PSLV

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
PSLV
PSLV
Стандартная мадыфікацыя ракеты-носьбіта PSLV
Агульныя звесткі
Краіна Індыя Індыя
Прызначэнне Ракета-носьбіт
Вытворца Індыйская арганізацыя касмічных даследаванняў
Асноўныя характарыстыкі
Колькасць ступеней 4
Даўжыня 44 м
Дыяметр 2,8 м
Стартавая маса PSLV: 295 т
PSLV-CA: 230 т
PSLV-XL: 320 т
Гісторыя запускаў
Стан Дзеючая
Месцы запуску Касмічны цэнтр імені Саціша Дхавана
Лік запускаў 39
PSLV: 13
PSLV-CA: 11
PSLV-XL: 15
  - паспяховых 37
PSLV: 11
PSLV-CA: 11
PSLV-XL: 15
  - няўдалых 1 (PSLV)
  - часткова няўдалых 1 (PSLV)
Першы запуск 20 верасня 1993
Апошні запуск 15 лютага 2017
Паскаральнік (PSLV) — PSOM
Колькасць паскаральнікаў 6

PSLVіндыйская ракета-носьбіт. Назва з'яўляецца распаўсюджанай абрэвіятурай ад Polar Satellite Launch Vehicle, што ў перакладзе азначае «ракета-носьбіт для вывада спадарожнікаў на палярную арбіту». Ракета распрацавана Індыйскай арганізацыяй касмічных даследаванняў (ISRO), для запуску індыйскіх спадарожнікаў дыстанцыйнага зандзіравання (IRS) на сонечна-сінхронныя арбіты.

PSLV — чатырохступеньчатая ракета-носьбіт, у якой першая і трэцяя ступені — цвёрдапаліўныя, другая і чацвёртая — вадкасныя. Існуе ў 3 розных мадыфікацыях (PSLV, PSLV-CA, PSLV-XL), якія адрозніваюцца выкарыстуемымі бакавымі паскаральнікамі.

Першы запуск ракеты-носьбіта PSLV адбыўся 20 верасня 1993 года. У красавіку 2008 года з дапамогай PSLV быў здзейснены паспяховы запуск адразу 10 спадарожнікаў, што пабіла папярэдні сусветны рэкорд, пастаўлены Расіяй. Пазней Расія вярнула рэкорд — 37 спадарожнікаў ў 2014 годзе[1], які пратрымаўся да 15 лютага 2017 года, калі ракетай PSLV-XL былі выведзеныя на арбіту 104 спадарожніка[2][3][4].

Ракета-носьбіт выкарыстоўваецца для запуску на нізкую калязямную, палярную, сонечна-сінхронныя арбіты індыйскіх касмічных апаратаў, а таксама для камерцыйных запускаў замежных спадарожнікаў; да з'яўлення PSLV падобныя камерцыйныя паслугі прапаноўвала толькі Расія. З дапамогай PSLV можна таксама запускаць невялікія спадарожнікі на геапераходную арбіту.

22 кастрычніка 2008 года ракета-носьбіт PSLV-XL была выкарыстаная для запуску першага індыйскага месяцавага зонда Чандраян-1, а 5 лістапада 2013 года — для запуска першага індыйскага міжпланетнага зонда Мангальян (Mars Orbiter Mission) да Марса. Таксама PSLV-XL выкарыстоўваецца для запуску спадарожнікаў індыйскай рэгіянальнай навігацыйнай сістэмы IRNSS.

Распрацоўка[правіць | правіць зыходнік]

Распрацоўка ракеты-носьбіта PSLV ішла з пачатку 1990-х гадоў у Касмічным цэнтры імені Вікрама Сарабхаі ў горадзе Трывандрум, штат Керала. Інэрцыяльная сістэмы былі распрацаваны спецыяльным аддзяленнем ISRO. Вадкасныя другая і чацвёртыя ступені, а таксама рэактыўная сістэма кіравання распрацоўваліся ў Цэнтры вадкаснапаліўных сілавых установак (Трывандрум). Цвёрдапаліўныя рухавікі дапрацоўваюцца ў касмічным цэнтры імя Саціша Дхавана, які таксама выконвае аперацыі запуска ракеты-носьбіта.

Мадыфікацыі[правіць | правіць зыходнік]

PSLV[правіць | правіць зыходнік]

Першы і асноўны варыянт PSLV. Чатырохступеньчатая ракета-носьбіт, якая выкарыстоўвае 6 стандартных бакавых цвёрдапаліўных паскаральнікаў PSOM. Вышыня ракеты складае 44 метра, стартавая маса — 295 т.

PSLV-CA[правіць | правіць зыходнік]

У дадзенай мадыфікацыі ракета-носьбіт ўпершыню запушчана ў 2007 годзе, выкарыстоўваецца пры неабходнасці запуска адносна невялікі карыснай нагрузкі. CA у назве пазначае Core Alone. Выкарыстоўваюцца асноўныя ступені, без бакавых паскаральнікаў. На першай ступені застаюцца замацаванымі бакі з палівам для сістэмы кіравання вектарам цягі і рухавікі для кантролю кручэння. Чацвёртая ступень выкарыстоўвае на 400 кг меньш паліва. Стартавая маса — 229 т[5].

PSLV-XL[правіць | правіць зыходнік]

Палепшаная стандартная мадыфікацыя PSLV. Стартавая маса складае 320 т, выкарыстоўваюцца павялічаныя бакавыя цвёрдапаліўныя паскаральнікі PSOM-XL. 29 снежня 2005 года ISRO правяла паспяховыя выпрабаванні палепшанай версіі стартавага паскаральніка. Першы запуск версіі PSLV-XL адбыўся ў 2008 годзе, быў запушчаны першы індыйскі месяцавы зонд Чандраян-1[6]. Таксама на гэтай мадыфікацыі ракеты-носьбіта адбыўся запуск рэкорднай на люты 2017 года колькасці спадарожнікаў.[4]

Табліца мадыфікацый[правіць | правіць зыходнік]

Версія Паскаральнікі КН на НАА КН на ССА* КН на ГПА Колькасць

запускаў

PSLV 6 × PSOM 3250 кг 1600 кг 1200 кг 13
PSLV-CA 2100 кг 1200 кг 11
PSLV-XL 6 × PSOM-XL 3800 кг 1750 кг 1425 кг 15

(*) Сонечна-сінхронная арбіта вышынёй 622 км.



Зноскі

  1. Индийская ракета с 20 спутниками стартовала в Бенгальском заливе.. РИА Новости (22 чэрвеня 2016). Праверана 22 чэрвеня 2016.
  2. PSLV-C37 (брошюра) (англ.) . ISRO.(англ.) . ISRO.
  3. India’s PSLV Rocket races into Orbit with 104 Satellites – a new World Record (англ.) . Spaceflight101 (15 лютага 2017).(англ.) . Spaceflight101 (2017-02-15).
  4. 4,0 4,1 India lofts a record 104 spacecraft on a single rocket (англ.) . Spaceflight Now (15 лютага 2017).(англ.) . Spaceflight Now (2017-02-15).
  5. ISRO Annual Report 2006 - Space Transportation. ISRO. Архівавана з першакрыніцы 11 красавіка 2006.
  6. PSLV to get new versions. The New Indian Express daily.