SPARQL

SPARQL
SPARQL
З’явілася ў	15 студзеня 2008
Сайт	w3.org/TR/sparql1… (англ.)

SPARQL (рэкурсіўны акронім ад англ.: SPARQL Protocol and RDF Query Language) — мова запытаў да дадзеных, прадстаўленая па мадэлі RDF, а таксама пратакол для перадачы гэтых запытаў і адказаў на іх. SPARQL з’яўляецца рэкамендацыяй кансорцыума W3C^[1] і адной з тэхналогій семантычнага павуціння^[2]^[3]. Прадастаўленне SPARQL-кропак доступу (англ.: SPARQL-endpoint) з’яўляецца рэкамендаванай практыкай пры публікацыі даных у сусветным павуцінні^[4].

Стандарты W3C

SPARQL 1.1 Overview (англ.) — Агляд мовы запытаў SPARQL
SPARQL 1.1 Query Language (англ.) — Каманда мовы SPARQL для запыту даных
SPARQL 1.1 Update (англ.) — Каманда мовы SPARQL для змены дадзеных
SPARQL 1.1 Service Description (англ.) — Апісанне сервісу для выканання запытаў на мове SPARQL
SPARQL 1.1 Federated Query (англ.) — Запыты на мове SPARQL да некалькіх крыніц дадзеных
SPARQL 1.1 Query Results JSON Format (англ.)
SPARQL 1.1 Query Results CSV and TSV Formats (англ.)
SPARQL Query Results XML Format (Second Edition) (англ.)
SPARQL 1.1 Entailment Regimes Recommendation (англ.)
SPARQL 1.1 Protocol (англ.)
SPARQL 1.1 Graph Store HTTP Protocol (англ.)

Агульная схема запыту

Як і ў SQL, SPARQL дэкларуе не толькі чытанне, але і маніпуляцыю данымі. Стандарт SPARQL Update апісвае каманды INSERT і DELETE для дадання і выдаленні трыплетаў у сховішча. Аднак, абедзве гэтыя каманды аперуюць той ці іншай выбаркай, так што аснова SPARQL — гэта каманда SELECT.

Агульная схема SPARQL-запыту SELECT выглядае так^[5]:

PREFIX 
# прэфіксныя аб’явы - служаць для ўказання скарачэнняў URI, 
# якія выкарыстоўваюцца ў запыце.
FROM ... 
# крыніцы запыту - вызначаюць якія RDF-графы запытваюцца.
SELECT ... 
# склад выніку - вызначае элементы даных, якія вяртаюцца.
WHERE {...} 
# шаблон запыту - вызначае, што запытваць з набору даных.
ORDER BY ... 
# мадыфікатары запыту - абмяжоўваюць, парадкуюць, пераўтвораць вынікі запыту.

Перавагі

SPARQL дазваляе карыстальнікам пісаць глабальна адназначныя запыты. Напрыклад, наступны запыт вяртае імёны і адрасы электроннай пошты кожнага чалавека ў свеце:

PREFIX foaf: <http://xmlns.com/foaf/0.1/>
SELECT ?name ?email
WHERE {
 ?person a foaf:Person.
 ?person foaf:name ?name.
 ?person foaf:mbox ?email.
}

Прыведзеныя параметры выкарыстоўваюцца для апісання чалавека, уключанага ў FOAF . Гэта ілюструе бачанне Семантычнага павуціння як адзінай вялізнай базы даных^[6]. Кожны ідэнтыфікатар у SPARQL, URI, глабальна адназначны, у адрозненне ад «email» ці «e-mail», якія звычайна выкарыстоўваюцца ў SQL.

Гэты запыт можа быць размеркаваны на некалькі канчатковых кропак SPARQL, розных камп’ютараў, і збор вынікаў ажыццяўляецца працэдурай, вядомай як федэратыўны пошук. .

Формы запытаў

Мова SPARQL вызначае чатыры розныя варыянты запытаў для розных мэт:

SELECT запыт

Здабывае неапрацаваныя значэнні з кропкі доступу SPARQL і вяртае вынікі ў фармаце табліцы.

CONSTRUCT запыт

Вымае інфармацыю з кропкі доступу SPARQL у фармаце RDF і пераўтварае вынікі да вызначанай формы.

