Шмарыя Хаімавіч Левін

Шмарыя Хаімавіч Левін
ідыш: שמריה הלוי לוין
Дата нараджэння	23 сакавіка (4 красавіка) 1867
Месца нараджэння	Свіслач, Свіслацкая воласць, Бабруйскі павет, Мінская губерня, Расійская імперыя
Дата смерці	9 чэрвеня 1935(1935-06-09) (68 гадоў)
Месца смерці	Хайфа, Haifa Subdistrict[d], Хайфская акруга[d], Ізраіль
Пахаванне	Трумпельдор
Грамадзянства	Расійская імперыя  СССР
Адукацыя	Кёнігсбергскі ўніверсітэт Мінскае рэальнае вучылішча Hochschule für die Wissenschaft des Judentums[d]
Навуковая ступень	доктар філасофіі
Веравызнанне	іўдаізм
Партыя	Канстытуцыйна-дэмакратычная партыя
Род дзейнасці	выдавец, рабін, палітык
Аўтограф
Медыяфайлы на Вікісховішчы

Шмарыя Хаімавіч Левін (руск.: Шмария Хаимович Левин; 23 сакавіка (4 красавіка) 1867, Свіслач, Мінская губерня — 9 чэрвеня 1935(1935-06-09), Хайфа) — яўрэйскі сіянісцкі актывіст, дэпутат Дзяржаўнай думы першага склікання.

Біяграфія

Нарадзіўся ў 1867 годзе ў мястэчку Свіслач Бабруйскага павета Мінскай губерні ў купецкай сям’і. Атрымаў сярэднюю адукацыю ў Мінскім рэальным вучылішчы, якое скончыў у 1886 годзе. З’ехаў у Германію, слухаў лекцыі ў Гейдэльбергскім і Берлінскім універсітэтах. Скончыў у 1894 годзе філасофскі факультэт Кёнігсбергскага ўніверсітэта з дыпломам доктара філасофіі. У Берліне скончыў «Вышэйшую школу юдаікі», дзе атрымаў званне рабіна. Пасля навучання вярнуўся ў Расійскую імперыю.

У 1897 годзе быў абраны казённым рабінам у г. Гродна, якім прабыў 2,5 гады. З 1899 па 1904 гады — грамадскі рабін у Екацярынаславе. Выкладаў курс Закона Божага ў мужчынскім камерцыйным вучылішчы і жаночай Марыінскай гімназіі. Браў удзел у пятым (26—30 снежня 1901) і ў шостым (23—28 жніўня 1903) Сіянісцкіх кангрэсах, якія праходзілі ў Базелі. На шостым сіянісцкім кангрэсе выступіў супраць так званай Угандскай праграмы, якая прадугледжвала стварэнне на тэрыторыі сучаснай Кеніі габрэйскай дзяржавы з назвай Уганда.

У 1904 годзе пераехаў у Вільню, дзе стаў прапаведнікам у Харальнай сінагозе. Публіцыст, браў удзел у дзейнасці літаратурных органаў «Ахсаф», «Дэр Юд», «Дэр Фрайнд», «Газман», «Гашылаах», «Новая Зара». Член цэнтральнага бюро расійскай яўрэйскай арганізацыі «Саюз для дасягнення паўнапраўя яўрэйскага народа» (з 1905). Працаваў пры генерал-губернатары Віленскай губерні.

Сябра партыі кадэтаў. У 1906 годзе быў абраны дэпутатам Дзяржаўнай думы Расійскай імперыі I склікання. У Думе некалькі разоў выступаў на тэмы, звязаныя з яўрэйскім пытаннем. Пасля роспуску Думы падпісаў 10 ліпеня 1906 «Выбаргскі заклік», у выніку быў асуджаны па арт. 129, ч. 1, п.п. 51 і 3 Крымінальнага Улажэння.

У 1908 годзе пераехаў у Нямеччыну. Там прымаў актыўны ўдзел у яўрэйскім грамадскім жыцці, у прыватнасці, быў адным з ініцыятараў стварэння Тэхніёна (Ізраільскага тэхналагічнага інстытута) у Хайфе. У 1913 годзе выйшаў са складу праўлення Тэхніёна з прычыны рознагалосся па пытанні мовы выкладання.

Прыняў удзел у дзясятым Сіянісцкім кангрэсе, які праходзіў у Базелі 9—15 жніўня 1911 года, дзе быў абраны членам праўлення Сусветнай сіянісцкай арганізацыі.

У гады Першай сусветнай вайны эміграваў у ЗША, дзе разам з Іцхакам Довам Беркавічам выдаваў газету «Га-Таран». Баючыся, што вайна паставіць пад пагрозу сіянісцкія праекты ў Еўропе і паселішчам у Палесціне, Левін неўзабаве сфармаваў Часовы выканаўчы камітэт па агульных сіянісцкіх справах, каб спрыяць далейшаму фінансаванню яўрэйскіх паселішчаў у Палесціне. Разам з Луісам Брандэсам, прэзідэнтам Часовага камітэта, ён аб’ехаў з турам у 1914-15 гадах праз ЗША, з сіянісцкай агітацыяй, і набыў вялікую папулярнасць як прапагандыст сіянісцкай справы. Больш за тое, ён паўплываў на зрух амерыканскага сіянізму ў бок прызнання культурнай адметнасці яўрэяў.

У 1918 годзе вярнуўся ў Германію, дзе стаў блізкім супрацоўнікам Хаіма Вейцмана. У Берліне, разам з паэтам Хаімам Нахманам Бялікам заснаваў выдавецтва «Двір».

З 1924 года адышоў ад актыўнай палітычнай дзейнасці і пасяліўся ў Палесціне. У 1929—1932 гадах выдаў на англійскай мове кнігі сваіх успамінаў. Памёр у Хайфе ў 1935 годзе.