Перайсці да зместу

Эндру Маўнтбэтэн-Віндзар

З Вікіпедыі, свабоднай энцыклапедыі
Эндру Маўнтбэтэн-Віндзар
англ.: Andrew Mountbatten-Windsor[1]
Special Representative for International Trade and Investment[d]
2001 — 2011
член Палаты лордаў[d]
23 ліпеня 1986 — 11 лістапада 1999
Lord High Commissioner to the General Assembly of the Church of Scotland[d]
з 2007
Counsellor of State[d]
з 19 лютага 1981
Герцаг Ёркскі[d]
23 ліпеня 1986 — 17 кастрычніка 2025
Нараджэнне 19 лютага 1960(1960-02-19)[2][3][…] (65 гадоў)
Род Віндзорская дынастыя
Імя пры нараджэнні англ.: Andrew Albert Christian Edward Mountbatten-Windsor
Бацька Філіп, герцаг Эдынбургскі[5][6]
Маці Лізавета II[5][6]
Жонка Сара Фергюсан
Дзеці Беатрыса Ёркская[d][5][6] і Яўгенія Ёркская[d][6][5]
Грамадзянства
Веравызнанне Царква Англіі
Член у
Адукацыя
Аўтограф Выява аўтографа
Манаграма Манаграма
Род войскаў Каралеўскі ваенна-марскі флот Вялікабрытаніі[8]
Званне vice admiral[d][9][10]
Бітвы
Узнагароды
Лагатып Вікісховішча Медыяфайлы на Вікісховішчы

Эндру Альберт Крысціян Эдвард Маўнтбэтэн-Віндзар[12][13] (англ.: Andrew Albert Christian Edward Mountbatten Windsor; нар. 19 лютага 1960, Лондан) — трэцяе дзіця (і другі сын) каралевы Вялікабрытаніі Лізаветы II і яе мужа Філіпа.

30 кастрычніка 2025 года пазбаўлены тытулаў прынца Вялікабрытаніі і герцага Ёркскага і афіцыйна выкарыстоўвае прозвішча Маўнтбэтэн-Віндзар[14][15].

Біяграфія

[правіць | правіць зыходнік]

Вучыўся ў пачатковай школе Heatherdown Prep, затым у школе хлопчыкаў Gordonstoun, у якой у свой час вучыліся яго бацька і старэйшы брат. І, нарэшце, скончыў канадскі каледж Lakefield.

У 1979 годзе Эндру паступіў у Каралеўскі вайскова-марскі каледж, дзе вывучыўся на пілота верталёта. У 1982 годзе ён стаў афіцэрам 820-й ваенна-марской авіяцыйнай эскадрыллі, прыпісанай да авіяносца Invincible.

Калі ў красавіку 1982 пачалася Фалклендская вайна, Invincible прыняў у ёй удзел. Эндру быў другім пілотам верталёта Sea King і ўдзельнічаў у баявых вылетах[16].

У 1984 годзе Эндру быў прызначаны асабістым ад’ютантам каралевы. Гэтую пасаду ён займаў да 1987 года, калі стаў інструктарам у верталётнай эскадрыллі. У 1988—89 гадах ён быў афіцэрам на эсмінцы «Эдынбург», затым быў верталётчыкам на фрэгаце «Кэмпбелтаўн», а з 1993 па 1994 год камандаваў мінным тральшчыкам «Катэсмор». Затым ён зноў быў пілотам, штабным афіцэрам, завяршыў ваенную кар’еру ў 2001 годзе, даслужыўшыся да афіцэра ваенна-марскога штаба, які адказвае за міжнароднае супрацоўніцтва, у званні камандэра. У 2005 годзе ён атрымаў званне капітана, у 2010 годзе — контр-адмірала, у 2015 годзе-віцэ-адмірала[17].

Дзейнасць

[правіць | правіць зыходнік]

З 2001 года Эндру працаваў спецыяльным прадстаўніком Вялікабрытаніі па міжнародным гандлі і інвестыцыях, у яго абавязкі ўваходзіла прадстаўленне краіны на гандлёвых кірмашах і канферэнцыях па ўсім свеце.

3 верасня 2012 года Эндру быў адным з 40 людзей, якія спусціліся па вяроўцы з хмарачоса The Shard, каб прыцягнуць інвестараў у фонды Outward Bound і Royal Marines Charitable[18][19].

З 2014 года ў рамках праекта Pitch@Palace прынц Эндру падтрымаў прадпрымальнікаў, дзеліцца з імі кантактамі патэнцыйных інвестараў[20].

