Жыцік

Жыцік
Аўсяніца трысняговая (Lolium arundinaceum)
Навуковая класіфікацыя
прамежныя рангі Дамен:  Эўкарыёты Царства:  Расліны Аддзел:  Кветкавыя Клас:  Аднадольныя Парадак:  Метлюжкакветныя Сямейства:  Метлюжковыя Падсямейства:  Pooideae Трыба:  Poeae Падтрыба:  Loliinae Род:  Жыцік
Міжнародная навуковая назва
Lolium L., 1753
Сістэматыка на Віківідах Выявы на Вікісховішчы ITIS   40891 NCBI   4520 EOL   47160777 IPNI   18423-1

Жы́цік (Lólium) — род аднагадовых і шматгадовых траў з сямейства Метлюжковыя.

Апісанне

Сцяблы прамастойныя, радзей узыходныя або ляжачыя, вышынёй да 80 см. Звычайна ўтвараюць невялікія дзярніны. Лісце лінейнае, як пра­віла пло­скае, шырынёй 1-10 мм. Агульныя суквецці — каласы (даўжыня 4-20 см). Каласкі з 3-15 абое­по­лы­мі кветкамі, сядзячыя, размешчаны на восі ко­ла­са па адным дву­ма падоўжанымі ра­да­мі. Калас­ко­вая луска ад­на (акрамя са­мага верх­няга), лан­цэт­ная, з жыл­ка­мі, без кі­ля. Ніжнія кветкавыя лускавінкі лан­цэт­ныя або эл­іп­ты­чныя. Плод — зярняўка.

• 
  Жыцік мнагакветкавы (Lolium multiflorum).
• 
  Жыцік мнагакветкавы (Lolium multiflorum). Асобны каласок буйным планам.
• 
  Жыцік мнагакветкавы (Lolium multiflorum). Батанічная ілюстрацыя, 1898 год.

Пашырэнне

Пашыраны пераважна ў краінах Міжземнамор’я, адкуль заходзіць у больш паўночныя і ўсходнія раёны Еўразіі, як пустазелле. Інтрадукаваны амаль ва ўсе нетрапічныя краіны зямнога шара як кармавая расліна і газонная трава.

Класіфікацыя

Род Жыцік, як і блізкія яму роды Метлюжок і Купкоўка, уваходзяць у трыбу Poeae, якая адносіцца да падсямейства Pooideae сямейства Метлюжковыя (Poaceae).

Таксанамичная схема (згодна з Сістэмай APG II):

яшчэ 17 сямействаў, у тым ліку Асаковыя, Typhaceae

яшчэ каля 15 трыб, у тым ліку Stipeae, Aveninae, Triticeae

Жыцік мнагакветкавы, Жыцік многагадовы, Жыцік ап’яняючы і іншыя віды

парадак Метлюжковакветныя

падсямейства Pooideae

род Жыцік

аддзел Кветкавыя, або Пакрытанасенныя

сямейства Метлюжковыя

трыба Poeae

яшчэ 44 парадкі кветкавых раслін

яшчэ пяць падсямействаў, у тым ліку Бамбукавыя, Oryzeae

яшчэ каля 50 родаў, у тым ліку Купкоўка, Метлюжок, Аўсяніца

Паводле базы даных The Plant List, род уключае 11 відаў:

• Lolium canariense Steud.
• Lolium gracile (Dumort.) B.D.Jacks.
• Lolium × hubbardii B.K.Simon
• Lolium × hybridum Hausskn.
• Lolium multiflorum Lam. — Жыцік мнагакветкавы, ці Жыцік шматкветкавы
• Lolium perenne L. — Жыцік многагадовы, ці Англійскі райграс, ці Жывіца, ці Жыцік шматгадовы
• Lolium persicum Boiss. & Hohen.
• Lolium remotum Schrank — Жыцік расстаўлены, ці Жытвіца, ці Дурнап’ян, ці Жыцік ільняны
• Lolium rigidum Gaudin — Жыцік жорсткі
• Lolium saxatile H.Scholz & S.Scholz
• Lolium temulentum L. — Жыцік ап’яняючы, ці Галавіца, ці Жыцец, ці Жыціц, ці Жыцік п’янючы

Найбольш блізкі да жыціка род — Аўсяніца (Festuca). Маецца некалькі міжродавых гібрыдаў паміж рознымі відамі жыціка і аўсяніцы; іх аб’ядноўваюць у гібрыдны род ×Festulolium Aschers. & Graebn.

Літаратура

• Кім Г. А. Жыцік // Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 2. Гатня — Катынь / Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ імя Петруся Броўкі, 1983. — 522 с. — 10 000 экз.

Спасылкі

• Плевел — род Lolium: інфармацыя пра таксон у праекце «Плантариум» (вызначальнік раслін і ілюстраваны атлас відаў). (руск.)