Удзельнік:Хомелка/Беларускія НП/Акцябрскі раён

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search

Утвораны 28.6.1939 г. на ПнУ Беларускага Палесся ў складзе Палескай вобл. з цэнтрам у в. Карпілаўка, з 31.8.1954 г. — г.п. Акцябрскі. 3 20.9.1944 г. ў Бабруйскай, з 8.1.1954 г. ў Гомельскай вобл. 25.12.1962 г. скасаваны, тэр. далучана да Светлагорскага района, а 30.7.1966 г. адноўлены. На Пд мяжуе з Петрыкаўскім і Калінкавіцкім, на У — з Светлагорскім районам Гомельскай вобл., на Пн — з Бабруйскім і Глускім районамі Магілёўскай вобл., на 3 — з Салігорскім районам Мінскай вобл. Уключае г.п. Акцябрскі і 8 сельсаветаў: Валосавіцкі, Ламавіцкі, Любанскі, Ляскавіцкі, Акцябрскі, Парэцкі, Пратасаўскі, Чырвонаслабодскі. Пл. 1386 км2, насельніцтва 18,4 тыс. чал. (2004 г.). Рэльеф раўнінны. Рака Пціч (прыток р. Прыпяць) з прытокамі Арэсай і Нератоўкай, прытокі апошняй — Ветка і Бежыца. Пракладзены Слаўкавіцка-Ямінскі і Валожынскі асушальныя каналы. Праходзіць чыгунка Бабруйск—Рабкор ад лініі Асіповічы— Жлобін. Карысныя выкапні: торф, гліна, жвір, пясок. 55% тэр. займаюць лясы. Пад сельгасугоддзямі 32% тэрыторыі. 3 прамысловых прадпрыемстваў маслазавод, хлебапякарня, леспрамгас, спіртзавод, міжкалгасбуд, раённае аб'яднанне «Сельгастэхніка», дзяржплямстанцыя і інш.; 17 агульнаадукацыйных школ, прафтэхвучылішча, 25 бібліятэк, 37 клубных і 16 дашкольных устаноў, 56 спартыўных збудаванняў, 3 бальніцы, 18 фельч.-акушэрскіх пунктаў, 95 магазінаў і 27 прадпрыемстваў грамадскага харчавання.

АКЦЯБРСКІ — гар. пасёлак і чыг. ст. Рабкор (на ветцы Бабруйск—Рабкор ад лініі Асіповічы—Жлобін), цэнтр Акцябрскага с/с і Акцябрскага района, 190 км ад Гомеля, 230 км ад Мінска, на р. Нератоўка (прыток р. Пціч), на 3 — канава Серабранская, злучаная з р. Пціч, вакол лес. Аўтадарогамі злучаны з Глускам, Азарычамі, Парычамі, Капаткевічамі. 8,1 тыс. жыхароў (2004 г.). Узнік 31.8.1954 г. ў выніку аб'яднання сумежных вёсак Рудабелка, Карпілаўка і Рудня, кожная з якіх мае сваю гісторыю. Вёска Рудабелка па пісьмовых крыніцах вядома з 16 ст. пад назвай Рудыя Бялкі. У 1507 г. кароль Жыгімонт I Стары даў яе на 10 гадоў кн. Радзівілу, потым яна ва ўласнасці казны. У 1552 г. 99 дымоў. У 1560 г. ўпамінаецца ў сувязі з апісаннем яе межаў. 3 1588 г. ў арэндзе Ю.М.Зяновіча, затым А.М.Вішнявецкага, з 1661 г. — А.Г.Палубінскага, з 1685 г. зноў у валоданні Радзівілаў У маёнтку Радзівілаў мелася библиотека. У 1683 г. пабудавана царква, меліся карчма, лесапільня, рудня. У 1742 г. Мікалай Фаўстын Радзівіл аддаў у якасці фундушу в. Руда-Бела мясц. царкве. Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793 г.) у складзе Рас. імперыі, цэнтр Рудабельскай (з 1920 г. Акцябрскай) вол. Бабруйскага пав. Мінскай губ. У склад воласці ў 1885 г. ўваходзілі 35 сяленняў з 570 дварамі. У маёнтку, што быў побач, у 1798 г. нарадзіўся М.ДзЛапа, які з 1819 г. служыў падпрапаршчыкам лейб-гвардыі Ізмайлаўскага палка і за ўдзел у Паўн. т-ве дзекабрыстаў быў зняволены ў Петрапаўлаўскую крэпасць. Памешчык А.