Ян Неруда

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Ян Неруда
чэшск.: Jan Nepomuk Neruda
Jan neruda.jpg
Род дзейнасці:

паэт, пісьменнік, журналіст

Дата нараджэння:

9 ліпеня 1834(1834-07-09)

Месца нараджэння:

Прага

Дата смерці:

22 жніўня 1891(1891-08-22) (57 гадоў)

Месца смерці:

Прага

Commons-logo.svg Ян Неруда на Вікісховішчы

Ян Непамук Не́руда (чэшск.: Jan Nepomuk Neruda; 9 ліпеня 1834 — 22 жніўня 1891) — чэшскі пісьменнік, паэт і журналіст, найбуйнейшы ў Чэхіі прадстаўнік крытычнага рэалізму.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Нарадзіўся ў 1834 годзе ў Празе ў сям'і гандляра. Вывучаў права і філасофію ў Карлавым універсітэце ў Празе. Пасля вучобы працаваў выкладчыкам, а ў 1860 годзе стаў журналістам мясцовай газеты. Неруда падтрымліваў блізкія адносіны з пісьменніцай Каралінай Светлай, але так ніколі і ажаніўся.

Ян Неруда памёр у 1891 годзе і пахаваны на Вышаградскіх могілках у Празе. Яго імем названа адна з гарадскіх вуліц.

Творчасць[правіць | правіць зыходнік]

У аснове яго творчасці — перакананні ў прагрэс чалавецтва, што бяруць свае вытокі ў гегельянстве, багацці і пільнасці жыццёвых назіранняў, разнастайным эмацыянальным рэагаванні на іх. Першы паэтычны зборнік «Могільнікавыя кветкі» (1857). Грамадзянская, філасофская і інтымная лірыка Неруды (зборнікі «Кнігі вершаў», 1868; «Касмічныя песні», 1878; «Балады і рамансы», 1883; «Песні перадвелікоднай пятніцы», 1896) адметная арганічным спалучэннем лёсу паэта і радзімы, дасканаласцю і натуральнай прастатой. Як празаік выступіў у жанры сацыяльна-бытавога апавядання (зборнікі «Арабескі», 1864; «Розныя людзі», 1871). Аўтар цыкла «Маластранскія аповесці» (1878), падарожных нарысаў (кнігі «Парыжскія карцінкі», 1863; «Блізкія вандроўкі», 1877), артыкулаў і фельетонаў пра музыку і мастацтва, падзеі грамадскага і культурнага жыцця Чэхіі і іншых краін.

Аказаў уплыў на Яраслава Гашака, Карала Чапека, Францішка Лангера, Карала Полачка. Быў знаёмы з украінскай і рускай пісьменніцай і перакладчыкам Марко Ваўчком.

Пераклады[правіць | правіць зыходнік]

Творы Неруды перакладзены на рускую, польскую, украінскую, іспанскую, англійскую, кітайскую мовы. На беларускую мову яго перакладаў Аляксей Зарыцкі. У Чэхіі эпітэт «нерудаўскі» служыць вышэйшай пахвалой для паэта.

Выбраныя працы[правіць | правіць зыходнік]

  • 1857 — «Могілкавыя кветкі» (Hřbitovní kvítí)
  • 1867 — «Кнігі вершаў» (Knihy veršů)
  • 1877 — «Маластранскія аповесці» (Povídky malostranské)
  • 1878 — «Касмічныя песні» (Písně kosmické)
  • 1883 — «Простыя матывы» (Prosté motivy)
  • 1896 — «Песні Вялікай пятніцы» (Zpěvy páteční)

Цікавыя факты[правіць | правіць зыходнік]

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]