Савецкі партызанскі рух (1941—1944): Розніца паміж версіямі

З Вікіпедыі, свабоднай энцыклапедыі
[недагледжаная версія][недагледжаная версія]
Змесціва выдалена Змесціва дададзена
др →‎Спасылкі: clean up, replaced: == У Сеціве == → == Спасылкі == using AWB (7893)
др clean up, replaced: , 1941)| → , 1941|, моваў → моў, Юры → Юрый , году → года, фармава → фармірава, == → == using AWB
Радок 1: Радок 1:
'''САВЕЦКІ ПАРТЫЗАНСКІ РУХ (1941—1944)''', '''ПАРТЫЗАНСКІ РУХ У ВЯЛІКУЮ АЙЧЫННУЮ ВАЙНУ''', адна з форм узброенай [[партызаны|партызанскай]] барацьбы [[Савецкі народ|савецкага народу]] супраць немецка-фашысцкай акупацыі тэрыторыі СССР у час [[Другая сусветная вайна|Другой сусветнай вайны]] і [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]].
'''САВЕЦКІ ПАРТЫЗАНСКІ РУХ (1941—1944)''', '''ПАРТЫЗАНСКІ РУХ У ВЯЛІКУЮ АЙЧЫННУЮ ВАЙНУ''', адна з форм узброенай [[партызаны|партызанскай]] барацьбы [[Савецкі народ|савецкага народу]] супраць немецка-фашысцкай акупацыі тэрыторыі СССР у час [[Другая сусветная вайна|Другой сусветнай вайны]] і [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]].


Паводле арганізацыі і кіравання, і з улікам геаграфічных умоваў, у савецкім партызанскі руху выдзяляюцца партызанскія рухі, якія дзейнічалі: [[Савецкі партызанскі рух у Беларусі 1941-1944|у Беларусі (БССР)]], [[Савецкі партызанскі рух ва Украіне 1941-1944|ва Украіне (УССР)]], [[Савецкі партызанскі рух у Прыбалтыцы 1941-1944|у Прыбалтыцы]], [[Савецкі партызанскі рух у Карэліі 1941-1944|у Карэліі]], [[Савецкі партызанскі рух у РСФСР 1941-1944|у Расійскай Федэрацыі (РСФСР)]].
Паводле арганізацыі і кіравання, і з улікам геаграфічных умоў, у савецкім партызанскі руху выдзяляюцца партызанскія рухі, якія дзейнічалі: [[Савецкі партызанскі рух у Беларусі 1941-1944|у Беларусі (БССР)]], [[Савецкі партызанскі рух ва Украіне 1941-1944|ва Украіне (УССР)]], [[Савецкі партызанскі рух у Прыбалтыцы 1941-1944|у Прыбалтыцы]], [[Савецкі партызанскі рух у Карэліі 1941-1944|у Карэліі]], [[Савецкі партызанскі рух у РСФСР 1941-1944|у Расійскай Федэрацыі (РСФСР)]].


Таксама савецкія партызанскія злучэнні дзейнічалі пэўны час (у 1944), і па-за межамі СССР, а таксама існавалі савецкія партызанскія сілы ў складзе іншаземных антыфашысцкіх сіл.
Таксама савецкія партызанскія злучэнні дзейнічалі пэўны час (у 1944), і па-за межамі СССР, а таксама існавалі савецкія партызанскія сілы ў складзе іншаземных антыфашысцкіх сіл.


Стварэнне партызанскіх [[Партызанская група (СССР, 1941-1944)|груп]] і [[Партызанскі атрад (СССР, 1941-1944)|атрадаў]] пачалося адразу пасля пачатку баявых дзеянняў Германіі супраць СССР. У заходніх вобласцях у выніку хуткага прасоўвання нямецкіх войск за лініяй фронту заставалася вялікая колькасць савецкіх вайскоўцаў, партыйных і савецкіх работнікаў, якія і склалі на тых тэрыторыях аснову партызанскага руху першага году вайны. Далей на ўсход, сацыяльная база партызанскага руху ўключала ў сябе асабовы склад [[знішчальны батальён (СССР, 1941)|знішчальных батальёнаў]], батальёнаў народнага апалчэння, дыверсійных і разведвальных груп НКУС і ГРУ, арганізацыйных груп, якія засылаліся на акупаваную тэрыторыю, партыйных і камсамольскіх арганізатараў, якіх кіравалі для арганізацыі падпольнай структуры партыйных арганізацый і інш.
Стварэнне партызанскіх [[Партызанская група (СССР, 1941-1944)|груп]] і [[Партызанскі атрад (СССР, 1941-1944)|атрадаў]] пачалося адразу пасля пачатку баявых дзеянняў Германіі супраць СССР. У заходніх вобласцях у выніку хуткага прасоўвання нямецкіх войск за лініяй фронту заставалася вялікая колькасць савецкіх вайскоўцаў, партыйных і савецкіх работнікаў, якія і склалі на тых тэрыторыях аснову партызанскага руху першага года вайны. Далей на ўсход, сацыяльная база партызанскага руху ўключала ў сябе асабовы склад [[знішчальны батальён (СССР, 1941|знішчальных батальёнаў]], батальёнаў народнага апалчэння, дыверсійных і разведвальных груп НКУС і ГРУ, арганізацыйных груп, якія засылаліся на акупаваную тэрыторыю, партыйных і камсамольскіх арганізатараў, якіх кіравалі для арганізацыі падпольнай структуры партыйных арганізацый і інш.