Лапа меў у вёсцы ў 1855 г. 7242 дзес. сялібнай і ворнай зямлі, 2610 дзес. сенажацей і 1745 дзес. лесу. У 1863 г. заснавана нар. вучылішча (у 1891 г. 82 вучні). 3 1867 г. ў валоданні барона А.Я.Урангеля, потым — ген.-м. А.Ф. Ліліянфельда. Замест састарэлай у 1887 г. збудавана новая драўляная царква. 3 канца 19 ст. ў маёнтку дзейнічаў спіртзавод. У 1911 працавалі вінакурны і рэктыфікацыйны заводы (закрыты ў маі 1915 г.). 3 1916 г. дзейнічаў тэлеграф. У 1917 г. ў сяле і маёнтку 276 жыхароў 22.11.1917 г. створаны валасны рэв. к-т, які абвясціў сав. ўладу. У час акупацыі германскімі (1918 г.) і польскімі войскамі (1919—20 гг.) у Рудабельскай і суседніх валасцях Бабруйскага пав. захоўвалася сав. ўлада і гэта тэр. ў лютым—лістападзе 1918 г. насіла назву «Рудабельская рэспубліка», у ліку арганізатараў якой былі П.Д.Малаковіч, А.Р.Салавей, МАЛяўкоў. Летам 1918 г. ў Рудабелцы арганізаваны першы ў Беларусі партыз. атрад (400 чал., кіраўнікі М.К. і М.А. Ляўковы), які змагаўся супраць акупантаў. У канцы 1918 г. ў маёнтку арганізавана камуна, працаваў вадзяны млын. 16.1.1920 г. палякі спалілі Рудабелку. У гэтым жа годзе Рудабельская вол. перайменавана ў Акцябрскую. У былым маёнтку барона Урангеля быў створаны саўгас «Рудабелка». Вясковая школа 1-й ступені ў 1926 г. ператворана ў сямігадовую. У 1930 г. арганізаваны калгас. У сярэдзіне 1931 г. пачалося будаўніцтва чыгункі Бабруйск—Старушкі (здадзена ў эксплуатацыю ў 1932 г., участак Рабкор—Старушкі разбураны ў Вял. Айч. вайну і не адноўлены). Аснову рабочых брыгад складала моладзь Рудабельшчыны і суседніх раёнаў. У гонар працоўнай доблесці маладых рабочых ст. Ударная была перайменавана ў ст. Рабкор (рабочая асобая брыгада камсамольскіх аргцый раёна). Вёска Карпілаўка па пісьмовых крыніцах вядома з 18 ст. Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793 г.) у складзе Рас. імперыі. У 1795 г. 10 двароў, 38 жыхароў, у складзе маёнтка Рудабелка. 3 1833 г. дзейнічаў касцёл. У 1863 г. адкрыта школа, якая размясцілася ў наёмнай сял. хаце, а ў 1906 г. для яе ўзведзены свой будынак. Паводле перапісу 1897 г. 57 двароў, 345 жыхароў, заезны дом. У 1908 г. 73 двары, 642 жыхары, царква, школа, малітоўны дом, касцёл, цагельня, млын, у Рудабельскай вол. Бабруйскага пав. 3 28.6.1939 г. да 31.8.1954 г. цэнтр Акцябрскага района. Вёска Рудня вядома з 18 ст. У 1908 г. 37 двароў, 297 жыхароў. Гар. пасёлак Акцябрскі — цэнтр Акцябрскага района, з 25.12.1962 г. ў Светлагорскім районе, з 30.7.1966 г. зноў цэнтр Акцябрскага района Гомельскай вобл. Першым сакратаром райкома партыі з 1939 г. працаваў Ц.П.Бумажкоў — вядомы ў часы ваен. ліхалецця арганізатар і кіраўнік партыз. руху на Палессі. У Вял. Айч. вайну 22.6.1941 г. створаны штаб абароны раёна і ўзбр. атрад на чале з Бумажковым. 6.8.1941 г. Ц.П.Бумажкову і Ф.І.Паўлоўскаму — першым з партызан у Вял. Айч. вайну — прысвоена званне Героя Сав. Саюза. У сак.-крас. 1942 г. і з 24.1 да 27.6.1944 г. акупіраваны ням. захопнікамі. 