Юозас Балтушыс

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Юозас Балтушыс
Juozas Baltušis
Асабістыя звесткі
Імя пры нараджэнні Albertas Juozėnas
Псеўданімы J. B., J. B-s, Jonas Puponis, M. Praksitelis, P. Rimdokas
Дата нараджэння 14 красавіка 1909(1909-04-14)[1] ці 27 красавіка 1909(1909-04-27)[2]
Месца нараджэння Рыга
Дата смерці 4 студзеня 1991(1991-01-04) (81 год) ці 4 лютага 1991(1991-02-04)[2] (81 год)
Месца смерці Вільнюс
Грамадзянства Сцяг Літвы Літва
Прафесійная дзейнасць
Род дзейнасці празаік, драматург
Жанр апавяданне, аповесць, раман
Мова твораў літоўская мова
Грамадская дзейнасць
Партыя
Прэміі Дзяржаўная прэмія Літоўскай ССР (1957)
Дзяржаўная прэмія Літоўскай ССР (1980)
Узнагароды Ордэн «Знак Пашаны»  — 1964

Юозас Балту́шыс (літ.: Juozas Baltušis, сапраўднае імя Альбяртас Юазенас (літ.: Albertas Juozėnas); 14 красавіка 1909, Рыга — 4 студзеня 1991, Вільнюс) — літоўскі савецкі пісьменнік і сцэнарыст, публіцыст, грамадскі і дзяржаўны дзеяч; Заслужаны дзеяч мастацтваў Літоўскай ССР (1954); народны пісьменнік Літоўскай ССР (1969), лаўрэат рэспубліканскіх прэмій.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Нарадзіўся і жыў у Рызе; у час Першай сусветнай вайны разам з бацькамі жыў у Расіі (Масква, Ніжні Ноўгарад, Царыцын). З 1918 года жыў у Літве. Працаваў у вёсцы парабкам. У 1929 годзе перабраўся ў Каўнас, працаваў у тыпаграфіі. У час Другой сусветнай вайны працаваў рэдактарам перадач на літоўскай мове Маскоўскага радыё, пісаў апавяданні і радыёп'есы.

З 1944 года жыў у Вільнюсе. У 19441946 гадах быў старшынёй Радыёкамітэта Літоўскай ССР. У 19461954 гадах сакратар партыйнай арганізацыі Саюза савецкіх пісьменнікаў Літоўскай ССР і галоўны рэдактар літаратурнага часопіса Пяргале („Pergalė“). У 19471975, 19801986 гадах дэпутат Вярхоўнага Савета Літоўскай ССР, у 19591967 гадах намеснік старшыні Прэзідыума Вярхоўнага Савета Літоўскай ССР. Кандыдат у члены ЦК КПЛ (19581961). Старшыня Камітэта абароны міру Літоўскай ССР (19701975, 19801986). Узнагароджаны савецкімі ордэнамі і медалямі. Быў праціўнікам аднаўлення незалежнасці Літвы.

Творчасць[правіць | правіць зыходнік]

Аўтар кніг апавяданняў і нарысаў «Тыдзень пачынаецца добра» (1940), «Дзяцеліна» (1943), «Пра што ў песні не пяецца» (1959), «Валюсе патрэбны Алексас» (1965), «Па сцяжынах бацькоў і братоў» (1967), «Вялікая луста хлеба» (1974), п'ес «Спяваюць пеўні» (1947), «Раннім ранкам» (1953), раманаў «Прададзеныя гады» (т. 1, 1957; Дзяржаўная прэмія Літвы 1957; т. 2, 1969), «Сказанне пра Юзаса» (1979; Дзяржаўная прэмія Літвы 1980) і інш. Гал. тэматыка яго твораў — гістарычны лёс, жыццё літоўскага сялянства, яго духоўнае багацце. Па творах Балтушыса створаны фільмы «Жывыя героі», «Вянок з дубовых лістоў» (1976).

Зноскі

  1. Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: платформа адкрытых дадзеных — 2011. Праверана 10 кастрычніка 2015.
  2. 2,0 2,1 Czech National Authority Database Праверана 23 лістапада 2019.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

Беларускія пераклады[правіць | правіць зыходнік]