Бляшаная кафедра: Розніца паміж версіямі
[недагледжаная версія] | [недагледжаная версія] |
Category added |
→Прынцыпы: references |
||
Радок 9: | Радок 9: | ||
[[Image:Cyril Genik.jpg|thumb|upright|[[Cyril Genik]] (1857–1925)]] |
[[Image:Cyril Genik.jpg|thumb|upright|[[Cyril Genik]] (1857–1925)]] |
||
Цэнтральнай фігурай ўкраінскай абшчыны ў Вініпегу ў той час быў Кірыла Генік (1857-1925). Ён прыбыў з Галічыны, скончыў Украінскі Акадэмічную гімназію ў Львове і на працягу кароткага часу вывучаў права ў Чарнавіцкай універсітэце. Генік быў сябрам Івана Франка, Украінскі аўтара «Ліса Мікіты», намінаванага на Нобелеўскую прэмію па літаратуры. Генік, сяброўства на вяселлі аўтара, верагодна, падзяляў сацыялістычныя погляды Франка і ўхваляў яго з'едлівую сатыру на тагачаснае духавенства. Вызваленні насельніцтва ад духавенства, разам з зямельнай рэформай, было спосабам вызвалення сялян ад прыгнёту памешчыкаў трымалі зямлю ў сваіх руках у змове з іерархіяй царквы. Пасля прыбыцця ў Канаду, Генік стаў першым украінскім, нанятым урадам Канады. Ён працаваў іміграцыйным агентам, адказным за рассяленне пасяленцаў ў іх гомстедах. Стрыечны брат Генік, Іван Бодруг (1874-1952), і Бодруг сябар Іван Негрич (1875-1946) таксама прыбылі з вёскі Бярозаў з-пад Коломыя і дзе былі настаўнікамі пачатковай школы. Гэтая тройца складала ядро інтэлігенцыі ва ўкраінскім супольнасці, і была вядомая як Бярозаўская Троіца. Генік, старэйшы, быў адзіным жанатым з трох. Яго жонка Паліна (народжаная Цюрковська) была дачкой святара, адукаванай жанчынай. Муж і жонка мала трох сыноў і тры дачкі. |
Цэнтральнай фігурай ўкраінскай абшчыны ў Вініпегу ў той час быў Кірыла Генік (1857-1925). Ён прыбыў з Галічыны, скончыў Украінскі Акадэмічную гімназію ў Львове і на працягу кароткага часу вывучаў права ў Чарнавіцкай універсітэце.<ref name="Martynowych, Orest T 1924. page 170">Martynowych, Orest T. Ukrainians in Canada: The Formative Period, 1891-1924. Canadian Institute of Ukrainian Studies Press, University of Alberta, Edmonton, 1991, page 170.</ref> Генік быў сябрам Івана Франка, Украінскі аўтара «Ліса Мікіты», намінаванага на Нобелеўскую прэмію па літаратуры. Генік, сяброўства на вяселлі аўтара, верагодна, падзяляў сацыялістычныя погляды Франка і ўхваляў яго з'едлівую сатыру на тагачаснае духавенства. Вызваленні насельніцтва ад духавенства, разам з зямельнай рэформай, было спосабам вызвалення сялян ад прыгнёту памешчыкаў трымалі зямлю ў сваіх руках у змове з іерархіяй царквы. Пасля прыбыцця ў Канаду, Генік стаў першым украінскім, нанятым урадам Канады. Ён працаваў іміграцыйным агентам, адказным за рассяленне пасяленцаў ў іх гомстедах. Стрыечны брат Генік, Іван Бодруг (1874-1952), і Бодруг сябар Іван Негрич (1875-1946) таксама прыбылі з вёскі Бярозаў з-пад Коломыя і дзе былі настаўнікамі пачатковай школы. Гэтая тройца складала ядро інтэлігенцыі ва ўкраінскім супольнасці, і была вядомая як Бярозаўская Троіца. Генік, старэйшы, быў адзіным жанатым з трох. Яго жонка Паліна (народжаная Цюрковська) была дачкой святара, адукаванай жанчынай. Муж і жонка мала трох сыноў і тры дачкі.<ref>Hryniuk, Stella. Dictionary of Canadian Biography Online, www.biographi.ca/EN/009004-119.01-e.php?id_nbr=8154</ref> |
||
