Якаў Аляксандравіч Пратазанаў

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Якаў Аляксандравіч Пратазанаў
Портрет Я. Протазанова (Зальцер).jpg
Дата нараджэння: 4 лютага 1881(1881-02-04)[1][2][…]
Месца нараджэння:
Дата смерці: 8 жніўня 1945(1945-08-08)[4][5][6] (64 гады) ці 9 жніўня 1945(1945-08-09)[7] (64 гады)
Месца смерці:
Месца пахавання:
Грамадзянства:
Адукацыя:
Прафесія: кінарэжысёр, сцэнарыст, акцёр
Узнагароды:
IMDb: nm0698839
Commons-logo.svg Якаў Аляксандравіч Пратазанаў на ВікіСховішчы

Якаў Аляксандравіч Пратазанаў (руск.: Я́ков Алекса́ндрович Протаза́нов, 23.1 (4.2).1881, Масква, — 8 жніўня 1945, Масква) — савецкі кінарэжысёр, заслужаны дзеяч мастацтваў РСФСР (1935) і Узбекскай ССР (1943). Адзін з пачынальнікаў расійскага кінематографа.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

У 1911—1918 паставіў каля 80 фільмаў, у тым ліку такія значныя, як «Пікавая дама» (1916) і «Айцец Сергій» (1918). Ужо ў гэты перыяд творчасць Пратазанава вылучалася высокім прафесійным майстэрствам, цікавасцю да класічнай рускай літаратуры, увагай да мастацтва акцёра. Пасля знаходжання за мяжой Пратазанаў вярнуўся ў 1923 у СССР. У першых фільмах, створаных на савецкіх кінастудыях, — «Аэліта» (1924) і «Яго заклік» (1925) — ён выбраў тэмы, звязаныя з жыццём краіны. Ставіў камедыі: «Закройшчык з Таржка» (1925), «Працэс аб трох мільёнах» (1926), «Дон Дыега і Пелагея» (1928), «Свята святога Ёргена» (1930). У іх ярка выявілася майстэрства папулярных акцёраў І. У. Ільінскага, В. П. Марэцкай, А. П. Кторава, М. М. Клімава, М. М. Блюменталь-Тамарынай і інш. У гісторыка-рэвалюцыйным фільме «Сорак першы» (1927) Пратазанаў дамогся глыбокай дакладнасці ў перадачы эпохі і стварэнні вобразаў галоўных герояў. Пратазанаў прыцягнуў В. І. Качалава і У. Э. Меерхольда для выканання галоўных роляў у фільме «Белы арол» (1928). У перыяд гукавога кіно пасля музычнай камедыі-памфлета «Марыянеткі» (1934) Пратазанаў паставіў фільм «Беспасажніца» (1937), які стаў адной з лепшых савецкіх экранізацый класічнай драматургіі. Гістарычны фільм «Салават Юлаеў» (1941) і камедыя «Насрэддзін у Бухары» (1943) — апошнія працы рэжысёра.

Зноскі

  1. Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #12071745X // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 21 ліпеня 2015.
  2. Person Profile // Internet Movie Database — 1990. Праверана 13 кастрычніка 2015.
  3. data.bnf.fr: платформа адкрытых дадзеных — 2011. Праверана 10 кастрычніка 2015.
  4. 4,0 4,1 4,2 Протазанов Яков Александрович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.
  5. Яков Протазанов // Internet Speculative Fiction Database — 1995. Праверана 9 кастрычніка 2017.
  6. Jakov Protazanov // filmportal.de — 2005. Праверана 9 кастрычніка 2017.
  7. Find a Grave — 1995. — ed. size: 165000000 Праверана 29 жніўня 2019.
  8. http://encyclopedia.1914-1918-online.net/article/filmcinema_russian_empire
  9. http://www.nytimes.com/2009/08/21/movies/21movies.html