Стражніца КАП «Вараны»

З Вікіпедыі, свабоднай энцыклапедыі
(Пасля перасылкі з Strażnica KOP „Worony”)
Стражніца КАП "Вараны"
польск. Strażnica KOP „Worony”
Гады існавання 1925-1939 гг.
Краіна Польская Рэспубліка
Падпарадкаванне Корпус аховы памежжа, 2-я памежная рота «Гняздзілава»
Уваходзіць у 2-я памежная рота «Гняздзілава»
Тып воінскае фарміраванне
Войны Польская абарончая вайна (1939)
Дыслакацыя батальёна КАП «Будслаў» у 1931 годзе

Стражніца КАП «Вараны» — арганізацыйная адзінка Корпуса аховы мяжы, якая выконвае ахоўную службу на польска-савецкай мяжы.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Да канца польска-савецкай вайны ўсходнюю мяжу Польшчы пазначала лінія фронту. Толькі 6 лістапада 1920 года быў створаны Памежны кардон Міністэрства ваенных спраў [1] . У сярэдзіне студзеня 1921 г. была зменена форма аховы мяжы і пачалася арганізацыя Пагранічнага кардону Вярхоўнага камандавання Войска Польскага. Меркавалася ўкамплектаваць палявая жандармерыя і вайсковыя часткі [1] . Летам 1921 г. было прынята рашэнне даручыць ахову ўсходняй мяжы мытным батальёнам [2] . У Докшыцах былі разгорнуты камандна-штабныя падраздзяленні 31-га мытнага батальёна. Яго 1-я мытная рота знаходзілася ў Гняздзілаве. Яна стварыла ўстанову, у тым ліку ў Варонях. У другой палове 1922 г. была праведзена чарговая рэарганізацыя органаў улады, якія ахоўвалі ўсходнюю мяжу [1] . 1 верасня 1922 г. мытныя батальёны былі перайменаваны ў батальёны памежнай аховы [3] . У зоне адказнасці будучай памежнай роты КАП «Гняздзілава» памежную службу неслі падраздзяленні 31-га батальёна памежнай аховы . 1-я рота памежнай варты стаяла ў Гняздзілаве. Сярод іншага, яна пабудавала аб’ект у Варанах. Ужо ў наступным годзе Краёвая ахова была ліквідаваная, а 1 ліпеня 1923 г. Дзяржаўнай паліцыі было даручана выконваць памежную службу на ўсходняй мяжы [1] . У жніўні 1924 г. была прынята пастанова аб стварэнні Корпуса аховы мяжы — фарміравання, арганізаванага па вайсковай прыкмеце і якое выконвала абавязкі штатнага Міністэрства ўнутраных спраў [4] .

Фарміраванне і арганізацыйныя змены[правіць | правіць зыходнік]

У 1924 годзе ў складзе 3-й памежнай брыгады быў сфарміраваны 1-ы памежны батальён . У 1928 годзе батальён складаўся з 18 стражніц [5] . Стражніца КАП «Worony» ў 1928—1939 гадах уваходзіла ў структуру 2-й роты КАП «Hnieździłów» [5] [5] [6] [5] [5] [5] [7] ст. батальён КАП «Будслаў» [8] . Стражніца налічвала каля 18 вайскоўцаў і размяшчалася на лініі мяжы з задачай непасрэднай аховы дзяржаўнай мяжы [9] .

У 1932 годзе ў будынку КАПа размясціўся жаўнеры стражніцы [5] . Стражніца са штабам роты злучала палявая дарога працягласцю 7,2 км [5] .

Памежная служба[правіць | правіць зыходнік]

У 1932 годзе стражніца «Worony» абараняла адрэзак дзяржаўнай мяжы 7 кіламетраў 560 метраў у шырыню ад пагранічнага знака № 359 да 367 [5], а ў 1938 годзе, ўчастак 10 км шырынёй 60 м ад мяжы маркер No 358 да 367 [5] .

Суседнія стражніцы:

Крыніцы[правіць | правіць зыходнік]

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Henryk Dominiczak. Granica wschodnia Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1919–1939. — Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1992. — ISBN 83-01-10202-0.
  • Lech Grochowski (red.): Korpus Ochrony Pogranicza w 70 rocznicę powstania. Materiały z konferencji popularnonaukowej. Kętrzyn: Centrum Szkolenia Straży Granicznej, 1994.
  • Bogusław Polak: Polskie formacje graniczne. Dokumenty organizacyjne. Wybór źródeł. T.1. Koszalin: Wydawnictwo Uczelniane Politechniki Koszalińskiej, 1999. ISBN 83-87424-84-6.
  • Jerzy Prochwicz: Formacje Korpusu Ochrony Pogranicza w 1939 roku. Warszawa: Wydawnictwo Neriton, 2003. ISBN 83-88973-58-4.
  • Jerzy Prochwicz, Zbigniew Kępa. ABC formacji granicznych II Rzeczypospolitej. «Problemy Ochrony Granic». 24, 2003. Kętrzyn: Centrum Szkolenia Straży Granicznej. ISSN 1505—1757.
  • Jerzy Prochwicz, Andrzej Konstankiewicz, Jan Rutkiewicz: Korpus Ochrony Pogranicza 1924-1939. Barwa i Broń, 2003. ISBN 83-900217-9-4.
  • Rajmund Szubański. Bataliony, kompanie, strażnice KOP. „Wojskowy Przegląd Historyczny”. 3 (145), 1993. Warszawa: Wydawnictwo „Czasopisma Wojskowe”. ISSN 0043-7182. 
  • Rajmund Szubański. Bataliony, kompanie, strażnice KOP-u. „Przegląd Historyczno-Wojskowy”. 3 (184), 2000. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona. ISSN 1640-6281.
  • Stanisław Falkiewicz: Korpus Ochrony Pogranicza. W pierwszą rocznicę objęcia służby na wschodniej granicy Rzeczypospolitej 1924-1925. 1925. [dostęp 2016-01-30].
  • Komunikaty dyslokacyjne Korpusu Ochrony Pogranicza z lat 1927 (z uzupełnieniami i poprawkami), 1928, 1932, 1934 (z uzupełnieniami i poprawkami) i 1938 → Archiwum Straży Granicznej. Szczecin.
  • Szkice dyslokacyjne Korpusu Ochrony Pogranicza i podległych jednostek w latach 1927-1939 → Archiwum Straży Granicznej. Szczecin.