Аповесць пра Баву

Бава-каралевіч. Роспіс на вечку куфра. Вялікі Усцюг, XVII стагоддзе.

«Аповесць пра Баву» — помнік беларускай перакладной літаратуры, сярэдневяковы рыцарскі раман. Узнік у Францыі. Беларускі пераклад зроблены ў 2-й палове XVI ст. з сербскага тэксту і паслужыў крыніцай шэрагу рускіх спісаў. Збярогся ў так званым Познанскім зборніку. Мае займальны любоўна-авантурны сюжэт. Асноўны змест — незвычайныя прыгоды сына цара Гвідона і царыцы Мілітрысы (у беларускай рэдакцыі — Мератрысы) у яго змаганні за бацькоўскую спадчыну і царэўну Дружнену. У імя кахання Бава праходзіць выпрабаванні, здзяйсняе валатаўскія подзвігі, пасля шчасліва вяртаецца на радзіму і карае смерцю падступную маці і яе палюбоўніка Дадона, забойцаў свайго бацькі. «Аповесць пра Баву» нагадвае твор народнага гераічнага эпасу, у якім выкарыстаны прыёмы гіпербалізацыі: Бава валодае надзвычайнай сілаю, героем выступае напаўчалавек-напаўсабака Палкан і іншае. Драматычна напружаны сюжэт, багацце казачнага элемента спрыялі папулярнасці рамана, які бытаваў ва ўсходніх славян да 20 ст., пранік у фальклор, стаўшы народнаю казкаю.

Літаратура

• Кузьмина В.Д. Повесть о Бове-королевиче в русской рукописной традиции XVII — XIX ст. // Старинная русская повесть. — М. — Л., 1941. — С. 83 — 134.
• Кузьмина В.Д. Рыцарский роман на Руси: Бова. Петр Златых ключей. — М., 1964. — С. 3 — 132, 245 — 264.
• Салмина М.А. Повесть о Бове // Словарь книжников. — Вып. 2. Ч. 2. — С. 220 — 222.