў родны горад Чэнь Чжыпіна, Хэн’ян, правінцыя Хунань, каб далучыцца да дзядулі Чэнь Мосі (陳墨西). У 1944 годзе, пасля падзення Хэн’яна  (руск.), яны перажылі цяжкае падарожжа ў ваенную сталіцу Чунцын, падчас якога ім некалькі разоў цудам удалося пазбегнуць смерці.

У 1949 годзе яе сям’я пераехала на Тайвань, дзе Чэнь скончыла эксперыментальную пачатковую школу Тайбэйскага ўніверсітэта (臺北師範學校附屬小學) і тайбэйскую муніцыпальную сярэднюю школу для дзяўчынак Чжуншань. Тройчы праваліўшы ўступныя экзамены ва ўніверсітэт, яна выйшла замуж за пісьменніка Ма Сэньцына.

У 18 гадоў Цюн Яа закахалася ў свайго школьнага настаўніка кітайскай мовы. Гэты вопыт лёг у аснову яе дэбютнага рамана «За акном», які стаў адным з самых папулярных яе твораў і паклаў пачатак яе пісьменніцкай кар’еры[4].

Раманы Цюн Яа спачатку публікаваліся ў часопісе Crown Magazine, які належаў Пін Сінь-таа, а затым выходзілі ў выдавецтве Crown Publishing, што таксама належыць Піну, які пазней стаў яе другім мужам[4]. Удваіх яны займаліся экранізацыяй літаратурных твораў, часта самі выступаючы ў якасці прадзюсераў або сцэнарыстаў[4]. У экранізацыях 1970-х гадоў часта фігуравалі Брыджыт Лін  (англ.), Джаан Лін  (руск.), Чарлі Чын  (руск.) і/або Чын Хан  (англ.).

Яе любоўныя раманы былі вельмі добра прыняты на Тайвані, і да 1990-х гадоў яна таксама стала адным з самых прадаваных аўтараў у мацерыковым Кітаі[5]. Раманы-бэстсэлеры «За акном» і «У глыбіні двара» (1969) неаднаразова перавыдаваліся[4].

У яе творах часта малююцца сумніўныя з пункту гледжання грамадскіх нормаў рамантычныя адносіны (напрыклад, паміж настаўнікам і вучаніцай)[4]. Яе любоўныя раманы і іх экранізацыі падвяргаліся крытыцы за іх меладраматычныя сюжэтныя лініі[6][7][7] і шматслоўныя дыялогі[8]. Чытачы і гледачы Цюн Яа — пераважна жанчыны, паколькі асноўны акцэнт у яе творах зроблены на пачуццях маладых жанчын[9].

  1. 1 2 《還珠格格》作家瓊瑤淡水住處輕生 享壽86歲TVBS Media Inc.. Праверана 5 снежня 2024.
  2. Historical Dictionary of Modern Chinese Literature.
  3. 琼瑶作品及影视对应表(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 7 лістапада 2012. Праверана 1 лістапада 2016.
  4. 1 2 3 4 5 Joshua S. Mostow. The Columbia Companion to Modern East Asian Literature. — Columbia University Press, 2003. — P. 517. ISBN 978-0-231-11314-4.
  5. Kristof, Nicholas D. (February 19, 1991). A Taiwan Pop Singer Sways the Mainland. The New York Times. Праверана May 25, 2010.
  6. Xiao. Encyclopaedia of Chinese Film. — Routledge. ISBN 9781134745531.
  7. 1 2 Yeh. Taiwan Film Directors: A Treasure Island. — Columbia University Press. ISBN 9780231502993.
  8. Feng. Romancing the Internet: Producing and Consuming Chinese Web Romance. — Brill. ISBN 9789004259720.
  9. Lee. Historical Dictionary of Taiwan Cinema. The Scarecrow Press, 2013. — P. 125–8. ISBN 978-0-8108-6792-5.