Іншы ключавы асобай быў епіскап Серафім, чыё сапраўднае імя было Стэфан Устволський. Справа скончылася тым, што Уствольського пазбавілі сану на расійскім Святым сінодам Рускай ў Санкт-Пецярбургу. Але яго гісторыя пачынаецца з моманту, калі па асабістых прычынах, ён адправіўся на Афон, дзе быў асвячоны ў епіскапскі сан святым Анфім, які сам аб'яўляў сябе біскупам. Існуе падазрэнне, што святы Анфім высьвеціў Уствольського на злосць цара, паколькі ў тыя часы паміж царом і Святым сінодам адбывалася барацьба за кіраваннем Рускай праваслаўнай царквой. Пасля освяченння біскупам Серафім адправіўся ў Паўночную Амерыку, дзе ненадоўга спыніўся ва ўкраінскіх сьвятароў у Філадэльфіі. На час прыбыцця ў ў Вініпег ў яго ён не належаў ні да Рускай праваслаўнай царквы, ні да якой-небудзь іншай. Украінскі ў прэрыях прынялі яго як вандроўнага святога па традыцыі, пачатай яшчэ з вытокаў хрысціянства. |
Іншы ключавы асобай быў епіскап Серафім, чыё сапраўднае імя было Стэфан Устволський. Справа скончылася тым, што Уствольського пазбавілі сану на расійскім Святым сінодам Рускай ў Санкт-Пецярбургу. Але яго гісторыя пачынаецца з моманту, калі па асабістых прычынах, ён адправіўся на Афон, дзе быў асвячоны ў епіскапскі сан святым Анфім, які сам аб'яўляў сябе біскупам. Існуе падазрэнне, што святы Анфім высьвеціў Уствольського на злосць цара, паколькі ў тыя часы паміж царом і Святым сінодам адбывалася барацьба за кіраваннем Рускай праваслаўнай царквой. Пасля освяченння біскупам Серафім адправіўся ў Паўночную Амерыку, дзе ненадоўга спыніўся ва ўкраінскіх сьвятароў у Філадэльфіі. На час прыбыцця ў ў Вініпег ў яго ён не належаў ні да Рускай праваслаўнай царквы, ні да якой-небудзь іншай. Украінскі ў прэрыях прынялі яго як вандроўнага святога па традыцыі, пачатай яшчэ з вытокаў хрысціянства. |
||
Яшчэ адным чалавекам, прымала ўдзел у падзеях, якія прывялі да стварэння Бляшаны Кафедры, быў памочнік Серафіма Макарый Марчанка. Марчанка выконваў функцыі дыякана і Кантара, дапамагаючы Серафіму ў набажэнствах, якія ён добра ведаў. Ён прыбыў з Серафімам са Злучаных Штатаў. Арцыбіскуп Ланжевен з Санкт-Баніфацыя быў кіраўніком рымска-каталіцкай епархіі ў Заходняй Канадзе, працуючы ў непасрэдным кантакце з Папам у Рыме. Ён лічыў, што яго сьвятары былі больш чым дастатковымі для патрэбаў ўкраінскага насельніцтва. Сваю ролю адыгралі таксама доктар Уільям Патрык, кіраўнік пресвитерианского Манитобского каледжа ў Вініпегу, Ліберальная партыя Манітобы і рускія праваслаўныя місіянеры. |
Яшчэ адным чалавекам, прымала ўдзел у падзеях, якія прывялі да стварэння Бляшаны Кафедры, быў памочнік Серафіма Макарый Марчанка. Марчанка выконваў функцыі дыякана і Кантара, дапамагаючы Серафіму ў набажэнствах, якія ён добра ведаў. Ён прыбыў з Серафімам са Злучаных Штатаў. Арцыбіскуп Ланжевен з Санкт-Баніфацыя быў кіраўніком рымска-каталіцкай епархіі ў Заходняй Канадзе, працуючы ў непасрэдным кантакце з Папам у Рыме. Ён лічыў, што яго сьвятары былі больш чым дастатковымі для патрэбаў ўкраінскага насельніцтва. Сваю ролю адыгралі таксама доктар Уільям Патрык, кіраўнік пресвитерианского Манитобского каледжа ў Вініпегу, Ліберальная партыя Манітобы і рускія праваслаўныя місіянеры. |
||
== Падзеі == |
== Падзеі == |
Версія ад 23:19, 18 чэрвеня 2013
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/09/Tin_Can_Cathedral.jpg/220px-Tin_Can_Cathedral.jpg)
Бляшаная катэдра (укр.: Бляшана Катедра) - першая незалежная ўкраінская царква ў Паўночнай Амерыцы. Заснавана ў Вініпегу, яна не належала ні да адной з еўрапейскіх рэлігійных канфесій і была сэрцам Серафимичнои царквы - былой шырокай рэлігійнай саюза цэркваў усходняга абраду ў Паўночнай Амерыцы.
