Каляда (герб)

З пляцоўкі Вікіпедыя
(Пасля перасылкі з Герб «Каляда»)
Перайсці да: рух, знайсці
герб "Каляда"

POL COA Kolenda.svg

Дэталі
Выкарыстанне

шляхецкі герб

Каляда, у паланізаваным варыянце Календа (польск.: Kolenda, Kolęda, Kolada) — вялікалітоўскі, пазней і польскі шляхецкі герб.

Лічыцца адменнікам герба «Бэлты». Аднак дакладна не вядома, ці герб «Каляда» ўзнік шляхам змянення ўжо існуючага герба «Бэлты», ці яны ўзніклі незалежна, і толькі пазней праз сваё падабенства герб «Каляда» быў прылічаны да адменнікаў герба «Бэлты».

Апісанне[правіць | правіць зыходнік]

На чырвоным полі тры стралы вастрыямі ўніз, скрыжаваныя так, што ўтвараюць зорку. Над сярэдняй стралой змешчаны крыж. У кароне пер'е павы.

Беларуская назва гербу[правіць | правіць зыходнік]

Найверагодней, у старажытнасці слова 'Каляда' запісвалася як 'Колѧда', дзе літара ѧ (малы юс) абазначала насавы галосны. Ва ўсходнеславянскіх мовах насавыя галосныя зніклі, пры гэтым гук /ѧ/ перайшоў у залежнасці ад мясцовых асаблівасцей у гукі /е/ ці /я/.

Адсюль атрымаліся адменнікі Коледа, Коляда, Каляда.

У той жа час, у польскай мове насавыя часткова захаваліся, і гук /ѧ/ перайшоў у /ę/ (можа перадавацца спалучэннем /en/). Атрымаліся польскія адмены Kolenda, Kolęda.

Першыя вядомыя прадстаўнікі роду Календаў паходзілі з праваслаўнай вялікалітоўскай шляхты і даволі часта ўжывалі форму прозвішча 'Коледа', ці 'Коляда'. У той час як паланізаваная форма 'Календа' замацавалася з часоў уніяцкага мітрапаліта Гаўрыіла Календы.

Роды, якія карыстаюцца гербам[правіць | правіць зыходнік]

4 роды
Kolada, Kolenda, Kolendowski, Kolęda

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]