2.4.1942 г. карнікі спалілі жывымі ў памяшканні клуба спіртзавода 643 жыхары (пахаваны ў магіле ахвяр фашызму па вул. Бумажкова), расстралялі, а затым спалілі яшчэ 700 жыхароў (пахаваны ў магіле ахвяр фашызму па вул. Савецкай), загубілі 600 жыхароў былой в. Рудня (пахаваны ў магіле ахвяр фашызму за 0,5 км ад пасёлка, каля дарогі ў в. Азарычы), 3.4.1942 г. расстралялі і спалілі 486 жыхароў былой в. Карпілаўка (пахаваны ў магіле ахвяр фашызму па вул. Гастэлы). Па сутнасці г.п. Акцябрскі быў цэнтрам партыз. зоны. Тут базіраваліся Акцябрскі падп. райком КП(б)Б, штаб 123-й партыз. брыгады імя 25-годдзя БССР, раённыя органы сав. улады, выпускалася газ. «Народны мсцівец», а ў лют. 1942 г. адбылася першая падп. раённая парт. канферэнцыя, на якой быў выбраны ваен. савет партыз. зоны. 12.12.1942 г. ням. авіяцыя падвергла бамбардзіроўцы вёскі Рудабелка і Карпілаўка. Вызвалены 27.6.1944 г. У баях за вызваленне райцэнтра і наваколля ў чэрв. 1944 загінулі 272 воіны Чырв. Арміі і 41 партызан (пахаваны на брацкіх могілках па вул. Савецкай). У 1969 г. ў гар. пасёлак перасяліліся жыхары суседняй в. Дзертка. Планіроўка квартальная, выцягнутая з Пд на Пн. Рака падзяляе пасёлак на паўн. і паўд. часткі. Асн. планіровачным ядром з'яўляецца цэнтр. плошча, дзе размешчаны адм. будынкі і гандл. цэнтр. На У у апошнія дзесяцігоддзі склаўся мікрараён, забудаваны 3- і 5-павярховымі жылымі дамамі. Адна з вуліц носіць імя В.А.Іванова — героя-піянера, удзельніка падполля ў Вял. Айч. вайну, закатаванага ням. карнікамі. У 1987—93 гг. узведзена 189 мураваных, катэджнага тыпу дамоў, у якіх размясціліся перасяленцы з забруджаных радыяцыяй месц пасля Чарнобыльскай катастрофы 1986 г. Дзейнічаюць масласырзавод, аграпрамтэхніка, хлебапякарня, спіртзавод, лясгас, камбінат бытавога абслугоўвання, дзяржплямстанцыя, райаграпрамэнерга, міжкалгасбуд, вузлы паштовай і электрычнай сувязі, прамысл. аб'яднанні «Сельгастэхніка» і «Сельгасхімія», гідраметэастанцыя, цэнтр гігіены і эпідэміялогіі, цэнтр гісторыі і культуры (з 14.11.1995 г.), 3 сярэднія і муз. школы (адкрыта 1.9.1969 г.), карцінная галерэя (з 1990 г.), раённая библиотека, раённая бальніца, 3 дашкольныя ўстановы, прафтэхвучылішча сельскай гаспадаркі, цэнтр адпачынку. Цэнтр саўгаса «Акцябрскі». Выходзіць раённая газ. «Чырвоны Кастрычнік» (з 1939 г.). 23.1.1996 г. адкрыта Святатроіцкая царква. Радзіма аднаго з удзельнікаў Кастр. рэвалюцыі, грамадз. вайны і барацьбы за сав. ўладу на Беларусі А.Р.Салаўя (яго імя носіць вуліца ў пасёлку), аднаго з кіраўнікоў партыз. руху на Магілёўшчыне ў Вял. Айч. вайну П.С.Равякава (быў камісарам партыз. брыгады № 17 Магілёўскай вобл.) і ўдзельніка Мінскага падполля Л.Я.Адзінцова (яго імя носяць вуліцы ў Мінску і г.п. Акцябрскі). Да Вял. Айч. вайны ў складзе Акцябрскага с/с былі: в. Вежын, якую ням. акупанты ў лют. 1942 г. спалілі (30 двароў) і загубілі 70 жыхароў; в. Пераколле, якую ням. акупанты ў крас. 1942 г. спалілі 27 двароў і загубілі 76 жыхароў (не адрадзіліся, увекавечаны ў мемарыяльным комплексе «Хатынь»); в. Рудня, якую ў крас. 1942 г. ням. акупанты спалілі (74 двары) і загубілі 341 жыхара (не адрадзілася); да 1969 г. — в. Дзертка, пасёлкі Калініна, Гарадзец, да 1971 г. — х. Вяцер, да 1974 г. — пас. Забоззе, да 1982 г. — х. Колбік, да 1987 г. — пас. Булец (не існуюць).