Скандалы і абвінавачванні

[правіць | правіць зыходнік]

У 2005 годзе прынц Эндру апынуўся ўцягнуты ў скандал вакол амерыканскага фінансіста Джэфры Эпштэйна, з якім ён пазнаёміўся ў 1990-я гады: Эпштэйна абвінавацілі ў сексуальнай сувязі з непаўналетняй, і на судзе па справе Эпштэйна сведка Вірджынія Робертс заявіла, што ў 2001 годзе, калі ёй было 17 гадоў, фінансіст прымушаў яе займацца сексам з ім і іншымі мужчынамі, уключаючы прынца Эндру. У 2008 годзе Эпштэйн, пайшоўшы на здзелку са следствам быў прысуджаны да 18 месяцаў пазбаўлення волі. Прынц Эндру не перапыніў адносін з Эпштэйнам і, пасля яго вызвалення, некалькі разоў гасцяваў у яго дома ў Нью-Ёрку. 6 ліпеня 2019 года Эпштэйн быў зноў затрыманы і падчас папярэдняга следства пакончыў з сабой у турэмнай камеры[21].

У лютым 2011 года, падчас грамадзянскай вайны ў Лівіі, член парламента Крыс Браянт абвінаваціў Эндру ў тым, што ён быў «не толькі блізкім сябрам Саіфа аль-Іслама Кадафі, але і прыяцелем асуджанага лівійскага зброевага кантрабандыста Тарэка Кайтуні»[22]. Пасля гэтага Эндру пазбавіўся пасады спецыяльнага прадстаўніка па міжнародным гандлі і інвестыцыях.

Брытанская каралеўская сям’я неаднаразова заяўляла, што агучаныя ў адрас прынца абвінавачванні, звязаныя з Эпштэйнам, не маюць ніякага дачынення да рэальнасці. Сам прынц на працягу доўгіх гадоў асабіста не каментаваў гэтую гісторыю. У сярэдзіне лістапада 2019 года, аднак, ён даў інтэрв’ю Бі-бі-сі, у якім распавёў аб сваім сяброўстве з Эпштэйнам і паспрабаваў абвергнуць сцверджанні аб сексуальнай сувязі з 17-гадовай дзяўчынай[23]. Пасля выхаду праграмы ў эфір, прынц падвергнуўся рэзкай крытыцы з боку грамадскасці: яго абвінавацілі ў няшчырасці і ў тым, што ён не выказаў спагады пацярпелым дзяўчатам. 20 лістапада прэс-служба Букінгемскага палаца ад імя прынца Эндру паведаміла[24], што ён часова адмовіўся ад выканання афіцыйных абавязкаў у якасці члена каралеўскай сям’і з-за скандалу[21][25].

13 студзеня 2022 года прынц быў пазбаўлены ўсіх воінскіх званняў (апроч вайскова-марскіх)[26] і каралеўскіх патранажаў[27].

Сям’я

[правіць | правіць зыходнік]

Быў жанаты на Сары Фергюсан з 23 ліпеня 1986 года да 30 мая 1996 года. У іх дзве дачкі: Беатрыс (нар. 8 жніўня 1988 года) і Яўгенія (нар. 23 сакавіка 1990 года).

Тытулы

[правіць | правіць зыходнік]
Герб Эндру, герцага Ёркскага

Тытул герцага Ёркскага быў падараваны Эндру 23 ліпеня 1986 года — у дзень жаніцьбы на Сары Фергюсан.

17 кастрычніка 2025 года Эндру адмовіўся ад тытула герцага Ёркскага. Таксама ён адмовіўся ад званняў Рыцара Вялікага крыжа Каралеўскага Вікторыянскага ордэна і Каралеўскага рыцара-кампаньёна Высакароднага ордэна Падвязкі[28].

30 кастрычніка 2025 года кароль Карл III пазбавіў яго «геральдычнага стылю, тытулаў і ушанаванняў прынца»[14].

Да пазбаўлення тытула прынца Эндру, як член каралеўскай сям’і, меў асабісты герб, заснаваны на гербе манарха Злучанага Каралеўства.

