Якуб Фардон

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Якуб Фардон
Дата нараджэння: 23 ліпеня 1808(1808-07-23)
Месца нараджэння:
Дата смерці: 26 кастрычніка 1888(1888-10-26) (80 гадоў)
Месца смерці:
Месца пахавання:
Дзеці: Язэп Мельхіёр Фардон[d]
Commons-logo.svg Якуб Фардон на Вікісховішчы

Якуб (Якаў, Іакаў Марцінавіч, Якаў Марцінавіч) Фардон (23 ліпеня 1808, Гродна — 26 кастрычніка 1888, Гродна) — архітэктар, творчае жыццё якога шчыльна звязана з Гродзенскай губерняй.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Нарадзіўся ў сям’і Марціна Фардона і Мар’яны Цыркоўні ў Гродне[1], меў братоў Юльяна, Караля і Мар’яггу.

Скончыў Гродзенскую павятовую школу і вучыўся дзевяць гадоў у гродзенскага архітэктара. З 1829 года працаваў капіравальшчыкам у Беластоцкай абласной управе. З 1831 года быў памочнікам гродзенскага губернскага архітэктара. У 1832 годзе пабудаваў плаваючы мост і паром на Нёмане ў Гродне. З 1833 года быў памочнікам архітэктара Беластоцкай вобласці. Між іншым, падрыхтаваў план разбураных кляштараў Беласточчыны. З 1836 года — зноў памочнік гродзенскага губернскага архітэктара[2].

27 лістапада 1858 года Якуб разам з дачкой Аляксандрай прынялі расійскае грамадзянства.

У 1862 годзе Якуб быў ужо асэсарам-саветнікам па будаўніцтве пры Гродзенскім магістраце[3]. Пазней стаў архітэктарам касцёлаў у Сухаволі (Беластоцкай)[4], у Гожы[5], праектаваў жылыя дамы.

Памёр у Гродне 26 кастрычніка 1888 года. Пахаваны на Фарных могілках[6].

Сям’я[правіць | правіць зыходнік]

Першыя два шлюбы скончыліся ўдаўством. Ад другога шлюбу з Міхалінай з Белаблоцкіх меў дачку Аляксандру Сабіну[7]. Ад трэцяга шлюбу з польскай шляхцянкай Феліцыяй Луковіч меў сына Мельхіёра Фардона(польск.) бел., які стаў каталіцкім святаром.

Творы[правіць | правіць зыходнік]

Званіца (перабудаваная) пры Свята-Петра-Паўлаўскай царкве ў Бярозе

Зноскі

  1. НГАБ. «Гродна. Году 1808 дня 23 ліпеня, я, айцец Ігнацый Пажароўскі ОР. Прынеслі дзіця Якуба, сына Марціна Фардона і Мар’яны Цыркоўні з места. Хрышчоныя Станіслаў Грынцэвіч і Кунагунад Глябовіч. Прысутныя: Матэвуш Глябовіч з Антанінай Паўлоўскай». Акт святога хросту. — ф. 259, оп.1, акт 12, л.150.
  2. НГАБ. Ф.1, оп.21, д.818, л.10; ф.8, оп.1, д.550, л.6-7; д.582, л.16 об.-17; д.679, л.27 об.-ЗО.
  3. НГАБ. Ф.259, оп.1, д.32, л.98 об.-99
  4. А. Войтчак. Айцец Мельхіёр Фардон, францішканін (успаміны).
  5. I. Лукашэвіч. Маці Божай Суцехі ў Гожы. Вільня, 1931 г., с. 7.
  6. Надмагільная табліца на Фарных могілках у Гродне: «Тут спачывае с.п. Якуб Фардон. Архітэктар, заснуў у Пану 26 кастрычніка 1888 г. Жыў 80 гадоў. Спакой яго душы». I. Гардзееў, I. Розмус. Могілкі Фарныя ў Гродне 1792—1939. Кракаў, 1999, с. 7-17.
  7. НГАБ, «Дата нараджэння — 8 сакавіка, хросту — 10 сакавіка 1846 года ў Гродне ў рымска-каталіцкім касцёле. Аляксандра Сабіна, дачка Якуба і Міхаліны (з Белаблоцкіх) Фардонаў, шлюбных сужонкаў. Трымалі падчас хросту Адам Рагоза і Каміля Асановіч». Акт святога хросту. — ф. 253, оп.4, д. З, л.23.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]