ВАЛОСАВІЧЫ - вёска, цэнтр Валосавіцкага с/с, за 22 км на ПдУ ад Акцябрскага, 25 км ад чыг. ст. Рабкор (на ветцы Бабруйск—Рабкор ад лініі Асіповічы—Жлобін), 185 км ад Гомеля, на аўтадарозе Акцябрскі—Азарычы. 167 гаспадарак, 445 жыхароў (2004 г.). Выяўленае археолагамі гарадзішча (за 1,2 км на ПдУ ад вёскі) сведчыць пра засяленне тутэйшых мясцін у далёкай мінуўшчыне. Па пісьмовых крыніцах вядома з 16 ст. як сяленне ў Мінскім ваяв. ВКЛ. У 1552 г. вёска, 95 жыхароў муж. полу. У 1560 г. ўпамінаецца ў дакументах аб межаванні. Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793 г.) у складзе Рас. імперыі. У 1795 г. 30 двароў, у складзе аднайменнага маёнтка, уладальнік якога памешчык С.Ф.Калчэўскі меў у 1840 г. 925 дзес. зямлі і 4 карчмы. Паводле рэвізскіх матэрыялаў 1850 г. 40 двароў, 297 жыхароў, у Рэчыцкім пав. Мінскай губ. Паводле перапісу 1897 г. 54 двары, 586 жыхароў, царква, царкоўнапрыходская школа, хлебазапасны магазін, карчма. У 1908 г. 64 двары. У 1918 г. адкрыта школа, якая размясцілася ў наёмнай сял. хаце. 3 20.8.1924 г. цэнтр Валосавіцкага с/с Азарыцкага, з 8.7.1931 г. Парыцкага, з 12.2.1935 г. Даманавіцкага, з 20.1.1960 г. Акцябрскага, з 25.12.1962 г. Светлагорскага, з 30.7.1966 г. Акцябрскага района Мазырскай (да 26.7.1930 г. і з 21.6.1935 г. да 20.2.1938 г.) акр., з 20.2.1938 г. Палескай, з 8.1.1954 г. Гомельскай вобл. Пачатковая школа ў 1930-я г. ператворана ў сямігадовую. У Вял. Айч. вайну партызаны ў студз. 1942 г. разграмілі гарнізон, які стварылі ў вёсцы акупанты. Карнікі спалілі вёску і загубілі 137 жыхароў. 54 вяскоўцы загінулі на фронце. Цзнтр калгаса імя М.В.Фрунзе; сярэдняя школа, дзіцячы сад, Дом нар. творчасці, библиотека, фельч.-акушэрскі пункт, аддз. сувязі, 2 магазіны. Планіровачна складаецца з дзвюх прамалінейных, паралельных паміж сабой вуліц, арыентаваных з ПдЗ на ПнУ і злучаных паміж сабой двума завулкамі. Забудова двухбаковая, няшчыльная, драўляная, сядзібнага тыпу. У 1986—90 гг. узведзена 50 мураваных дамоў, у якіх размясціліся перасяленцы з забруджаных радыяцыяй месц пасля Чарнобыльскай катастрофы 1986 г. У склад Валосавіцкага с/с уваходзілі да 1966 г. в. Дзерць, да 1969 г. в. Гуслішча, да 1974 г. в. Некрашы (не існуюць).

