Юозас Балтушыс

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Юозас Балтушыс
Juozas Baltušis
Асабістыя звесткі
Імя пры нараджэнні: Albertas Juozėnas
Псеўданімы: J. B., J. B-s, Jonas Puponis, M. Praksitelis, P. Rimdokas
Дата нараджэння: 14 красавіка 1909(1909-04-14)[1]
Месца нараджэння: Рыга
Дата смерці: 4 студзеня 1991(1991-01-04) (81 год)
Месца смерці: Вільнюс
Грамадзянства: Сцяг Літвы Літва
Прафесійная дзейнасць
Род дзейнасці: празаік, драматург
Жанр: апавяданне, аповесць, раман
Валодае мовамі: літоўская мова[1]
Грамадская дзейнасць
Партыя
Прэміі: Дзяржаўная прэмія Літоўскай ССР (1957)
Дзяржаўная прэмія Літоўскай ССР (1980)
Узнагароды: Ордэн «Знак Пашаны»  — 1964

Юозас Балту́шыс (літ.: Juozas Baltušis, сапраўднае імя Альбяртас Юазенас (літ.: Albertas Juozėnas); 14 красавіка 1909, Рыга — 4 студзеня 1991, Вільнюс) — літоўскі савецкі пісьменнік і сцэнарыст, публіцыст, грамадскі і дзяржаўны дзеяч; Заслужаны дзеяч мастацтваў Літоўскай ССР (1954); народны пісьменнік Літоўскай ССР (1969), лаўрэат рэспубліканскіх прэмій.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Нарадзіўся і жыў у Рызе; у час Першай сусветнай вайны разам з бацькамі жыў у Расіі (Масква, Ніжні Ноўгарад, Царыцын). З 1918 года жыў у Літве. Працаваў у вёсцы парабкам. У 1929 годзе перабраўся ў Каўнас, працаваў у тыпаграфіі. У час Другой сусветнай вайны працаваў рэдактарам перадач на літоўскай мове Маскоўскага радыё, пісаў апавяданні і радыёп'есы.

З 1944 года жыў у Вільнюсе. У 19441946 гадах быў старшынёй Радыёкамітэта Літоўскай ССР. У 19461954 гадах сакратар партыйнай арганізацыі Саюза савецкіх пісьменнікаў Літоўскай ССР і галоўны рэдактар літаратурнага часопіса Пяргале („Pergalė“). У 19471975, 19801986 гадах дэпутат Вярхоўнага Савета Літоўскай ССР, у 19591967 гадах намеснік старшыні Прэзідыума Вярхоўнага Савета Літоўскай ССР. Кандыдат у члены ЦК КПЛ (19581961). Старшыня Камітэта абароны міру Літоўскай ССР (19701975, 19801986). Узнагароджаны савецкімі ордэнамі і медалямі. Быў праціўнікам аднаўлення незалежнасці Літвы.

Творчасць[правіць | правіць зыходнік]

Аўтар кніг апавяданняў і нарысаў «Тыдзень пачынаецца добра» (1940), «Дзяцеліна» (1943), «Пра што ў песні не пяецца» (1959), «Валюсе патрэбны Алексас» (1965), «Па сцяжынах бацькоў і братоў» (1967), «Вялікая луста хлеба» (1974), п'ес «Спяваюць пеўні» (1947), «Раннім ранкам» (1953), раманаў «Прададзеныя гады» (т. 1, 1957; Дзяржаўная прэмія Літвы 1957; т. 2, 1969), «Сказанне пра Юзаса» (1979; Дзяржаўная прэмія Літвы 1980) і інш. Гал. тэматыка яго твораў — гістарычны лёс, жыццё літоўскага сялянства, яго духоўнае багацце. Па творах Балтушыса створаны фільмы «Жывыя героі», «Вянок з дубовых лістоў» (1976).

Зноскі

  1. 1,0 1,1 data.bnf.fr: платформа адкрытых дадзеных — 2011. Праверана 10 кастрычніка 2015.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

Беларускія пераклады[правіць | правіць зыходнік]