Эдвін Крэбс

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Эдвін Крэбс
англ.: Edwin Gerhard Krebs
Дата нараджэння 6 чэрвеня 1918(1918-06-06)[1]
Месца нараджэння Лансінг, ЗША
Дата смерці 21 снежня 2009(2009-12-21)[2][3][…] (91 год)
Месца смерці Сіэтл, штат Вашынгтон, ЗША
Грамадзянства ЗША
Род дзейнасці біяхімік, выкладчык універсітэта, хімік
Навуковая сфера біяхімія
Месца працы
Альма-матар
Узнагароды і прэміі Нобелеўская прэмія Нобелеўская прэмія па фізіялогіі і медыцыне (1992)

Эдвін Крэбс (англ.: Edwin Gerhard Krebs, 6 чэрвеня 1918, Лансінг21 снежня 2009, Сіэтл, ЗША) — амерыканскі вучоны ў галіне біяхіміі, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне разам з Э. Фішэрам у 1992 годзе «за адкрыцці, якія тычацца зваротнага фосфарыліравання бялкоў як механізму біялагічнай рэгуляцыі».

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Эдвін Крэбс нарадзіўся 6 чэрвеня 1918 года ў мястэчку Лансінг (штат Аёва) у сям'і прэсвітарыянскага святара. Крэбс паступіў у 1936 годзе ва ўніверсітэт Ілінойса. Пасля яго заканчэння ў 1940 годзе, атрымаў медыцынскую адукацыю ў медыцынскай школе ў Вашынгтонскім універсітэце ў Сэнт-Луісе (Сэнт-Луіс, Місуры), якую скончыў у 1943 году. Да 1946 года служыў у ваенна-марскіх сілах ЗША. Пасля дэмабілізацыі Крэбс працягнуў навуковаю адукацыю ў біяхімічнай лабараторыі Карла і Тэрэзы Коры, якія атрымалі Нобелеўскую прэмію ў 1947 годзе за даследаванні ператварэння глікагену. Там ён займаўся узаемадзеяннем пратаміну і фосфарылазы. Праз два гады ў 1948 годзе Крэбс вырашыў працягнуць заняткі біяхіміяй і пачаў працаваць ва ўніверсітэце Вашынгтона ў Сіэтле. У 1953 годзе разам з Эдмандам Фішэрам, які прыехаў ва ўніверсітэт з Швейцарыі, стаў займацца даследаваннем рэгуляцыі актыўнасці глікагенфосфарылазы.

Яны вывучалі фермент глікагенфосфарылазы і выявілі, што серыя рэакцый, выкліканых гармонамі і кальцыем, прыводзіць да актывацыі-інактывацыі гэтага ферменту. Актывацыя-інактывацыі ферменту выклікалася яго зваротным фосфарыліраваннем. Працэс, які адкрылі Фішэр і Крэбс, каталізуе двума ферментамі: пратэінкіназай і фасфатазай. Пратэінкіназы (найбольш распаўсюджаная з іх - тыразінкіназа) пераносіць фасфатных групу з АТФ на гідраксільную групу ферменту. Пры гэтым канфармацыя ферменту змяняецца, і ён становіцца каталітычна актыўным. Затым бялковая фасфатазы адчыплыет фасфатную групу, і фермент вяртаецца ў першапачатковую неактыўную форму. Аказалася, што такое цыклічнае рэгуляванне ферментатыўнай актыўнасці і адпаведных метабалічных працэсаў надзвычай шырока распаўсюджана ў прыродзе.[5][6]

Аўтар навуковых прац па вывучэнні механізмаў рэгуляцыі біяхімічных рэакцый у клетках.

Разам з Э. Фішэрам адкрыў шэраг ферментаў, што зваротна фасфарыліруюць бялкі.

Крэбс памёр 21 снежня 2009 года. У яго засталіся жонка Вірджынія і трое дзяцей.[7]

Узнагароды[правіць | правіць зыходнік]

Бібліяграфія[правіць | правіць зыходнік]

  • Krebs, E G (1998). An accidental biochemist. 67. xii–xxxii. doi:10.1146/annurev.biochem.67.1.0. 
  • Krebs, E G; Fischer, E H (1989). The phosphorylase b to a converting enzyme of rabbit skeletal muscle. 1956. 1000. 302–9. 

Зноскі

  1. Edwin Gerhard Krebs // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.
  2. http://www.nytimes.com/2009/12/25/health/25krebs.html
  3. http://lifeinlegacy.com/Display.aspx?weekof=2009-12-26
  4. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/323348/Edwin-Gerhard-Krebs
  5. Fischer, E H; Krebs, E G (1966). Relationship of structure to function of muscle phosphorylase.. 25. 1511–20. 
  6. KREBS, E G; FISCHER, E H (1964). PHOSPHORYLASE AND RELATED ENZYMES OF GLYCOGEN METABOLISM.. 22. 399–410. doi:10.1016/S0083-6729(08)60345-3. 
  7. Altman, Lawrence K.. Edwin Krebs Dies at 91; Discovered a Crucial Bodily Process , The New York Times, The New York Times Company (2009-12-24). Праверана 25 снежня 2009.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Raju, T N (2000). The Nobel chronicles. 1992: Edmond H Fischer (b 1920) and Edwin G Krebs (b 1918). 355 (published 2000 Jun 3). 2004. doi:10.1016/S0140-6736(05)72951-2. 
  • Blum, H E (1992). Nobel prize for medicine, 1992. 117 (published 1992 Dec 11). 1935–8. doi:10.1055/s-0029-1235415. 
  • Walaas, O; Jahnsen, T; Walaas, S I; Hansson, V (1992). The 1992 Nobel Prize in physiology and medicine. 112 (published 1992 Dec 10). 3775. 
  • Fredholm, B B (1992). Two share the Nobel Prize in medicine this year. 89 (published 1992 Oct 21). 3555–8; 363–4. 
  • Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.18 Кн.1: Дадатак: Шчытнікі — ЯЯ / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш — Мн.: БелЭн, 2004. — Т. 18. — 472 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0295-4 (Т. 18 Кн. 1).

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]