ВОЗЕМЛЯ — вёска ў Акцябрскім с/с, за 21 км на Пн ад г.п. Акцябрскі, 5 км ад чыг. ст. Ратміравічы, на аўтадарозе г.п. Глуск — в. Шкава, 190 км ад Гомеля, на Пд Валожынскі канал, на Пн мяжуе з лесам. 33 гаспадаркі, 48 жыхароў (2004 г.). Па пісьмовых крыніцах вядома з 19 ст. як сяленне ў Рудабельскай вол. Бабруйскага пав. Мінскай губ. Паводле перапісу 1897 г. в. Слабодка (яна ж Воземля), 38 двароў, 249 жыхароў, царква, хлебазапасны магазін. У 1917 г. 86 двароў, 453 жыхары. У 1921 г. адкрыта школа, настаўніцай у якой некаторы час у 2-й палове 1920 г. працавала В.Я.Кліменка — прапраўнучка рус. паэта А.С.Пушкіна. 3 20.8.1924 г. да 16.7.1954 г. цэнтр Воземлянскага с/с Глускага, з 28.6.1939 г. Акцябрскага района Бабруйскай (да 26.7.1930 г.) акр., з 20.2.1938 г. Палескай, з 20.9.1944 г. Бабруйскай, з 8.1.1954 г. Гомельскай вобл. У 1930 г. арганізаваны калгас «Праўда», працавала кузня. Вясковая пачатковая школа ў 1930-я г. ператворана ў сямігадовую. У 1940 г. 130 двароў 425 жыхароў. У Вял. Айч. вайну 18.7.1941 г. байцы знішчальнага батальёна пад камандаваннем Ц.П.Бумажкова сумесна з воінамі 66-га стралк. корпуса пад камандаваннем падпалк. Л.В.Курмашова, пры падтрымцы браняпоезда № 52 (на ветцы Бабруйск— Рабкор) разграмілі штаб ням. дывізіі, освободили веску, захапілі палонных і вял. трафеі, у тым ліку аператыўную карту з планам наступлення гітлераўскіх войск на Гомельска-Чарнігаўскім і Аршанскім напрамках, якая была перададзена ў штаб 21-й арміі. У крас. 1942 г. ням. акупанты спалілі 114 двароў і загубілі 61 жыхара. 23 вяскоўцы загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 г. 289 жыхароў. У складзе падсобнага прадпрыемства райаграпрамтэхнікі (цэнтр — в. Шкава); пач. школа, клуб, библиотека, магазін. Планіровачна складаецца з дугападобнай вуліцы, блізкай да мерыдыянальнай арыентацыі, да якой на Пн далучаецца кароткая, аднабакова забудаваная вуліца. Жылыя дамы драўляныя, сядзібнага тыпу.

ВОСПІН — вёска ў Валосавіцкім с/с, за 29 км на ПдУ ад Акцябрскага, 32 км ад чыг. ст. Рабкор (на ветцы Бабруйск—Рабкор ад лініі Асіповічы— Жлобін), 259 км ад Гомеля. Транспартныя сувязі па прасёлачнай, затым аўтадарозе Акцябрскі—Азарычы. 6 гаспадарак, 6 жыхароў (2004 г.). Па пісьмовых крыніцах вядома з пачатку 20 ст. У 1922 г. ўзведзены будынак і адкрыта школа. У 1925 г. 39 двароў. У 1940 г. 63 двары, 324 жыхары. У Вял. Айч. вайну ў крас. 1942 г. ням. акупанты спалілі 12 двароў і загубілі 30 жыхароў. 29 вяскоўцаў загінулі на франтах. Паводле перапісу 1959 г. 129 жыхароў. У складзе калгаса імя А.М.Горкага (цэнтр — в. Дзербін). Планіровачна складаецца з трох адасобленых, невялікіх участкаў бессістэмнай забудовы. Жылыя дамы драўляныя, сядзібнага тыпу.

ВУГЛЫ — вёска ў Пратасаўскім с/с, за 27 км на ПнУ ад г.п. Акцябрскі, 14 км ад чыг. ст. Ратміравічы (на ветцы Бабруйск—Рабкор ад лініі Асіповічы— Жлобін), 170 км ад Гомеля, на р. Нератоўка (прыток р. Пціч) і аўтадарозе Парычы—Акцябрскі, на Пд меліярацыйныя каналы. 45 гаспадарак, 87 жыхароў (2004 г.). Па пісьмовых крыніцах вядома з пач. 19 ст., у складзе маёнтка Качай-Балота Чэрнінскай вол. Бабруйскага пав. Мінскай губ. У 1844 г. 12 двароў. У 1879 г. ўпамінаецца ў ліку сяленняў Чэрнінскага царк. прыхода. Паводле перапісу 1897 г. 33 двары, 216 жыхароў. У 1925 г. 45 двароў. У 1930 г. арганізаваны калгас імя М.І.Калініна, працавала кузня. У 1940 г. 65 двароў, 290 жыхароў. У Вял. Айч. вайну ням. акупанты ў крас. 1943 г. спалілі 18 двароў і загубілі 30 жыхароў. На франтах і ў партыз. барацьбе загінулі 20 вяскоўцаў, памяць аб якіх увекавечвае абеліск на зах. ускраіне (пастаўлены ў 1969 г.). Паводле перапісу 1959 г. 223 жыхары. У складзе калгаса «Усход» (цэнтр — в. Майсееўка); клуб, пач. школа, аддз. сувязі, фельч.-акушэрскі пункт, магазін. Планіровачна складаецца з кароткай прамалінейнай шыротнай вуліцы, да якой з Пд далучаецца завулак. Забудова двухбаковая, драўляная, сядзібнага тыпу.

