Гу (чаша для віна)

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Гу, XIII стагоддзе да н. э., культура Аньян. Метраполітэн-музей, Нью-Ёрк

Гу (кіт. 觚) — чаша для віна, якая адносіцца да старажытнакітайскага рытуальнага посуду. Чашы гу выкарыстоўваліся ў якасці сасудаў для пітва, а таксама для паднашэнняў падчас рытуалаў і цырымоній у перыяд дынастый Шан (1600 да н. Э. — 1027 да н. э.) і Чжоу (1046 год да н. э. — 256 год да н. э.)[1].

Выгляд[правіць | правіць зыходнік]

Гу выглядае як высокая вузкая пасудзіна з бронзы, якая злёгку пашыраецца ў ніжняй частцы, звужаецца пасярэдзіне і моцна пашыраецца зверху. На ўнутранай частцы наносіліся надпісы, а знешняя паверхня гу часта ўпрыгожвалася таатэ[2]. Гу з квадратнай асновай называюцца фанг гу (кіт. 方 觚)[3].

Выкарыстанне[правіць | правіць зыходнік]

Чаша гу, як і іншыя прадметы рытуальнага посуду, была вядомая яшчэ да наступлення бронзавага веку, а яе асаблівая форма да пачатку бронзавага веку ўжо ўстаялася[4][5]. Хоць гу выраблялі з бронзы, сустракаюцца падобныя да гу чашы для віна, выкананыя задоўга да наступлення бронзавага веку з гліны і дрэва. У магільніках перыяду дынастыі Шан у Аньяне былі знойдзеныя чашы з мяккай слаба абпаленай керамікі, якія імітуюць гу і цзюе і якія служылі заменай для дарагіх бронзавых кубкаў[6]. Гэтыя сасуды выкананыя груба і не падыходзяць для лібацыі ці піцця.

Бронзавая гу, канец XI стагоддзя да н. э.. Метраполітэн-музей, Нью-Ёрк

У ранні перыяд дынастыі Шан часта выраблялі керамічныя гу[7]. Чашы гу у адрозненне ад кубкаў цзюе адносна позна сталі часткай бронзавага рытуальнай посуду, застаючыся доўгі час керамічным сасудам. Так, у культуры Эрлітоу поруч з бронзавымі чашамі былі знойдзеныя керамічныя гу, якія, на думку археолагаў, выкарыстоўваліся менш прывілеяванымі слаямі грамадства[8]. Бронзавыя гу амаль не сустракаюцца ў культуры Эрліган, у той час як у магільніках ў Аньяне бронзавыя гу такія ж частыя, як і цзюе[5].

Мяркуючы па археалагічных дадзеных, гу часта выкарыстоўвалася прадстаўнікамі вышэйшага сацыяльнага класа. Знойдзеныя чашы моцна адрозніваюцца па вонкавым выглядзе і выкананні. Найбольш элегантныя гу тонкай працы са складаным узорам сустракаюцца ў раёнах пражывання высокай арыстакратыі. Простыя высокія і вузкія чашы без складаных арнаментаў выкарыстоўваліся ў дамах знаці ніжэйшага рангу. Простыя людзі не карысталіся чашамі гу[9]. Такім чынам, гэтыя чашы з’яўляюцца своеасаблівым маркерам сацыяльнага становішча: калі на археалагічным участку была знойдзена чаша гу, то дадзенае пахаванне належыць арыстакратычнай сям’і. Зыходзячы з якасці апрацоўкі артэфакта, таксама можна меркаваць пра дастатак і становішча сям’і ў складанай сістэме рангаў кітайскай знаці.

Чашы гу разам з кубкамі цзюе — найбольш часта сустраканыя вінныя чашы сярод прадметаў рытуальнага посуду ў перыяд Шан. З надыходам эпохі Чжоу іх колькасць рэзка падае і іх месца займаюць ахвярныя чашы цзун, ху, збан ю і чжы[4].

Зноскі

  1. masbate1604 A "Gu" vessel commented by Selena Wang for the VCM (27 ліпеня 2010). Праверана 22 лістапада 2017.
  2. Калектыў аўтараў. История искусства. — Litres, 2017-09-05. — С. 217—220. — 522 с. — ISBN 9785040426690.
  3. Ulrich Theobald Ritual Bronze Vessels (www.chinaknowledge.de) (англ.) . www.chinaknowledge.de. Праверана 22 лістапада 2017.
  4. 4,0 4,1 Metropolitan Museum of Art (New York N.Y.), Robert W. Bagley. The Great Bronze Age of China: An Exhibition from the People's Republic of China. — Metropolitan Museum of Art, 1980. — 408 с. — ISBN 9780870992261.
  5. 5,0 5,1 Julia M. White, Ronald Y. Otsuka, Denver Art Museum. Pathways to the Afterlife: Early Chinese Art from the Sze Hong Collection. — University of Hawaii Press, 1993. — С. 49. — 110 с. — ISBN 9780824815387.
  6. Metropolitan Museum of Art (New York N.Y.), Robert W. Bagley. The Great Bronze Age of China: An Exhibition from the People's Republic of China. — Metropolitan Museum of Art, 1980. — С. 57. — 408 с. — ISBN 9780870992261.
  7. gu | Chinese vessel (англ.) , Encyclopedia Britannica . Праверана 22 лістапада 2017.
  8. Miriam T. Stark. Archaeology of Asia. — John Wiley & Sons, 2008-04-15. — С. 149—176. — 383 с. — ISBN 9781405153034.
  9. Paul Nietupski, Joan O'Mara. Reading Asian Art and Artifacts: Windows to Asia on American College Campuses. — Lehigh University Press, 2011-04-04. — 250 с. — ISBN 9781611460728.