Цусімская бітва

З пляцоўкі Вікіпедыя.
Перайсці да: рух, знайсці
Цусімская бітва
Руска-японская вайна
Tsushima battle map-ru-2.svg
Дата 27 мая28 мая (14 мая — 15 мая) 1905
Месца Цусіма
(Каардынаты: 34°33′ пн. ш. 130°09′ у. д. / 34.566283° пн. ш. 130.150933° у. д. (G) (O) (Я)34°33′ пн. ш. 130°09′ у. д. / 34.566283° пн. ш. 130.150933° у. д. (G) (O) (Я))
Вынік Перамога японскага флоту
Cупраціўнікі
Сцяг ВМФ Расіі Расійская імперыя
Сцяг ВМС Японіі Японская імперыя
Камандуючыя
віцэ-адмірал Зіновій Пятровіч Ражэственскі
контр-адмірал Мікалай Іванавіч Небагатаў
контр-адмірал Оскар Адольфавіч Энквіст
адмірал Тога Хэйхаціра
віцэ-адмірал Камімура Хіканадзё
віцэ-адмірал Дэва Сігэто
контр-адмірал Урыу Сатакіты
віцэ-адмірал Катаока Сіціра
контр-адмірал Тога Масаміці
контр-адмірал Ямада
Сілы бакоў
8 эскадраных браняносцаў
3 браняносцы берагавой абароны
1 браняносны крэйсер
8 крэйсераў (з іх 2 састарэлых браняносных)
1 дапаможны крэйсер
9 мінаносцаў
2 шпітальных судна
6 дапаможных суднаў
4 браняносца 1 класа
8 браняносных крэйсераў
2 састарэлых браняносца 2 класа
1 састарэлы браняносны крэйсер 3 класа
15 крэйсераў
21 эсмінец
44 мінаносца
21 дапаможны крэйсер
4 кананерскія лодкі
3 авізо
2 шпітальных судна
Ваенныя страты
19 караблёў патоплены, 2 падарваны сваім экіпажам (6 браняносцаў, 3 браняносныя крэйсеры, 1 браняносец берагавой абароны, 2 крэйсеры, 1 дапаможны крэйсер, 5 мінаносцаў, 3 дапаможныя судны)
5 караблёў здаліся ў палон
2 шпітальныя судны захоплена ў палон (пасля адно з іх адпушчана)
6 суднаў інтэрнавалася (3 крэйсеры, 1 мінаносец, 2 дапаможныя судны)
5045 чалавек забіта
803 паранена
6016 узята ў палон
3 мінаносцы патоплены
117 чалавек забіта
538 паранена[1]
 
Руска-японская вайна
Бой каля Порт-АртураЧэмульпаЗнішчэнне «Петрапаўлаўска»ЯлуЗнішчэнне «Хацусэ» і «Ясіма»ЦзіньчжоуВафангоуЖоўтае мораКарэйскі праліўПорт-АртурЛяаянШахэІнкоуСандэпуМукдэнЦусімаСахалін

Цусімская марская бітва (па-японску: 対馬海戦, цусіма-кайсэн або, часцей, 日本海海戦, ніханкай-кайсэн — марская бітва ў Японскім моры) — марская бітва 14 (27) мая 1905 года — 15 (28) мая 1905 года ў раёне вострава Цусіма (Цусімскі праліў), у якой расійская 2-я эскадра флоту Ціхага акіяна пад камандаваннем віцэ-адмірала Зіновія Пятровіча Ражэственскага пацярпела разгромнае паражэнне ад Імператарскага флоту Японіі пад камандаваннем адмірала Хэйхаціра Тога. Апошняя, вырашальная марская бітва Руска-японскай вайны 1904—1905 гг., падчас якой руская эскадра была цалкам разгромлена. Большая частка караблёў была патоплена ці затоплена экіпажамі сваіх караблёў, частка капітулявала, некаторыя інтэрнаваліся ў нейтральных портах і толькі чатыром атрымалася дайсці да рускіх портаў. Бітве папярэднічаў знясільваючы, бяспрыкладны ў гісторыі паравых флотаў 18 000-мільны (33 000-кіламетровы) пераход вялікай, рознатыповай па карабельным складзе, рускай эскадры з Балтыйскага мора на Далёкі Усход. Да пачатку бітвы японскія караблі мелі перавагу: у магутнасці артылерыйскага агню (910 ствалоў супраць 228); хуткастрэльнасці гармат (360 выстралаў у хвіліну супраць 134, а таксама большае фугаснае дзеянне снарадаў); у хуткасці (16-18 вузлоў супраць 12-13); у браніраванні (у сярэднім 60 % супраць 40)[2].

Гэта бітва — найвялікшая сусветная падзея, выключная па сваіх грандыёзных маштабах, драматычнай насычанасці і вынікам. У гісторыі марскіх войнаў яна параўнальна: з Саламінскай бітвай (480 год да нашай эры); бітвай пры Лепанта (1571 год), бітвай ля мыса Трафальгар[3].

Хэйхаціра Тога на мастку флагманскага браняносца «Мікаса»

Цусімская бітва — найбуйнейшая ў эпосе дадрэдноўтнага браняноснага флоту, з'явілася ключавой падзеяй, якая прадвызначала зыход руска-японскай вайны на карысць Японіі. Падзеі і акалічнасці, звязаныя з баявым ужываннем у гэтай бітве караблёў розных класаў, паслужылі наступнаму якаснаму развіццю ваенна-марской тэхнікі ва ўсіх вядучых марскіх дзяржавах.

Зноскі

  1. Admiral Togo’s Report of the Battle of Tsushima(англ.) 
  2. Г. А. Аммон. Морские памятные даты. Москва. Воениздат. 1987 г. стр. 169
  3. Новиков-Прибой А. С. Цусима. стр. 5

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Золотарев В. А., Соколов Ю. Ф. Трагедия на Дальнем Востоке: Русско-японская война 1904—1905 гг.: В 2 кн. — М., 2004.
  • Золотарев В. А., Козлов И. А. Русско-японская война 1904—1905 гг. Борьба на море. — М.: Наука, 1990.
  • История русско-японской войны 1904—1905 гг. / Под ред. И. И. Ростунова. — М., Наука, 1977.
  • Быков П. Д. Русско-японская война 1904—1905 гг. Действия на море (М.: Военмориздат, 1942).

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]