ГАДУНІ — вёска ў Любанскім с/с, за 15 км на У ад Акцябрскага, 19 км ад чыг. ст. Рабкор (на ветцы Бабруйск—Рабкор ад лініі Асіповічы—Жлобін), 245 км ад Гомеля. Транспартныя сувязі па прасёлачнай, затым аўтадарозе Акцябрскі— Азарычы. 33 гаспадаркі, 63 жыхары (2004 г.). Вядома па пісьмовых крыніцах з 18 ст. як сяленне ў Мінскім ваяв. У 1775 г. кароль Станіслаў Аўгуст падараваў вёску М.С.Лопату. Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793 г.) у складзе Рас. імперыі. У 19 ст. ў маёнтку Качай-Балота. Пазначана на карце 1866 г., якой карысталася Зах. меліярацыйная экспедыцыя, што працавала ў гэтых месцах у 1890-я г. У 1879 г. ўпамінаецца ў ліку сяленняў Чэрнінскага царк. прыхода. Паводле перапісу 1897 г. 21 двор, 172 жыхары. У 1908 г. 35 двароў, 229 жыхароў, у Чэрнінскай вол. Бабруйскага пав. Мінскай губ. У 1922 г. адкрыта школа, якая размясцілася ў наёмнай сял. хаце. У 1925 г. 53 двары. У 1930 г. арганізаваны калгас. У 1940 г. 74 двары, 296 жыхароў. У Вял. Айч. вайну ням. акупанты ў крас. 1942 г. поўнасцю спалілі вёску і загубілі 48 жыхароў. У пач. снеж. 1943 г., калі сав. войскі ўступілі ў Акцябрскую партыз. зону, тут, паблізу вёсак Майсееўка, Гадуні і Любань, утварыўся разрыў у варожай абароне (каля 10 км), вядомы як «Рудабельскія вароты». Праз іх адбываліся прамыя зносіны паміж партыз. фарміраваннямі і часцямі 65-й арміі. 25 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 г. 288 жыхароў. У складзе калгаса імя Ц.П.Бумажкова (цэнтр — в. Любань); магазін. Планіровачна складаецца з кароткай прамалінейнай вуліцы, арыентаванай з ПдУ на ПнЗ, да якой з Пн далучаюцца 2 кароткія прамалінейныя вуліцы. Забудова драўляная, сядзібнага тыпу.

ГАРОХАВІШЧЫ - вёска ў Любанскім с/с, за 35 км на ПдУ ад Акцябрскага, 30 км ад чыг. ст. Рабкор (на ветцы Бабруйск— Рабкор ад лініі Асіповічы—Жлобін), 150 км ад Гомеля. Транспартныя сувязі па прасёлачнай, затым аўтадарозе Акцябрскі—Азарычы. 126 гаспадарак, 358 жыхароў (2004 г.). Выяўлены археолагамі курганны могільнік (5 насыпаў, 3 км на ПдЗ ад вёскі) сведчыць аб засяленні тутэйшых месц у глыбокай старажытнасці. Па пісьмовых крыніцах вядома з пач. 19 ст., калі вёска ўваходзіла ў склад маёнтка Дуброва. У 1857 г. 14 двароў, 99 жыхароў. У 1879 г. ўпамінаецца ў ліку сяленняў Дубровенскага царк. прыхода. Паводле перапісу 1897 г. 37 двароў, 225 жыхароў, у Чэрнінскай вол. Бабруйскага пав. Мінскай губ. Побач быў прыселак Гарохавішча (ён жа Гаравая Данілаўка), 4 двары, 29 жыхароў. У 1908 г. 46 двароў, 290 жыхароў. У 1925 г. 75 двароў. 3 21.8.1925 г. да 16.7.1954 г. цэнтр Гарохавішчанскага с/с Парыцкага, з 28.6.1939 г. Акцябрскага районаў Бабруйскай (да 26.7.1930 г.) акр., з 20.2.1938 г. Палескай, з 20.9.1944 г. Бабруйскай, з 8.1.1954 г. Гомельскай абл. У 1930 г. арганізаваны калгас. У 1940 г. 120 двароў, 480 жыхароў. У Вял. Айч. вайну партызаны разграмілі створаны ням. акупантамі ў вёсцы апорны пункт. Карнікі ў крас. 1942 г. поўнасцю спалілі вёску і загубілі 130 жыхароў. У баях за вызваленне вёскі вызначыліся полк пад камандаваннем А.М.Валошына і наводчык гарматы Дж.