Украінскія імігранты пачалі прыбываць у Канаду ў 1891 годзе ў асноўным з заходніх рэгіёнаў Украіны: Букавіны і Галічыны. Свежае папаўненне з Букавіны былі праваслаўнымі, а тыя, хто прыбыў з Галічыны - грэка-каталікамі. Аднак і тыя і іншыя прытрымліваліся візантыйскага абраду. Да 1903 грамадства ўкраінскіх імігрантаў у Заходняй Канадзе вырасла і прыцягнула ўвагу рэлігійных лідэраў, палітыкаў, і педагогаў.
Прынцыпы
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/74/Cyril_Genik.jpg/170px-Cyril_Genik.jpg)
Цэнтральнай фігурай ўкраінскай абшчыны ў Вініпегу ў той час быў Кірыла Генік (1857-1925). Ён прыбыў з Галічыны, скончыў Украінскі Акадэмічную гімназію ў Львове і на працягу кароткага часу вывучаў права ў Чарнавіцкай універсітэце.[1] Генік быў сябрам Івана Франка, Украінскі аўтара «Ліса Мікіты», намінаванага на Нобелеўскую прэмію па літаратуры. Генік, сяброўства на вяселлі аўтара, верагодна, падзяляў сацыялістычныя погляды Франка і ўхваляў яго з'едлівую сатыру на тагачаснае духавенства. Вызваленні насельніцтва ад духавенства, разам з зямельнай рэформай, было спосабам вызвалення сялян ад прыгнёту памешчыкаў трымалі зямлю ў сваіх руках у змове з іерархіяй царквы. Пасля прыбыцця ў Канаду, Генік стаў першым украінскім, нанятым урадам Канады. Ён працаваў іміграцыйным агентам, адказным за рассяленне пасяленцаў ў іх гомстедах. Стрыечны брат Генік, Іван Бодруг (1874-1952), і Бодруг сябар Іван Негрич (1875-1946) таксама прыбылі з вёскі Бярозаў з-пад Коломыя і дзе былі настаўнікамі пачатковай школы. Гэтая тройца складала ядро інтэлігенцыі ва ўкраінскім супольнасці, і была вядомая як Бярозаўская Троіца. Генік, старэйшы, быў адзіным жанатым з трох. Яго жонка Паліна (народжаная Цюрковська) была дачкой святара, адукаванай жанчынай. Муж і жонка мала трох сыноў і тры дачкі.[2]
Іншы ключавы асобай быў епіскап Серафім, чыё сапраўднае імя было Стэфан Устволський. Справа скончылася тым, што Уствольського пазбавілі сану на расійскім Святым сінодам Рускай ў Санкт-Пецярбургу. Але яго гісторыя пачынаецца з моманту, калі па асабістых прычынах, ён адправіўся на Афон, дзе быў асвячоны ў епіскапскі сан святым Анфім, які сам аб'яўляў сябе біскупам. Існуе падазрэнне, што святы Анфім высьвеціў Уствольського на злосць цара, паколькі ў тыя часы паміж царом і Святым сінодам адбывалася барацьба за кіраваннем Рускай праваслаўнай царквой. Пасля освяченння біскупам Серафім адправіўся ў Паўночную Амерыку, дзе ненадоўга спыніўся ва ўкраінскіх сьвятароў у Філадэльфіі. На час прыбыцця ў ў Вініпег ў яго ён не належаў ні да Рускай праваслаўнай царквы, ні да якой-небудзь іншай. Украінскі ў прэрыях прынялі яго як вандроўнага святога па традыцыі, пачатай яшчэ з вытокаў хрысціянства.
