Розніца паміж версіямі "Універсальны каардынаваны час"

Jump to navigation Jump to search
др
clean up using AWB (7893)
др (clean up using AWB (7893))
'''Універсальны каардынаваны час''' ({{lang-en|Coordinated Universal Time}}, ''UTC''), '''Сусветны час''' — аснова цывільнага часу, які адрозніваецца на цэлую колькасць [[секунда|секундаўсекунд]] ад [[Міжнародны атамны час|атамнага часу]] і на дробавую колькасць секунд ад UT1.
 
UTC — спадчыннік GMT ([[Час грынвіцкага мерыдыяну|Грынвіцкі час]]). Новае імя было ўведзена, каб пазбавіцца ад геаграфічных назваў у міжнародным стандарце. UTC грунтуецца на атамным адліку часу, а не на часе ў [[Грынвіч]]ы. Варта звярнуць увагу на тое, што UTC аднолькавы ўзімку і ўлетку. Таму для тых месцаў, дзе прыняты пераход на пэўны тэрмін да [[Летні час|летняга часу]], зрушэнне адносна UTC на гэты тэрмін змяняецца.
 
== Метад выліку UTC ==
'''UT''' - сярэдні сонечны час на мерыдыяне Грынвіча. З-за нераўнамернасці кручэння [[Зямля|Зямлі]] грынвіцкі мерыдыян круціцца таксама нераўнамерна. Апроч таго, у выніку бесперапыннага перамяшчэння восі кручэння ў целе самой Зямлі геаграфічныя [[Полюс|палюсы]] соваюцца па паверхні Зямлі, а разам з імі змяняюць сваё месцазнаходжанне і плоскасці праўдзівых [[Мерыдыян|мерыдыянаўмерыдыян]]аў. З-за гэтых фактараў адрозніваюць наступныя сістэмы вымярэння часу:
 
'''UT0''' — час на імгненным грынвіцкім мерыдыяне, вызначаны па імгненным месцазнаходжанні палюсоў Зямлі. Гэта час, які атрымліваецца непасрэдна ў выніку [[астраномія|астранамічных]] назіранняў сутачных рухаў [[зорка|зорак]];
дзе Δλ — папраўка, якая залежыць ад каардынат імгненнага полюсу, якія адлічваюцца адносна агульнапрынятага сярэдняга полюсу;
 
'''UT2''' — час, які выпраўлены з улікам [[сезон|сезоннай]]най нераўнамернасці кручэння Зямлі ΔT<sub>s</sub>:
 
UT2 = UT1 + ΔT<sub>s</sub>.
Для ўзгаднення назіраемага сусветнага часу UT1 і строга раўнамернага Міжнароднага атамнага часу ([[Міжнародны атамны час|TAI]]) з [[1964]] годугода ўвялі раўнамерна-пераменную шкалу часу UTC — універсальны каардынаваны час. Маштабы UTC і TAI роўныя, а нульпункт змяняецца скокам. Паміж UTC і UT1 назапашваецца разыходжанне, абумоўленае, па-першае, нераўнамернасцю шкалы UT1, а, па-другое, няроўнасцю маштабаў UT1 і TAI (1 секунда UT1 у дакладнасці не роўная 1 атамнай секундзе). Пры нарастанні разыходжання паміж UTC і UT1 да 0,7 секунды робіцца карэктыроўка скокам на 1 секунду.
 
Дадатковая [[высакосная сeкунда]] дадаецца (або, тэарэтычна, адымаецца) [[30 чэрвеня]] або [[31 снежня]] пры неабходнасці. Першая змена была ў [[1972]] годзе, дадана дадатковая секунда ў 23:59:60. Даданне секунды вызначаецца [[International Earth Rotation and Reference Systems Service]], паводле іх назіранняў за кручэннем Зямлі.
 
{{Часавы пояс}}
 
[[Катэгорыя:Час]]
[[Катэгорыя:Часавыя паясы]]
171 072

праўкі

Навігацыя