Тураеў (прысвоена званце Героя Сав. Саюза). 38 вяскоўцаў загінулі на фронце. Пасля вызвалення некаторы час тут размяшчаўся штаб 354-й стралк. дывізіі, куды ў снеж. 1943 г. прыбылі з-за лініі фронту для каардынацыі сумесных дзеянняў камандзір партыз. злучэння І.Дз.Вятроў і камандзір 123-й партыз. брыгады імя 25-годдзя БССР Герой Сав. Саюза Ф.І.Паўлоўскі. Паводле перапісу 1959 г. 325 жыхароў. Цэнтркалгаса«1 Мая»; сярэдняя школа (у 1996 г. ўзведзены новы мураваны будынак), клуб, библиотека, фельч.-акушэрскі пункт, дзіцячы сад, аддз. сувязі, шавецкая майстэрня, 2 магазіны. Планіровачна складаецца з амаль прамалінейнай, блізкай да мерыдыянальнай арыентацыі вуліцы, да якой на Пн далучаецца кароткая шыротная вуліца. Забудова двухбаковая, драўляная, сядзібнага тыпу. У 1987 г. ўзведзены 50 мураваных дамоў, у якіх размясціліся перасяленцы з забруджаных радыяцыяй месц пасля Чарнобыльскай катастрофы 1986 г.

ГАЦЬ — вёска ў Ламавіцкім с/с, за 8 км на ПдУ ад Акцябрскага, 12 км ад чыг. ст. Рабкор (на ветцы Бабруйск—Рабкор ад лініі Асіповічы—Жлобін), 212 км ад Гомеля, на аўтадарозе Акцябрскі—Азарычы, на У і Пд меліярацыйныя каналы. 188 гаспадарак, 453 жыхары (2004 г.). Па пісьмовых крыніцах вядома з 15 ст. як сяленне ў Мазырскім пав. Мінскага ваяв. ВКЛ. У 1495 г. ўпамінаецца ў Літоўскай метрыцы. Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793 г.) у складзе Рас. імперыі. 3 пач. 19 ст. ў складзе маёнтка Рудабелка, належала барону А.Я.Урангелю, потым ген.-м. А.Ф.Ліліянфельду. Пазначана на карце 1866 г., якой карысталася Зах. меліярацыйная экспедыцыя, што працавала ў гэтых месцах у 1890-я г. Паводле перапісу 1897 г. 30 двароў, 115 жыхароў. У 1908 г. 39 двароў, у Рудабельскай вол. Бабруйскага пав. Мінскай губ. У 1921 г. адкрыта школа, для якой у 1922 г. выдзелены 2 дзес. зямлі. У 1924 г. 276 жыхароў. У 1929 г. арганізаваны калгас «Чырвоны партызан», з 1934 г. працавала кузня. Пачатковая школа ў 1930-я г. ператворана ў сямігадовую. У 1940 г. 48 двароў. У Вял. Айч. вайну партызаны разграмілі створаны ням. акупантамі ў вёсцы апорны пункт. У крас. 1942 г. карнікі спалілі 9 двароў і загубілі 9 жыхароў. 41 вясковец загінуў на фронце. 3 20.9.1944 г. да 16.7.1954 г. цэнтр Гацкага с/с Акцябрскага района Бабруйскай, з 8.1.1954 г. Гомельскай вобл. Паводле перапісу 1959 г. 255 жыхароў. Цэнтр падсобнай гаспадаркі «Заазер'е» Акцябрскага раённага вытв. аб'яднання «Сельгасхімія»; жывёлагадоўчы комплекс, сярэдняя школа (у 1995 г. ўзведзены новы мураваны будынак), дзіцячы сад, Дом культуры, библиотека, фельч.-акушэрскі пункт, аддз. сувязі, сталовая, 2 магазіны. Планіровачна складаецца з прамалінейнай вуліцы, арыентаванай з ПдЗ на ПнУ і забудаванай драўлянымі сял. сядзібамі. У 1991—92 гг. узведзена 50 мураваных дамоў, у якіх размясціліся перасяленцы з забруджаных радыяцыяй месц пасля Чарнобыльскай катастрофы 1986 г. Адна з вуліц носіць імя ўраджэнца вёскі О.А.Драпезы — актыўнага змагара за сав. ўладу ў раёне (загінуў у 1941 г. ў баі супраць ням. дыверсантаў). Маці-гераіня Г.П.Каранова выгадавала 10 дзяцей.