Яшчэ адным чалавекам, прымала ўдзел у падзеях, якія прывялі да стварэння Бляшаны Кафедры, быў памочнік Серафіма Макарый Марчанка. Марчанка выконваў функцыі дыякана і Кантара, дапамагаючы Серафіму ў набажэнствах, якія ён добра ведаў. Ён прыбыў з Серафімам са Злучаных Штатаў. Арцыбіскуп Ланжевен з Санкт-Баніфацыя быў кіраўніком рымска-каталіцкай епархіі ў Заходняй Канадзе, працуючы ў непасрэдным кантакце з Папам у Рыме. Ён лічыў, што яго сьвятары былі больш чым дастатковымі для патрэбаў ўкраінскага насельніцтва. Сваю ролю адыгралі таксама доктар Уільям Патрык, кіраўнік пресвитерианского Манитобского каледжа ў Вініпегу, Ліберальная партыя Манітобы і рускія праваслаўныя місіянеры.
Падзеі
Калі нейкі інцыдэнт і адыграў значную ролю ў наступнай драме, то гэта магчыма той выпадак, калі член заканадаўчага органа Манітобы Жозэф Бэрнье ў 1902 годзе ўнёс законапраект перадачы маёмасці русінскіх (ўкраінская былі таксама вядомыя як русіны) грэка-каталіцкіх цэркваў у пад кіраванне карпарацый пад кантролем рымскай царквы. Арцыбіскуп Ланжевен заявіў, што русіны павінны даказаць, што яны каталікі, аддаўшы маёмасць царквы, а не як пратэстанты ... асобным асобам або камiтэта свецкіх, не падпарадкаваных сьвятару або біскупу. Памер ўкраінскага насельніцтва ў прэрыях таксама выклікаў цікавасць у расейскіх праваслаўных місіянераў. У цяперашні час Руская праваслаўная царква выдаткоўвала 100 тысячаў даляраў у год на місіянерскую працу ў Паўночнай Амерыцы. Акрамя таго ў украінцах была зацікаўлена пресвитерианская царкву. Просветерианы запрашалі маладых людзей з ўкраінскага паходжання вучыцца ў Манитобский каледжы (цяпер гэта Універсітэт Вініпегу), дзе былі створаны спецыяльныя класы для маладых украінскіх, якія хацелі б стаць школьнымі настаўнікамі (а затым і святарамі грэка-самастойны царквы). Свабодна валодае нямецкай мовай, доктар Кінг, дырэктар каледжа, інтэрв'ю з кандыдатамі Бодруг і Негрич на нямецкай мове. Генік перакладзе іх схаластычнай дакументаў у пісьмовай форме з польскай на ангельскую мову. Яны сталі першымі украінскімі студэнтамі універсітэта ў Паўночнай Амерыцы - Манітобы каледжа ў гэты час была звязана з універсітэтам Манітобы.