Узнагароды

[правіць | правіць зыходнік]
Краіна Дата Узнагарода
 Вялікабрытанія 6 лютага 1977 Медаль Срэбнага юбілею каралевы Лізаветы II
 Вялікабрытанія 1982 Медаль Паўднёвай Атлантыкі з разеткай
 Нарвегія 1988 Кавалер Вялікага крыжа ордэна Святога Олафа
 Новая Зеландыя 1990 Памятны медаль Новай Зеландыі 1990
 Канада 2001 Знак Узброеных сіл
 Вялікабрытанія 6 лютага 2002 Медаль Залатога юбілею каралевы Лізаветы II
 Саскачэван 2005 Памятны медаль Стагоддзя Саскачавана
 Англія 23 красавіка 2006—кастрычнік 2025 Рыцар ордэна Падвязкі
 ААЭ 2010[29] Ордэн Федэрацыі
 Вялікабрытанія 21 лютага 2011—кастрычнік 2025 Рыцар Вялікага крыжа Каралеўскага Віктарыянскага ордэна
2 чэрвеня 2003—21 лютага 2011 Рыцар-камандор
19 снежня 1979—2 чэрвеня 2003 Камандор
 Вялікабрытанія 6 лютага 2012 Медаль Дыяментавага юбілею каралевы Лізаветы II
 Мексіка 2015 Кавалер Вялікага крыжа ордэна Ацтэкскага арла
 Іспанія 12 ліпеня 2017[30] Камандор 1 класа ордэна Ізабелы Каталіцкай

У культуры

[правіць | правіць зыходнік]

Герцаг Ёркскі стаў адным з персанажаў мастацкага фільма «Спенсер: таямніца прынцэсы Дыяны» (2021), дзе яго сыграў Ніклас Корт.

Крыніцы

[правіць | правіць зыходнік]
  1. ↑ What does it mean to be plain old Andrew Mountbatten Windsor? — The Guardian, 2025. Праверана 1 лістапада 2025.
  2. ↑ Lundy D. R. Andrew Albert Christian Edward Windsor, 1st Duke of York // The Peerage
  3. ↑ Prince Andrew Albert Christian Edward Mountbatten-Windsor [House of Windsor] // Kindred Britain
  4. ↑ http://www.telegraph.co.uk/news/uknews/queen-elizabeth-II/9689145/Queens-Blue-Sapphire-wedding-anniversary-65-years-of-landmarks.html
  5. ↑ а б в г Lundy D. R. The Peerage
  6. ↑ а б в г Kindred Britain
  7. ↑ Companies House — 1988. Праверана 13 красавіка 2022.
  8. ↑ а б Lewis R. Prince Andrew, duke of York // Encyclopædia Britannica
  9. ↑ Prince Andrew loses military titles and use of HRH — 2022.
  10. ↑ Andrew to be stripped of his final military title by King, minister says - BBC News — 1991.
  11. ↑ https://www.bbc.co.uk/news/uk-59987935 Праверана 14 студзеня 2022.
  12. ↑ Русские корни, титулы и порядок наследования престола: разбираемся в королевской семье (руск.)
  13. ↑ Andrew is officially deleted from public life in rapid change – as all royal titles & honours he has lost are revealed (англ.)
  14. ↑ а б Без дома и работы: к чему привела дружба сына Елизаветы II с педофилом (руск.)
  15. ↑ Andrew Mountbatten Windsor: What is the history of the former duke’s new name? (англ.)
  16. ↑ Prince Andrew Talks of His Dangerous Falklands Experiences. MercoPress. 2001-06-12.
  17. ↑ Naval Career
  18. ↑ Prince Andrew rappels down U.K. building for charity. cbc. 2012-09-03. Праверана 2012-09-07.
  19. ↑ Prince Andrew descends Europe's tallest building. cbsnews. 2012-09-03. Праверана 2012-09-07.
  20. ↑ Emma.Goodey (2016-04-04). The Duke of York and Pitch@Palace. The Royal Family(англ.).
  21. ↑ а б Принц Эндрю прекратит исполнять официальные обязанности из-за скандала с Эпштейном
  22. ↑ Duke must lose trade job, says MP. BBC News. 2011-03-01. Праверана 2019-10-04.
  23. ↑ Интервью принца Эндрю о его связях с Эпштейном: вопросов больше, чем ответов. BBC News Русская служба. Праверана 2022-01-13.
  24. ↑ A statement by His Royal Highness The Duke of York. 20th November, 2019
  25. ↑ Принц Эндрю отказался от обязанностей из-за скандала с Эпштейном // РБК, 20.11.2019
  26. ↑ Prince Andrew: Which military roles has he lost - and what else could he be handing back? (англ.). Sky News. Праверана 15 студзеня 2022.
  27. ↑ Принц Эндрю лишился воинских званий, титула и королевского патронажа. BBC News Русская служба. Праверана 2022-01-13.
  28. ↑ Принц Эндрю отказался от титула герцога из-за скандала с Эпштейном (руск.)
  29. ↑ Johnson, Alice (2010-11-26). Khalifa, Queen Elizabeth II exchange orders. Gulf News. Dubai.
  30. ↑ Princess Anne, Prince Andrew & Prince Harry receive Spanish Honour for their role in State Visit
Узята з "https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Эндру_Маўнтбэтэн-Віндзар&oldid=5065919"