Еўрапейская жамчужніца

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Еўрапейская жамчужніца
Margaritifera margaritifera-buiten.jpg
Створкі ракавіны Margaritifera margaritifera
Навуковая класіфікацыя
Міжнародная навуковая назва

Margaritifera margaritifera (Linnaeus, 1758)

Ахоўны статус
Wikispecies-logo.svg
Сістэматыка
на Віківідах
Commons-logo.svg
Выявы
на ВікіСховішчы
ITIS   80371
NCBI   47531
EOL   449368

Еўрапейская жамчужніца, таксама Звычайная жамчужніца[1] (Margaritifera margaritifera) — від двухстворкавых малюскаў з атрада Unionoida. Засяляе чыстыя прэсныя ручаі і рэкі многіх краін Паўночнага паўшар'я[2]. У цяперашні час еўрапейскія жамчужніцы рэдкія і знаходзяцца пад пагрозай знікнення.

Лічынка-глахідзій паразітуе ў покрывах карпавых рыб[3]. Служылі аб'ектам промыслу для здабычы перламутру і рачнога жэмчугу, аднак з-за скарачэння колькасці промысел стаў нерэнтабельны[3].

У 2004 годзе расійскі даследчык В. В. Зюганаў(руск.) бел. апублікаваў інфармацыю, што еўрапейская жамчужніца, якая насяляе ў Еўропе і Паўночнай Амерыцы, мае самае доўгае жыццё сярод прэснаводных беспазваночных жывёл — максімальная працягласць жыцця 210—250 гадоў — і для яе характэрна нязначнае старэнне(руск.) бел.[4].

Ракавіна[правіць | правіць зыходнік]

Ракавіна еўрапейскай жамчужніцы падоўжаная, звужаецца да задняга края. У даўжыню дасягае 9—12 см[2]. У месцы сучлянення створак маюцца выступы ракавіны (адзін на правай створцы, два — на левай), якія ўтвараюць замок, які забяспечвае больш жорсткае злучэнне[2].

Таўшчыня створак моцна залежыць ад жорсткасці вады(руск.) бел. і хуткасці плыні. Найбольш тоўстыя ракавіны выяўляюцца ў раўчуках са слабым цягам і жорсткай вадой[5]. Пры нізкім утрыманні соляў утворыцца больш лёгкая ракавіна, якая змяшчае бялковыя праслойкі паміж парцалянавым і перламутравым пластамі («тульбергаўскія палоскі»)[5]. Акрамя таго, у мяккай вадзе інтэнсіфікуюцца працэсы эрозіі ракавіны, у першую чаргу — у галіне вяршыні[5].

Размнажэнне і развіццё[правіць | правіць зыходнік]

Паштовая марка Германіі

У жніўні на жабрах еўрапейскіх жамчужніц з'яўляюцца шматлікія (да 3 мільёнаў на асобіну) лічынкі-глахідзіі, якія адрозніваюцца вельмі малымі памерамі (50 мкм)[3]. У канцы жніўня-пачатку верасня матчына асобіна выкідвае лічынак у тоўшчу вады, дзе для паспяховага развіцця яны павінны прымацаваць да пакроваў рыбы[3]. У ролі гаспадароў могуць выступаць гальяны (Phoxinus)[3].

Лічынкам ў халодных рэчках Паўночнай Еўропы для завяршэння паразітычнай фазы развіцця патрабуецца ад 8 да 11 месяцаў, таму малюск падаўжае жыццё рыбе, якая інакш загінула б неўзабаве пасля нерасту, запавольваючы яе старэнне, робячы больш жывучай і дазваляючы, у канчатковым рахунку, нераставаць некалькі разоў у жыцці.

Ахова[правіць | правіць зыходнік]

Занесена ў Чырвоную кнігу Рэспублікі Беларусь.

Зноскі

  1. Напісанне Еўрапейская жамчужніца, Звычайная жамчужніца ў адпаведнасці з БЭ ў 18 тамах., Т.6. Мн., 1998, С.421
  2. 2,0 2,1 2,2 Жадин В. И. Моллюски пресных и солоноватых вод СССР. М.—Л.: АН СССР, 1952, 376 с.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Жадин В. И. Фауна СССР. Моллюски. Семейство Unionidae. М.—Л.: АН СССР. 1938, т. 4, вып. 1, 170 с.
  4. Зюганов В. В. (2004). "Арктические долгоживущие и южные короткоживущие моллюски жемчужницы как модель для изучения основ долголетия.". Успехи геронтол. 14: 21—31. 
  5. 5,0 5,1 5,2 Жадин В. И. Пресноводные моллюски СССР. Л.: Ленснабтехиздат, 1933, 232 с.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Зубр еўрапейскі Гэты від занесены ў Чырвоную кнігу Беларусі і ахоўваецца законам.
статус віду не вызначаны