Генік, Бодруг, і Негрич дзейнічалі хутка, імкнучыся забяспечыць інтарэсы грамадства. Яны прыцягнулі да справы Серафіма. Ён прыбыў у Вініпег ў красавіку 1903 і оргинизував царква, якая была незалежная ад любых еўрапейскіх цэркваў, і не дэманстравала лаяльнасці да любой з рэлігійных груп, якія змагаліся за душы новых украінскіх імігрантаў у прэрыях. Сваю царкву Серафім назваў Праваслаўнай расейскае (а не Рускай праваслаўнай). Ён абвясціў сябе яе кіраўніком, а, каб супакоіць украінскіх, царква мела альтэрнатыўнае назва - серафимскою. Набажэнствы вяліся па ўсходнім абрадзе, з якім імігранты былі знаёмыя. Серафім пачаў высьвячаў Кантара і дыяканаў, а 13 снежні 1903 невялікае будынак на ўсходняй баку вуліцы Макгрегор, паміж Манітобы авеню і Прытчард авеню, якая, магчыма, раней называлася царквой Святога Духа, была афіцыйна дабраслаўлю Серафімам і адкрыта для пакланення. У лістападзе 1904 гады ён пачаў будаваць сваю праславутую бляшаны кафедраў на рагу Кінг-стрыт і Стэла-авеню. Харызматычны Серафім прысвяціў каля 50 святароў і дыяканаў, многія з іх напаўпісьменных, якія сталі выконваць святарскія абавязкі ў паселішчах, прапаведуючы незалежнае праваслаўе кіравання царкоўным маёмасць праз незалежных давераных. На працягу двух гадоў гэтая царква атрымала амаль 60 тыс. прыхільнікаў. Праз розныя правіны і праблемы з алкаголем, Серафім страціў давер інтэлігенцыі, якая запрасіла яго ў Вініпег, і неўзабаве адбыўся пераварот з мэтай пазбавіцца ад яго, пры гэтым не страціўшы паствы. Серафім адправіўся ў Санкт-Пецярбург, каб паспрабаваць атрымаць прызнанне і далейшае фінансаванне ад расійскага Святога сінода для сваёй квітнеючай царквы. Пры яго адсутнасці Іван Бодруг і Іван Негрич, да таго часу ўжо студэнты багаслоўя ў Манитобский каледжы, а таксама святары серафимскою царквы, змаглі атрымаць гарантыі пресвитерианского фінансавання для царквы Серафіма Сароўскага на той падставе, што яна паступова пяройдзе на пресвитерианскую мадэль. У канцы восені 1904 гады, Серафім вярнуўся з Расіі, але не прывёз з сабой ніякага «Дапамога». Вярнуўшыся, ён выявіў здраду і хутка адлучыў ад царквы ўсіх святароў, якія прымалі ў гэтай здрадзе ўдзел. Ён апублікаваў іх фатаграфіі ў мясцовых газетах з імёнамі на грудзях так, быццам яны былі злачынцамі. Яго помста апынулася нядоўгай, неўзабаве ён атрымаў вестку, што сам адлучаны Святым сінодам. Пасля адлучэння, свайго і ўсіх святароў, Серафім пайшоў у 1908 годзе і ніколі больш не вяртаўся.
Наступствы
Следствам гэтага сацыяльнага і духоўнага агню, пранёсся прэрыі, стала фарміраванне ўкраінскай канадскай абшчыны.
Іван Бодруг, адзін з мяцежнікаў сярод серафимистив, узначаліў новую незалежную царкву. Ён і сам быў досыць харызматычны святаром і праз уплыў пресвитерианства прапаведаваў эвангельскае хрысьціянства. Ён дажыў да 1950-х. Будынак незалежнай царквы (Святога Духа) знаходзілася на рагу Прытчард-авеню і МакГрэгар-стрыт. Тую царкву, якую выкарыстаў Серафім, знеслі. Другую будынак побудовали з дапамогай прэсвітэрыянскай фінансавання. Яна да гэтага часу стаіць там, праз дарогу ад Храма працы Виннипегская Норт-Энда.
Арцыбіскуп Ланжевена павялічыў з асимилиляции ўкраінскай абшчыны ць рымска-каталіцкім крылом. Ён спрыяў ў пабудове василианского Касцёла святога Мікалая, з бельгійскім святароў, бацька Delaere і іншыя, хто чытаў масу ў стараславянскай, апрануты паводле грэцкага абраду, і дастаўлены пропаведзі на польскай мове. Гэтая царква была праз дарогу ад незалежнага Украінскага каталіцкага сабора Сьв Уладзіміра і Вольгі на МакГрэгар стрыт у Виннипегском НортЕнди. Такая канкурэнцыя забяспечвае большую магчымасць для ўкраінскага-канадскіх дзяцей вучыцца на ўкраінскай мове.
