Яан Тээмант

Яан Тээмант
дзяржаўны старэйшына Эстоніі 15 снежня 1925 — 9 снежня 1927
Папярэднік	Юры Яаксан
Пераемнік	Яан Тынісан
дзяржаўны старэйшына Эстоніі 19 лютага 1932 — 19 ліпеня 1932
Папярэднік	Канстанцін Пятс
Пераемнік	Каарэл Ээнпалу
Земскі сход Эстляндыі 14 ліпеня 1917 — 23 красавіка 1919
member of the Estonian Constituent Assembly[d] 23 красавіка 1919 — 20 снежня 1920
дэпутат Рыйгікогу[d] 31 мая 1923 — 31 снежня 1937
Нараджэнне	24 верасня 1872(1872-09-24) Вігала, Эстляндская губерня, Расійская імперыя
Смерць	24 ліпеня 1941(1941-07-24) (68 гадоў) Талін, Талін, Хар’юмаа, Эстонія
Грамадзянства	Эстонія
Партыя	Farmers' Assemblies[d] Eesti Maarahva Liit[d]
Адукацыя	Гімназія Хуга Трэфнера[d] Санкт-Пецярбургскі дзяржаўны ўніверсітэт
Медыяфайлы на Вікісховішчы

Я́ан Тэ́эмант (эст. Jaan Teemant; 24 верасня 1872, воласць Вігала — 24 ліпеня (паводле іншых звестак, 3 ліпеня) 1941, Талін) — эстонскі дзяржаўны дзеяч.

Адукацыя

Скончыў прыватную гімназію Хуга Трэфнера, юрыдычны факультэт Пецярбургскага ўніверсітэта (1901). Ганаровы доктар права Тартускага ўніверсітэта (1932).

Рэвалюцыйная дзейнасць і зняволенне

Быў памочнікам прысяжнага паверанага ў Рэвелі (цяпер — Талін). У 1904—1905 — гласны гарадской думы Рэвеля. У 1905 актыўна ўдзельнічаў у рэвалюцыйных падзеях, у снежні 1905 быў выбраны кіраўніком Усеэстонскага сходу народных прадстаўнікоў у Тарту, кіраваў сходам у актавай зале Юр'еўскага (цяпер — Тартускі) універсітэта — так званым «аўласкім сходам». Быў вымушаны эміграваць у Швейцарыю, ва ўмовах ваеннага становішча быў завочна прысуджаны да смяротнага пакарання. Пасля адмены ваеннага становішча і смяротнага прысуду вярнуўся ў Эстонію (у 1908). Быў асуджаны да пазбаўлення свабоды на паўтара года. Адбыўшы тэрмін зняволення, у 1911—1913 знаходзіўся ў ссылцы ў Архангельскай губерні.

Адвакат і палітык

У 1913/1914 — 1940 — адвакат у Таліне, у 1919—1925 — старшыня калегіі адвакатаў. У 1917—1919 — член, у 1917 — першы намеснік старшыні Эстонскага часовага земскага савета, у 1918—1919 — генеральны пракурор Эстонскай рэспублікі, у 1919—1920 — член Устаноўчага сходу. Быў дэпутатам Рыйгікогу другога — пятага скліканняў. З 15 снежня 1925 па 9 снежня 1927 і з 19 лютага 1932 па 19 ліпеня 1932 — дзяржаўны старэйшына (глава дзяржавы).

Крытычна адносіўся да аўтарытарнага рэжыму Канстанціна Пятса, які ўсталяваўся пасля дзяржаўнага перавароту 1934. У 1939—1940 гг. — эстонскі прадстаўнік у Германскім апякунскім ўпраўленні (органе, створаным для апякунства над маёмасцю немцаў, якія перасяляліся ў Германію ў гэты перыяд).

Гібель

23 ліпеня 1940 быў арыштаваны органамі НКУС. Па розных звестках, памёр або быў расстраляны ў 1941 у Талінскай цэнтральнай турме.

Бібліяграфія

• Эстонский биографический словарь. Таллин. 2002.

Спасылкі

• Біяграфія