Яраш Ян Мацкевіч

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Яраш Ян Мацкевіч
Herb Pobog barokowy.svg
Герб «Побуг»

стражнік менскі[d]
з 1700
падчашы менскі[d]
з 1712
дэпутат Трыбунала Вялікага Княства Літоўскага[d]

Нараджэнне 13 снежня 1672(1672-12-13)
Смерць не пазней за 1 лютага 1733
Бацька Крыштаф Мацкевіч[d]
Маці Тэафілія з Цадроўскіх[d]
Жонка Кацярына са Шрэтэраў[d]
Грамадзянства
Веравызнанне кальвінізм
Член у

Яраш Ян Мацкевіч (польск.: Jarosz Jan Mackiewicz; 13 снежня 1672 — да 1 лютага 1733) — дзеяч кальвінісцкай царквы Вялікага Княства Літоўскага.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Са шляхецкага роду Мацкевічаў герба «Побуг»[1][2]. Сын Крыштафа Мацкевіча, мечніка смаленскага і стражніка новагародскага, і Тэафіліі з Цадроўскіх, дачкі падчашага новагародскага. Меў братоў Крыштафа, Грыгорыя і Аляксандра, з якімі падзяліў бацькаву спадчыну ў 1741 годзе[3].

У 1697 годзе ўдзельнічаў у элекцыі караля польскага і вялікага князя літоўскага Аўгуста ІІІ. З 1698 года паручнік харугвы паспалітага рушэння Менскага ваяводства, удзельнічаў у баявых дзеяннях шляхты ВКЛ супраць Сапегаў[1]. Быў вайсковым паслом да караля ў 1699 годзе, да шведаў у 1703, на Вялікую раду ў 1704, да гетмана вялікага ВКЛ кн. Міхаіла Вішнявецкага ў 1706, на з’езд новагародскі ў 1707, да гетмана вялікага літоўскага Агінскага, на сенатарскую раду ў 1707, да цара Пятра I у 1709, да кароннага гетмана Ссняўскага. да прымаса Шэмбека, на сойм Варшаўскі ў 1712, да князя Вейнсэфэлса і да гетмана польнага літоўскага Ленгофа ў 1715, да расійскіх генералаў Лівена і Шліпенбаха (1736)[3].

Менскі стражнік з 1700, падчашы з 1712; дэпутат Трыбунала ВКЛ у 1700, 1708 і 1717. Кіраваў часткай «Нойбургскіх маёнткаў», з 1713 года адміністратар маёнтка Невель. У час Паўночнай вайны 1700—1721 гадоў Мацкевіч заставаўся праціўнікам Сапегаў, у ранзе ротмістра камандаваў харугвай паспалітага рушэння Менскага ваяводства ў барацьбе супраць прыхільнікаў Станіслава Ляшчынскага. У 1710 годзе абраны паслом на Варшаўскую вальную раду Сандамірскай канфедэрацыі, што мела значэння сойма[1].

З 1717 года генеральны актар кальвінскіх збораў ВКЛ, прыняў энергічныя крокі супраць наступлення каталіцтва на пазіцыі пратэстанства. Адзін з арганізатараў генеральнага сінода 1719 у Гданьску, які аднавіў згоду паміж кальвіністамі і лютэранамі Рэчы Паспалітай, 19.6.1719 падпісаў у Кейданах акт аб злучэнні абодвух пратэстанцкіх канфесій. Удзельнічаў у генеральным з’ездзе дысідэнтаў у Гданьску[1].

Валодаў маёнткам Душчыцы каля Радашковіч у Менскім ваяводстве[1].

Сям’я[правіць | правіць зыходнік]

У шлюбе з Кацярынай са Шрэтэраў, дачкой кашталяна інфлянцкага Яна Шрэтэра, меў сына Грыгорыя. Апошні, стараста калачэўскі, узяў шлюб з Даротай са Сестранцэвічаў, дачкой стражніка старадубскага, меў сына Грыгорыя, надворнага саветніка, што атрымаў вывад у Магілёўскім намесніцтве і ажаніўся з Марыянай Воўк-Ланеўскай, дачкой старосты жамброўскага[3].

Зноскі

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Яраш Ян Мацкевіч на сайце Электронная энцыклапедыя «Вялікае Княства Літоўскае»
  2. Паводле С. А. Рыбчонака герб «Ястрабец»
  3. 3,0 3,1 3,2 114. Мацкевічы гербу «Ястрабец» // Малы гербоўнік Наваградзкай шляхты / Склад. С.А. Рыбчонак; маст. А. Леўчык:. — Мінск: БелНДІДАС, 1997. — 161 с.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]