Ян Каханоўскі з Чарналесся

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Ян Каханоўскі з Чарналесся
Jan Kochanowski.png
Асабістыя звесткі
Дата нараджэння:

1530[1]

Месца нараджэння:

Сыцына Пулноцна[d], Сандамірскае ваяводства, Польскае Каралеўства

Дата смерці:

22 жніўня 1584(1584-08-22)[1]

Месца смерці:

Люблін, Люблінскае ваяводства[d], Карона Каралеўства Польскага, Рэч Паспалітая[2]

Грамадзянства:

Карона Каралеўства Польскага

Бацька:

Пётр Каханоўскі[d]

Маці:

Ганна Бялачоўская[d]

Жонка:

Дарота Падлядоўская[d]

Дзеці:

Уршуля Каханоўская[d], Ганна Каханоўская[d] і Ян Каханоўскі[d]

Альма-матар:

Кёнігсбергскі ўніверсітэт[d]
Падуанскі ўніверсітэт
Ягелонскі ўніверсітэт

Літаратурная дзейнасць
Род дзейнасці:

мовазнавец, паэт, пісьменнік, перакладчык, драматург

Жанр:

песня[d], фрашка[d], драма, паэма, лямант, эпітафія, ода[d], элегія, эпіграма і эпіталама

Мова твораў:

лацінская мова і польская мова[3]

Лагатып Вікікрыніц Творы ў Вікікрыніцах
Commons-logo.svg Выявы на Вікісховішчы
Лагатып Вікіцытатніка Цытаты ў Вікіцытатніку

Ян Каханоўскі (польск.: Jan Kochanowski; 6 чэрвеня 1530 — 22 жніўня 1584, Люблін) — польскі паэт эпохі Адраджэння.

«Корвін», герб Яна Каханоўскага

Творчасць[правіць | правіць зыходнік]

Пісаў на польскай і лацінскай мовах.

Творчасць Яна Каханоўскага высока ацэньвалі Мацей Сарбеўскі (XVII ст.) і Мануіл Базілевіч (XVIII ст.). Яго вершаваны Псалтыр стаў непасрэдным штуршком для «Псалтыри рифмотворной» Сімяона Полацкага (1678). Паэзія Яна Каханоўскага яшчэ пры жыцці пісьменніка была вядомай у Вялікім княстве Літоўскі. Найбольш вядомы твор — гімн «Чаго хочаш ад нас, Пане…», надрукаваны ў Нясвіжскай друкарні. Жыццёвыя рэаліі ўзноўлены пісьменнікам у творы «Узяцце Полацка», а таксама ў вершах, прысвечаных вялікалітоўскім магнатам Мікалаю Радзівілу «Чорнаму», яго жонцы Эльжбеце, Крыштафу Радзівілу «Пяруну».

Творы[правіць | правіць зыходнік]

  • «Шахматы»: паэма («Szachy», 1562—1566)
  • «Згода»: паэма («Zgoda», 1564)
  • «Сатыр, або дзікі муж»: паэма («Satyr albo dziki mąż», 1564)
  • «Святаянская песня пра Купалле» («Pieśń świętojańska o Sobótce», 1575)
  • «Адказ грэчаскім паслам»: драма («Odprawa posłów greckich», 1578)
  • «Псалтыр»: паэтычны пераклад «Псалмоў Давіда» («Psałterz Dawidów», выд. 1579), перакладаўся С. Полацкім
  • «Трэны»: цыкл элегій («Treny», 1580)
  • «Фрашкі»: зборнік паэзіі («Fraszki», 1584)
  • «Песні»: зборнік паэзіі («Pieśni», выд. 1586)

Беларускія пераклады[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. 1,0 1,1 data.bnf.fr: платформа адкрытых дадзеных — 2011.
  2. Кохановский Ян // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  3. 3,0 3,1 http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb121524336

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Беларуская энцыклапедыя. Т. 8. — Мн., 1999.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]