Рабчык

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Рабчык
Haselhuhn-01.jpg
Навуковая класіфікацыя
Міжнародная навуковая назва

Bonasa bonasia
(Linnaeus, 1758)

Сінонімы
Tetrastes bonasia
Арэал
выява
Ахоўны статус
Wikispecies-logo.svg
Сістэматыка
на Віківідах
Commons-logo.svg
Выявы
на Вікісховішчы
ITIS   677536
NCBI   64669
EOL   892334

Ра́бчык ці Арабок (Tetrastes bonasia, або Bonasa bonasia) — птушка сямейства фазанавых атраду курападобных.

Апісанне[правіць | правіць зыходнік]

Даўжыня цела 35-40 см, размах крылаў 48-56 см, маса да 580 г. Апярэнне рабое (адсюль назва), рыжавата-шэрае з пярэсцінамі. У самцоў чорнае горла, на галаве чубок. Крылы кароткія. Палёт цiхi i вельмi манеўраны, рэдка вылятае вышэй дрэў, пры ўзлёце i прызямленні выдае часам гучны «фуркат», якi называюць бурчаннем.

Пашырэнне[правіць | правіць зыходнік]

Пашыраны ў лясной зоне Еўропы і Азіі. Аддае перавагу вялiкiм па плошчы старым шыракалістым альбо змешаныя лясам (асабліва з прымессю елак, піхтаў і лістоўніц), з добра развiтым падростам, падлескам i групамi ягадных кусцікаў; жыве ў тайзе, далінах лясных рэк або ручаёў; у гарах даходзіць да вышыні 2000 м.

На Беларусі найбольш трапляецца ў паўночных раёнах. Народная назва арабак. Селіцца ў вільготных лясах, асабліва па далінах рэк.

Асаблівасці біялогіі[правіць | правіць зыходнік]

Аселая расліннаедная птушка. Селіцца парамі.

Яйкі

Гняздуецца на зямлі. Гняздо звычайна ў прасеках альбо на палянах у неглыбокай ямцы пад прыкрыццем густых галiн; высцiлка скупая, з сухой травы, лiсця, часам з сухiх галiнак. Адкладвае 6—10, зрэдку да 15 яек. Яйкi крыху падоўжаныя з тупым вузейшым канцом, бела-ржавыя альбо карычнева-жоўтыя з рыжаватым адценнем. Глыбокiя плямы больш светлыя i меншыя, паверхневыя — больш iнтэнсiўныя, iржава-бурыя, часам без плям.

Кулінарыя[правіць | правіць зыходнік]

Мае вельмі далікатнае мяса і ў адрозненне ад большасці іншых дзікіх птушак (курапатак, цецерукоў, глушцоў) не патрабуе шпігавання і бардзіравання пры прыгатаванні. У мясе адчуваецца выразны смалісты прысмак і лёгкая «гарчынка», якія можна часткова выдаліць, вымачыўшы тушку ў халодным малацэ на працягу 1—2 гадзіны. Рабчык паспявае зварыцца ў кіпячым малацэ за 3 — 4 хвіліны, пасля чаго яго можна тушыць у масле або смятане, з садавінай і інш. Рабчыка можна тушыць і без адварвання, а таксама запякаць, папярэдне абсмажыўшы на масле або шмальцы.

Высока цаніўся і ў польскай, і асабліва ў рускай кулінарыі, у якой да пачатку XX ст. лічыўся адным з сімвалаў (напрыклад, рабчык «па-астраханску» — смажаныя на патэльні рабчыкі падаваліся халоднымі з чырвонай ікрой; катлеты Пажарскага з рабчыка і г.д.)

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Арабок // Птушкі Еўропы: Палявы вызначальнік. — Варшава: Навуковае выдавецтва ПНВ, 2000. — 540 с.: іл. ISBN 83-01-13187-X
  • Самусенка Э. Р. Рабчык // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.13: Праміле — Рэлаксін / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш — Мінск: БелЭн, 2001. — Т. 13. — С. 190. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0216-4 (Т. 13).
  • Белы А. Рабчык // Праект «Наша ежа»

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]