ASK запыт

Фармуе запыт тыпу Ісціна/Хлусня.

DESCRIBE запыт

Атрымлівае апісанне RDF-рэсурсу. Рэалізацыя паводзін DESCRIBE-запытаў вызначаецца распрацоўшчыкам пункту доступу SPARQL.

Кожная з гэтых формаў запыту змяшчае блок WHERE для ўказання абмежаванняў, хаця ў выпадку запыту DESCRIBE гэты блок не з’яўляецца абавязковым.

Ключавыя словы

Ніжэй прыведзена частка выкарыстоўваных ключавых слоў у SPARQL запытах, поўны пералік даступны ў афіцыйнай дакументацыі.

PREFIX — служыць для скарачэння URI.

OPTIONAL — пазначае неабавязковы шаблон.

GRAPH — ужывае шаблон да найменных графаў.

DISTINCT — забяспечвае унікальнасць рашэнняў у адказе на запыт.

LIMIT — задае максімальную колькасць выводных вынікаў.

OFFSET — апускае ў выніку першыя n рашэнняў.

ORDER BY — дазваляе адсартаваць вынік па ўзрастанні (ASC()) або па змяншэнні (DESC())^[7]. .

Параўнанне моў запытаў да RDF

DQL — заснаваны на XML, запыты і вынікі адлюстроўваюцца ў DAML+OIL;
N3QL — заснаваны на Натацыі 3;
R-DEVICE;
RDFQ — заснаваны на XML;
RDQ — падобны на SQL;
RDQL — падобны на SQL;
SeRQL — падобны на SQL, блізкі да RDQL;
Versa — кампактны сінтаксіс (не SQL), выключна для 4Suite (мова Python).

Версіі

SPARQL 1.0 стаў стандартам у студзені 2008 і ўключаў:

SPARQL 1.0 Мова запытаў;

SPARQL 1.0 Пратакол;

SPARQL Фармат вынікаў XML.

SPARQL 1.1 з’яўляецца актуальнай версіяй і ўключае:

SPARQL мова запытаў і пратакол абноўлены да 1.1;

SPARQL 1.1 Абнаўленні;

SPARQL 1.1 HTTP-пратакол для кіравання RDF графамі;

SPARQL 1.1 Апісанні службаў;

SPARQL 1.1 Лагічныя следствы (Entailments);

SPARQL 1.1 Асноўныя Федэратыўныя запыты^[8].

Прыклад

Іншы прыклад запытаў SPARQL: «Знайсці даты выхаду серый усіх сезонаў серыяла „Клан Сапрана“»:

 PREFIX dbpo: <http://dbpedia.org/ontology/>
 SELECT *
 WHERE
 {
 ?e dbpo:series     <http://dbpedia.org/resource/The_Sopranos>.
 ?e dbpo:releaseDate  ?date.
 ?e dbpo:episodeNumber ?number.
 ?e dbpo:seasonNumber  ?season.
 }
 ORDER BY DESC(?date)

Пераменныя абазначаюцца прэфіксам «?» або «$».

Каб зрабіць запыты кароткімі, SPARQL дазваляе вызначаць прэфіксы і асноўныя URI спосабам, падобным Turtle. У гэтым запыце прэфікс «dbpo» абазначае "http://dbpedia.org/ontology/».

Кропка доступу SPARQL

Кропка доступу SPARQL — гэта служба, якая падтрымлівае пратакол запытаў SPARQL. Кропка доступу дазваляе карыстачу рабіць запыты да базы ведаў. Сервер апрацоўвае запыт і вяртае адказ у некаторым, звычайна машыначытальным, фармаце. Такім чынам, кропкі доступу SPARQL у першую чаргу з’яўляюцца API да баз ведаў, а прадстаўленне вынікаў павінна быць рэалізавана праграмным забеспячэннем выклікальнага боку^[9].

Адрозніваюць два выглядs кропак доступу: агульнага прызначэння і лакальныя.

Пункты доступу агульнага прызначэння могуць рабіць запыты па любых названых RDF-дакументах, якія знаходзяцца ў Сетцы. А лакальныя кропкі доступу здольныя атрымліваць даныя толькі ад аднаго рэсурса.

