Львів

З пляцоўкі Вікіпедыя
(Пасля перасылкі з Львоў, назва)
Jump to navigation Jump to search

Тапонім «Львів» (бел.: Львоў) — субстантывіраваны прыналежны склон на -ов- ад старажытнаўкраінскага асабістага імя Лѣвъ, якое насіў сын князя Данііла Галіцкага[1][2][3][4].

На працягу сваёй гісторыі Львоў ні разу не мяняў назвы. Фанетычна больш старой з'яўляецца форма Львовъ; этымалагічным правапісам старажытная форма і найноўшае гучанне спалучаліся ў напісанні Львôвъ. Форма «Львів» у слоўніках упершыню з'явілася ў слоўніку ў 1886 (першы том "маларасійска-нямецкага слоўніка" Е. Жэлехоўскага) (што ў жывой гаворцы гэтая форма існавала раней - няма сумневу), але яшчэ ў 1864 годзе М. Номіс фіксуе прымаўку «Львів не всякому здорів» ("Украінскія прымаўкі, прыказкі і г.д.").

Адносна Львова традыцыйнымі з'яўляюцца шмат эпітэтаў. Распаўсюджанай з'яўляецца назва «Горад Льва». Час ад часу ўжываюцца такія параўнанні, назвы і словазлучэнні, як «горад львоў», «горад спячых львоў», «Каралеўскі горад», «Жамчужына кароны Еўропы», «Горад-музей», «сталіца Галічыны», «маленькі Парыж», «маленькая Вена», «украінскі П'емонт», «Бандэрштадт», «культурная сталіца Украіны» і іншыя.

Назвы на іншых мовах[правіць | правіць зыходнік]

Назва «Львів» у іншых мовах вельмі разнастайная. Грэкі ўжывалі да канца XIII ст. назвы: Літвон, Літвада; царгародскі, александрыйскі і іерусалімскі патрыярхі называлі Львоў «Леовіас», або «Леантопаліс».

У турэцкай мове назва Львова была: «Ілі», «Ільба», «Ілібат», «Ілібаў», «Ільбадзір», на армянскай мове Львоў называўся «Ілоф», на габрэйскай — «Лемберґ».

Заходнееўрапейскія мовы перанялі або лацінскую форму «Леопаль», або нямецкую «Лемберґ».

Зноскі[правіць | правіць зыходнік]

  1. Дашкевич Н.П. Княжанне Данііла Галіцкага па рускіх і замежных вестках. — К., 1873. — ст. 91—92
  2. Lwów // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. — Tom V (Kutowa Wola — Malczyce), 1884. — S. 554 (польск.) 
  3. (руск.)  Ніканаў В.А. Кароткі тапанімічны слоўнік. — М., 1966. — ст. 244
  4. Стрыжак О.С. Этымалагічныя эцюды: Адкуль назва краю. — УМЛШ. — 1968. — ст. 83

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Я.Рудныцкі. Назва "Львоў" і яе паходжанне// Наш Львоў. Юбілейны зборнік 1252-1952. - Нью-Ёрк: «Червона калина», 1953. — стор. 41-44
  • Л.Т.Масенка. Львовъ // Этымалагічны слоўнік летапісных геаграфічных назваў Паўднёвай Русі / Вык. рэд. О.С.Стрыжак. — К.: Наукова думка, 1985. — 256 с. — ст. 84-85
  • М.П.Янко. Тапанімічны слоўнік Украіны. — К.: Знання, 1998, ст. 217