Эканомія (зямельнае ўладанне)

Экано́мія (ад стар.-грэч.: οἰκονομία — «кіраванне гаспадаркай»), сталовы маёнтак — від дзяржаўнага зямельнага ўладання ў Вялікім Княстве Літоўскім^[1].

Эканоміі былі вылучаны на падставе соймавай канстытуцыі 1589 года «Ардынацыя аб каралеўскіх прыбытках Вялікага Княства Літоўскага» з каралеўскіх і велікакняжацкіх уладанняў для задавальнення патрэб двара манарха і прыдворнага скарбу^[1].

Эканоміі мелі ўласнае адміністрацыйна-гаспадарчае кіраванне, падначаленае надворнаму падскарбію літоўскаму. У адрозненне ад эканомій, іншыя каралеўскія ўладанні перадаваліся старастам^[1].

Для кантролю за станам эканомій у іх праводзіліся люстрацыі. Эканоміі падзяляліся на войтаўствы, ключы, губерні і лясніцтвы^[1].

На Беларусі існавалі Берасцейская эканомія, Віцебская эканомія, Гарадзенская эканомія, Кобрынская эканомія, Магілёўская эканомія; у Літве — Аліцкая эканомія і Шаўліская эканомія^[1].

Пасля далучэння Беларусі і Літвы да Расійскай імперыі ў канцы XVIII стагоддзя эканоміі перайшлі ў царскую казну, частка з іх была падаравана прыватным асобам. У XVIII стагоддзі ў ВКЛ некаторыя стараствы таксама называліся эканоміямі (напрыклад, Полацкая эканомія, Віцебская, Слонімская і інш.)^[1].

Крыніцы

↑ ^а ^б ^в ^г ^д ^е ЭВКЛ 2005, с. 767.

Літаратура

Эканомія // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; маст. З. Э. Герасімовіч. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. — Т. 2: Кадэцкі корпус — Яцкевіч. — С. 767. — 792 с. — ISBN 985-11-0378-0 (т. 2), ISBN 985-11-0315-2.

Спасылкі

Эканомія (зямельнае ўладанне) на сайце Электронная энцыклапедыя «Вялікае Княства Літоўскае»

[FOOTNOTEЭВКЛ2005767-1] а ^б ^в ^г ^д ^е ЭВКЛ 2005, с. 767.

[1]