Прыклады

Аўтаматычнае выкананне запытаў

На дадзены момант для шэрагу моў праграмавання існуе магчымасць выклікаць SPARQL-запыты^[10], існуюць прылады, якія дазваляюць падлучаць і ў паўаўтаматычным рэжыме будаваць SPARQL-запыты для кропкі доступу SPARQL, напрыклад ViziQuer^[11].

Крыніцы

↑ Semantic Web Activity News (англ.)(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 2 чэрвеня 2012. Праверана 10 чэрвеня 2011.
↑ W3C Semantic Web Activity Publications (англ.)(недаступная спасылка). W3C. Архівавана з першакрыніцы 2 чэрвеня 2012. Праверана 23 лістапада 2009.
↑ Berners-Lee looks for Web's big leap (англ.)(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 30 верасня 2007. Праверана 10 чэрвеня 2011.
↑ Tim Berners-Lee. Linked Data. Design Issues. (англ.)(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 2 чэрвеня 2012. Праверана 14 чэрвеня 2011.
↑ Structure of a SPARQL Query (англ.)(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 11 лютага 2012. Праверана 10 чэрвеня 2011.
↑ {{{загаловак}}}. — 1998. Архівавана з першакрыніцы 12 жніўня 2011.
↑ SPARQL Query Language for RDF (англ.)(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 2 чэрвеня 2012. Праверана 28 чэрвеня 2011.
↑ SPARQL by example (англ.)(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 11 лютага 2012. Праверана 28 чэрвеня 2011.
↑ SPARQL-endpoint (нявызн.)(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 7 ліпеня 2011. Праверана 24 чэрвеня 2011.
↑ SPARQL Implementation Coverage Report (англ.)(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 2 чэрвеня 2012. Праверана 23 лістапада 2009.
↑ ViziQuer (англ.)(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 2 чэрвеня 2012. Праверана 10 чэрвеня 2011.

Спасылкі

SPARQL Query Language for RDF (англ.) — спецыфікацыя мовы запытаў SPARQL
Semantic Web Activity News (англ.) — Навіны семантычнага павуціння
Berners-Lee looks for Web’s big leap (англ.) — інтэрв’ю Ціма Бернерса-Лі
Structure of a SPARQL Query — Структура SPARQL запыту
SPARQL Protocol for RDF (англ.) — спецыфікацыя пратакола SPARQL
Мова запытаў SPARQL для RDF
SPARQL Working Group Wiki (англ.)
RDF Query Survey (англ.)
XML.com: Introducing SPARQL: Querying the Semantic Web (англ.)
RDF Query and Rule languages Use Cases and Examples survey Архівавана 6 сакавіка 2025. (англ.)
SPARQL — мова запытаў да RDF
SPARQL Query Language for RDF (англ.)

[1] Semantic Web Activity News (англ.)(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 2 чэрвеня 2012. Праверана 10 чэрвеня 2011.

[2] W3C Semantic Web Activity Publications (англ.)(недаступная спасылка). W3C. Архівавана з першакрыніцы 2 чэрвеня 2012. Праверана 23 лістапада 2009.

[3] Berners-Lee looks for Web's big leap (англ.)(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 30 верасня 2007. Праверана 10 чэрвеня 2011.

[4] Tim Berners-Lee. Linked Data. Design Issues. (англ.)(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 2 чэрвеня 2012. Праверана 14 чэрвеня 2011.

[5] Structure of a SPARQL Query (англ.)(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 11 лютага 2012. Праверана 10 чэрвеня 2011.

[tbl_roadmap_1998-6] {{{загаловак}}}. — 1998. Архівавана з першакрыніцы 12 жніўня 2011.

[7] SPARQL Query Language for RDF (англ.)(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 2 чэрвеня 2012. Праверана 28 чэрвеня 2011.

[8] SPARQL by example (англ.)(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 11 лютага 2012. Праверана 28 чэрвеня 2011.

[9] SPARQL-endpoint (нявызн.)(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 7 ліпеня 2011. Праверана 24 чэрвеня 2011.

[10] SPARQL Implementation Coverage Report (англ.)(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 2 чэрвеня 2012. Праверана 23 лістапада 2009.

[11] ViziQuer (англ.)(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 2 чэрвеня 2012. Праверана 10 чэрвеня 2011.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]