Першыя партызанскія атрады: «Старасельскі» (кам. маёр Дародных), Жабінкаўскі раён ([[БССР]]), 23.6.1941; атрад пад кам. В. Каржа, [[Пінск]] ([[БССР]]), 26.6.1941 і інш.
Першыя партызанскія атрады: «Старасельскі» (кам. маёр Дародных), Жабінкаўскі раён ([[БССР]]), 23.6.1941; атрад пад кам. В. Каржа, [[Пінск]] ([[БССР]]), 26.6.1941 і інш.
Радок 12: Радок 12:


== Кіраўніцтва ==
== Кіраўніцтва ==
Камуністычная партыя паспяшалася ўзяць партызанскую барацьбу, якая пачала складвацца стыхійна, пад свой кантроль<ref>У кантэксце…, С.107.</ref>. Так, у дырэктыве СНК СССР і ЦК УКП(б) (29.6.1941) да партыйных органаў была пастаўлена задача арганізацыі партызанскіх атрадаў і дыверсійных груп. Публічна агучаная прамова І. В. Сталіна (3.7.1941) заклікала да «усенароднага супраціўлення ворагу». Пастанова ЦК УКП(б) «Аб арганізацыі барацьбы ў тыле германскіх войск» (18.7.1941) патрабавала, каб партызанскі рух фармаваўся не толькі з партыйных актывістаў, але і наогул з усяго насельніцтва акупаваных тэрыторый.
Камуністычная партыя паспяшалася ўзяць партызанскую барацьбу, якая пачала складвацца стыхійна, пад свой кантроль<ref>У кантэксце…, С.107.</ref>. Так, у дырэктыве СНК СССР і ЦК УКП(б) (29.6.1941) да партыйных органаў была пастаўлена задача арганізацыі партызанскіх атрадаў і дыверсійных груп. Публічна агучаная прамова І. В. Сталіна (3.7.1941) заклікала да «усенароднага супраціўлення ворагу». Пастанова ЦК УКП(б) «Аб арганізацыі барацьбы ў тыле германскіх войск» (18.7.1941) патрабавала, каб партызанскі рух фарміраваўся не толькі з партыйных актывістаў, але і наогул з усяго насельніцтва акупаваных тэрыторый.


Адзначаецца, што значэнне прамовы Сталіна было не толькі ў прадвызначэнні савецкай палітыкі, але і ў тым, што ва ўмовах тагачаснай жорсткай рэгламентаванасці грамадства прамова давала свайго роду дазвол на самастойныя дзеянні, пазбаўляла ад страху за выяўленую ініцыятыву, і многіх заахвоціла застацца ў нямецкім тыле і ўступіць у партызанскую барацьбу<ref>Гісторыя Беларусі Т.5, С.490,491.</ref>.
Адзначаецца, што значэнне прамовы Сталіна было не толькі ў прадвызначэнні савецкай палітыкі, але і ў тым, што ва ўмовах тагачаснай жорсткай рэгламентаванасці грамадства прамова давала свайго роду дазвол на самастойныя дзеянні, пазбаўляла ад страху за выяўленую ініцыятыву, і многіх заахвоціла застацца ў нямецкім тыле і ўступіць у партызанскую барацьбу<ref>Гісторыя Беларусі Т.5, С.490,491.</ref>.
Радок 24: Радок 24:


== Гл. таксама ==
== Гл. таксама ==

* [[Партызанскі полк (СССР, 1941-1944)]]
* [[Партызанскі полк (СССР, 1941-1944)]]


Радок 52: Радок 51:
[[uk:Радянські партизани]]
[[uk:Радянські партизани]]
[[vi:Du kích Liên Xô]]
[[vi:Du kích Liên Xô]]

{{Гісторыя Беларусі 2}}

Версія ад 18:08, 1 снежня 2012

САВЕЦКІ ПАРТЫЗАНСКІ РУХ (1941—1944), ПАРТЫЗАНСКІ РУХ У ВЯЛІКУЮ АЙЧЫННУЮ ВАЙНУ, адна з форм узброенай партызанскай барацьбы савецкага народу супраць немецка-фашысцкай акупацыі тэрыторыі СССР у час Другой сусветнай вайны і Вялікай Айчыннай вайны.

