Цеплавы рухавік

Прынцыповая схема цеплавога рухавіка

Цеплавы́ рухаві́к - прыстасаванне бесперапыннага дзеяння, якое атрымлівае энергію ў форме цеплыні, якая затым перадаецца наваколлю ў форме работы і, ў абавязковым парадку, ў форме цеплыні.

Схематычна цеплавы рухавік можна ўявіць як тры тэрмадынамічныя сістэмы: дзве з іх з'яўляюцца крыніцамі цяпла, а адна - рабочым целам. Падчас тэрмадынамічнага працэсу рабочае цела атрымлівае цяпло ад гарачай крыніцы, далей частка цяпла пераўтвараецца ў механічную работу, а астатняе аддаецца другой (халоднай) крыніцы цяпла.

У цеплавым рухавіку заўсёды здзяйсняецца прамы тэрмадынамічны цыкл (цыкл, у якім да рабочага цела падводзіцца большая колькасць цеплыні пры большай тэмпературы, а адводзіцца меншае пры больш нізкай тэмпературы, розніца гэтых цяплынь роўная здзейсненай рабоце).

Тэорыя

Работа, якая здзяйсняецца рухавіком, роўная:

$A = \left|Q_H\right| - \left|Q_X\right|$, дзе:

• $Q_H$ — колькасць цеплыні, атрыманае ад награвальніка,
• $Q_X$ — колькасць цеплыні, аддадзенае ахаладжальніку.

Каэфіцыент карыснага дзеяння (ККДз) цеплавога рухавіка разлічваецца як адносіны работы, якая здзяйсняецца рухавіком, да колькасці цеплыні, атрыманай ад награвальніка: $\eta = \frac{\left|Q_H\right| - \left|Q_X\right|}{\left|Q_H\right|} = 1 - \frac{\left|Q_X\right|}{\left|Q_H\right|}$

Частка цеплыні пры перадачы непазбежна губляецца, таму ККДз рухавіка меней 1. Максімальна магчымы ККД мае рухавік Карно. ККД рухавіка Карно залежыць толькі ад абсалютных тэмператур награвальніка($T_H$) і халадзільніка($T_X$):

$\eta_K = {T_H - T_X \over T_H} = 1 - {T_X\over T_H}$