Ліберальная партыя, зразумеўшы, што ўкраінскае больш не знаходзяцца ў саюзе з арцыбіскупам Ланжевеном і рыма-каталікамі, якія падтрымлівалі кансерватыўную партыю, узяла иниативу ў свае рукі і пачала фінансаваць першую ўкраінскую газету ў Канадзе, «Канадийский Фермер», рэдактар якой стаў не хто іншы , як Іван Негрич.
Серафім знік да 1908 года, але «Украінскі Голас» (газета, да гэтага часу публікуецца ў ў Вініпегу) паведамляў, што па чутках ён яшчэ прадаваў Бібліі работнікам жалезнай Брытанскай Калумбіі ў канцы 1913.
Кірыл Генік пераехаў са сваёй старэйшай дачкой і адзін сын некаторы час у ЗША, у Паўночную Дакоту, але потым вярнуўся і памёр ў 1925 годзе.
Макарый Марчанка, пры выездзе Серафіма, абвясціў сябе не толькі новым біскупам серафимскою царквы, але і арцыбіскупам-патрыярхам, архиепипапою, архиепигетьманом і архиепикнязем. Каб не рызыкаваць абвінавачванні ў фаварытызм, ён адлучыў адным махам Папу Рымскага і руская Святы сінод. Захаваліся звесткі, што ён да канца 1930-х гадоў працягваў падарожнічаць па вёсках і адпраўляць набажэнства украінскім, якія прагнуць усходняга абраду.
Cпасылкі
бібліяграфія
- Bodrug, Ivan. Independent Orthodox Church: Memoirs Pertaining to the History of a Ukrainian Canadian Church in the Years 1903-1913, translators: Bodrug, Edward; Biddle, Lydia, Toronto, Ukrainian Research Foundation, 1982.
- Hryniuk, Stella, GENYK, CYRIL - Dictionary of Canadian Biography Online, www.biographi.ca/EN/009004-119.01-e.php?id_nbr=8154
- Manitoba Free Press, issues of 10 October 1904, 20 January 1905, 28 December 1905.
- Martynowych, Orest T., The Seraphimite, Independent Greek, Presbyterian and United Churches, umanitoba.ca/...canadian.../05_The_Seraphimite_Independent_Greek_Presbyterian_and_United_Churches.pdf -
- Martynowych, Orest T. Ukrainians in Canada: The Formative Period, 1891-1924. Canadian Institute of Ukrainian Studies Press, University of Alberta, Edmonton, 1991.
- Maruschak, M. The Ukrainian Canadians: A History, 2nd ed., Winnipeg: The Ukrainian Academy of Arts and Sciences in Canada, 1982.
- Mitchell, Nick. The Mythology of Exile in Jewish, Mennonite and Ukrainian Canadian Writing in A Sharing of Diversities, Proceedings of the Jewish Mennonite Ukrainian Conference, "Building Bridges", General Editor: Stambrook, Fred, Canadian Plains Research Center, University of Regina, 1999.
- Mitchell, Nick. Tin Can Cathedral, a play, www.kobobooks.com/ebook
- Mitchell, Nick. Ukrainian-Canadian History as Theatre in The Ukrainian Experience in Canada: Reflections 1994, Editors: Gerus, Oleh W.; Gerus-Tarnawecka, Iraida; Jarmus, Stephan, The Ukrainian Academy of Arts and Sciences in Canada, Winnipeg.
- Winnipeg Tribune, issue of 25 February 1903.
- Yereniuk, Roman, A Short Historical Outline of the Ukrainian Orthodox Church of Canada.
знешнія спасылкі
- Five Door Films, Romance of the Far Fur Country
- Hryniuk, Stella. Cyril Genik . Dictionary of Canadian Biography.
- Hryniuk, Stella. Bishop Seraphim . Dictionary of Canadian Biography.
- Martynowych, Orest T., The Seraphimite, Independent Greek, Presbyterian and United Churches
- Tin Can Cathedral by Nick Mitchell
- Orysia Paszczak Tracz. Our Christmas: nothing's really changed . The Ukrainian Weekly (1998).
- University of Manitoba Libraries: Winnipeg Building Index. Tin Can Cathedral Selkirk Avenue 1904
- Yereniuk, Roman, A Short Historical Outline of the Ukrainian Orthodox Church of Canada