Паводле арганізацыі і кіравання, і з улікам геаграфічных умоў, у савецкім партызанскі руху выдзяляюцца партызанскія рухі, якія дзейнічалі: у Беларусі (БССР), ва Украіне (УССР), у Прыбалтыцы, у Карэліі, у Расійскай Федэрацыі (РСФСР).

Таксама савецкія партызанскія злучэнні дзейнічалі пэўны час (у 1944), і па-за межамі СССР, а таксама існавалі савецкія партызанскія сілы ў складзе іншаземных антыфашысцкіх сіл.

Стварэнне партызанскіх груп і атрадаў пачалося адразу пасля пачатку баявых дзеянняў Германіі супраць СССР. У заходніх вобласцях у выніку хуткага прасоўвання нямецкіх войск за лініяй фронту заставалася вялікая колькасць савецкіх вайскоўцаў, партыйных і савецкіх работнікаў, якія і склалі на тых тэрыторыях аснову партызанскага руху першага года вайны. Далей на ўсход, сацыяльная база партызанскага руху ўключала ў сябе асабовы склад знішчальных батальёнаў, батальёнаў народнага апалчэння, дыверсійных і разведвальных груп НКУС і ГРУ, арганізацыйных груп, якія засылаліся на акупаваную тэрыторыю, партыйных і камсамольскіх арганізатараў, якіх кіравалі для арганізацыі падпольнай структуры партыйных арганізацый і інш.

Першыя партызанскія атрады: «Старасельскі» (кам. маёр Дародных), Жабінкаўскі раён (БССР), 23.6.1941; атрад пад кам. В. Каржа, Пінск (БССР), 26.6.1941 і інш.

Першае паведамленне Савінфармбюро аб баявых дзеяннях партызанаў было агучана 5.7.1941.

Кіраўніцтва

Камуністычная партыя паспяшалася ўзяць партызанскую барацьбу, якая пачала складвацца стыхійна, пад свой кантроль[1]. Так, у дырэктыве СНК СССР і ЦК УКП(б) (29.6.1941) да партыйных органаў была пастаўлена задача арганізацыі партызанскіх атрадаў і дыверсійных груп. Публічна агучаная прамова І. В. Сталіна (3.7.1941) заклікала да «усенароднага супраціўлення ворагу». Пастанова ЦК УКП(б) «Аб арганізацыі барацьбы ў тыле германскіх войск» (18.7.1941) патрабавала, каб партызанскі рух фарміраваўся не толькі з партыйных актывістаў, але і наогул з усяго насельніцтва акупаваных тэрыторый.

Адзначаецца, што значэнне прамовы Сталіна было не толькі ў прадвызначэнні савецкай палітыкі, але і ў тым, што ва ўмовах тагачаснай жорсткай рэгламентаванасці грамадства прамова давала свайго роду дазвол на самастойныя дзеянні, пазбаўляла ад страху за выяўленую ініцыятыву, і многіх заахвоціла застацца ў нямецкім тыле і ўступіць у партызанскую барацьбу[2].

Апроч ЦК УКП(б), непасрэдна пытаннямі арганізацыі партызанскага руху ў пачатку вайны займаліся Галоўнае палітупраўленне Чырвонай Арміі, НКУС, ГРУ.

Колькасць

У канцы 1941 на ўсёй акупаванай тэрыторыі СССР дзейнічалі 2 тыс. партызанскіх атрадаў (да 90 тыс. байцоў)[3].

У канцы 1943 колькасць партызанскіх сіл складала: у Беларусі — 122 тыс.ч. (апроч іх, амаль 30,8 тыс.ч. перайшлі на савецкі бок фронту пры прасоўванні лініі фронту, Гл. таксама: Савецкі партызанскі рух у Беларусі 1941-1944#Колькасць, ва Украіне — 43,5 тыс.ч. (апроч іх, амаль 15 тыс.ч. перайшлі на савецкі бок фронту пры прасоўванні лініі фронту), у Ленінградскай вобласці — 35 тыс.ч., у Калінінскай вобласці — 14 тыс.ч.[4].

Гл. таксама

Зноскі

  1. У кантэксце…, С.107.
  2. Гісторыя Беларусі Т.5, С.490,491.
  3. Гэтая вядомая і часта ўжываная лічба, магчыма, з'яўляецца перабольшанай. У кантэксце…, С.110.
  4. Панамарэнка, Мурыеў, С.274.

Спасылкі