Перайсці да зместу

Юрый Карыятавіч

З Вікіпедыі, свабоднай энцыклапедыі
Юрый Карыятавіч
Нараджэнне не раней за 1330
Смерць не раней за 1374 і не пазней за сакавік 1375
Род Гедзімінавічы і Карыятавічы[1]
Бацька Карыят[1]
Веравызнанне мерк. Каталіцкая Царква[1]

Юрый Карыятавіч або Георгій (не раней за 1330 — не раней за 1374 і не пазней за сакавік 1375) — вялікалітоўскі арыстакрат з дынастыі Гедзімінавічаў.

Біяграфія

[правіць | правіць зыходнік]

Лічыцца старэйшым сынам князя Карыята Гедзімінавіча[2]. Разам з братамі ўдзельнічаў у бітве на Сініх Водах у 1362 годзе.

Актыўна ўдзельнічаў падзеле Галіцка-Валынскага княства. Польскі кароль Казімір III прызнаваў уладу літоўскіх князёў над некаторымі землямі Галіцка-Валынскага княства[3], у тым ліку Юрыя, якія яны занялі па дагаворы падпісаным у 1352 годзе. Юрый і яго брат Аляксандр Карыятавіч уступілі ў канфлікт са сваімі дзядзькамі Кейстутам і Любартам у пачатку 1360-х гадоў. Юрый і Аляксандр былі выгнаны са сваіх зямель каля 1362 года. Яны ўцяклі ў Польшчу, дзе жылі пры двары Казіміра ІІІ.

У 1374 годзе Юрый запрошаны на княжанне ў Малдаўскае княства і пабудаваў сталіцу ў Сучаве[крыніца?].

Вядома грамата малдаўскага гаспадара Юрыя Карыятавіча, выданая 3 чэрвеня 1374 года ў Бырладзе пану Якшы Літавору, «вернаму слугу» (servus) і намесніку ў Белгарадзе, на сяло Зуброўцы[4]. Румынскія даследчыкі лічаць гэты акт фальсіфікатам, як і ўладаранне Карыятавіча ў Малдове, яго не пацвярджаюць сінхронныя крыніцы[4][5][6][7][8][9].

Паводле некаторых крыніц, у яго ўладарства Малдова пашырыла свае межы да Чорнага мора[10].

Пазней, Юры быў атручаны валашскімі баярамі.

Крыніцы

[правіць | правіць зыходнік]
  1. ↑ а б в Kniaziowie litewsko-ruscy od końca czternastego wieku / пад рэд. J. Wolff — Warszawa: 1895. — С. 177.
  2. ↑ Spinei, Victor (1986). Moldavia in the 11th-14th Centuries. Editura Academiei Republicii Socialiste Româna
  3. ↑ Paul W. Knoll. The Rise of the Polish Monarchy: Piast Poland in East Central Europe, 1320–1370. Chicago: University of Chicago Press. 1972. Pp. x, 276. // The American Historical Review. — 1976-12. — ISSN 1937-5239. — DOI:10.1086/ahr/81.5.1094-a
  4. ↑ а б Гулевич 2023, p. 142.
  5. ↑ Jorga 1903, p. 597–601.
  6. ↑ Panaitescu 1928, p. 462–465.
  7. ↑ Panaitescu 1966, p. 51–57.
  8. ↑ Sacerdoţeanu 1965, p. 219–236.
  9. ↑ Cihodaru 1979, p. 139–157.
  10. ↑ Молдавия // Новый энциклопедический словарь

Літаратура

[правіць | правіць зыходнік]
  • Гулевич В. Литовсько-ординські відносини в першій половині XIV ст., або Ще раз про посольство князя Коріата Ґедиміновича до хана Джанібека 1348 р.(укр.) // Український історичний журнал. — Київ: ВД «Академперіодика» НАН України, 2023. — № 4 (571). — С. 125—165. — ISSN 0130-5247. — DOI:10.15407/uhj2023.04.125
  • Jorga N. Studii şi documente cu privire la Istoria romînilor (рум.). — Bucureşti, 1903. — Т. Vol. 5: cărţĭ domneştĭ, zapise şi răvaşe. Partea I.
  • Panaitescu P. P. Iourij (Iourg) Koriatovio prince lithuanien et la Moldavie(фр.) // Ювілейний збірник на пошану академіка Михайла Сергійовича Грушевського з нагоди шістдесятої річниці життя та сорокових роковин наукової діяльності. — Київ: 1928. — Т. 1. — С. 462—465.
  • Sacerdoţeanu A. Succesiunea domnilor Moldovei pînă la Alexandru cel Bun(рум.) // Romanoslavica. — 1965. — № XI. — С. 219—236.
  • Panaitescu P. P. Diploma Bârlădeană din 1134 și hrisovul lui Iurg Koriatovici din 1374(рум.) // Romanoslavica. — 1966. — № XIII. — С. 51—57.
  • Cihodaru C. Din nou despre Iurg Coriatovici şi Iuga vodă(рум.) // Acta Moldaviae Meridionalis. Anuarul Muzeului judeţean Vaslui. — 1979. — № I. — С. 139—157.
Узята з "https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Юрый_Карыятавіч&oldid=5139408"