ГРАБ'Е — вёска ў Ламавіцкім с/с, за 22 км ад Акцябрскага, 29 км ад чыг. ст. Рабкор (на ветцы Бабруйск—Рабкор ад лініі Асіповічы—Жлобін), 252 км ад Гомеля, на аўтадарозе Акцябрскі—Азарычы, на 3 і Пн — меліярацыйныя каналы. 38 гаспадарак, 138 жыхароў (2004 г.). Па пісьмовых крыніцах вядома з 16 ст. як сяленне ў Мінскім ваяв. ВКЛ. Пад 1560 г. пазначана ў сувязі з межаваннем, якое тут праводзілася. У 1750 г. 19 двароў, дзейнічала царква. Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793 г.) у складзе Рас. імперыі. Была цэнтрам аднайменнага казённага маёнтка. У 1850 г. ўзведзены новы драўляны будынак Раствабагародзіцкай царквы. Паводле рэвізскіх матэрыялаў 1857 г. 141 жыхар. У 1883 г. адкрыта школа, якая размясцілася ў наёмнай сял. хаце, а ў 1864 г. для яе пабудавана сваё памяшканне. У1885 г. 26 двароў, 216 жыхароў. Паводле перапісу 1897 г. 40 двароў, 280 жыхароў, царква. У 1908 г. 58 двароў, 463 жыхары, у Рудабельскай вол. Бабруйскага пав. Мінскай губ. У 1916 г. 73 двары. 15.11.1920 г. вызвалена ад польскіх акупантаў. 3 20.8.1924 г. да 5.9.1929 г. цэнтр Граб'ёўскага с/с Азарыцкага района Мазырскай акр. У1930 г. арганізаваны калгас «Культура», працавалі 2 ветракі і кузня. У Вял. Айч. вайну ням. акупанты стварылі ў вёсцы гарнізон, які партызаны 29.5.1943 г. разграмілі. 49 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 г. 363 жыхары. У складзе калгаса імя С.М.Кірава (цэнтр — в. Ламавічы); клуб, библиотека, магазін. Планіровачна складаецца з прамалінейнай вуліцы, арыентаванай з ПдЗ на ПнУ і забудаванай драўлянымі сял. сядзібамі. Радзіма засл. юрыста Беларусі В.І.Шалаенкава, доктара с.-г. навук, праф. Л.А.Халадок.

ДЗВЕСНІЦА - вёска ў Чырвонаслабодскім с/с, за 36 км на 3 ад Акцябрскага, 29 км ад чыг. ст. Рабкор (на ветцы Бабруйск—Рабкор ад лініі Асіповічы— Жлобін), 266 км ад Гомеля, на Пд і У сетка меліярацыйных каналаў, на Пн і 3 мяжуе з лесам. Транспартныя сувязі па прасёлачнай, затым аўтадарозе Слуцк— Капаткевічы. 29 гаспадарак, 63 жыхары (2004 г.). Па пісьмовых крыніцах вядома з пач. 20 ст. У 1908 г. фальварак, 1 двор, 9 жыхароў, у Ляскавіцкай вол. Бабруйскага пав. Мінскай губ. Актыўна забудавалася ў 1920-я г. У 1929 г. вяскоўцы ўступілі ў калгас. У Вял. Айч. вайну на востраве Добры і ва ўрочышчы Дзвесніца, што за 2 км на 3 ад вёскі, базіраваліся Мінскі падп. абком КП(б)Б, штабы Мінскага партыз. злучэння і партыз. злучэння Мінскай і Палескай абласцей, падп. друкарня. Паводле перапісу 1959 г. 246 жыхароў. У складзе саўгаса «Чырвонаслабодскі» (цэнтр — в. Чырвоная Слабада); камбікормавы завод, фельч.-акушэрскі пункт, магазін. Планіровачна складаецца з дзвюх прамалінейных, шчыльна паміж сабой пастаўленых вуліц, арыентаваных з ПдУ на ПнЗ і забудаваных драўлянымі сял. сядзібамі.

ДЗЕРБІН — вёска ў Валосавіцкім с/с, за 25 км на ПдУ ад Акцябрскага, 28 км ад чыг. ст. Рабкор (на ветцы Бабруйск—Рабкор ад лініі Асіповічы— Жлобін), 182 км ад Гомеля. Побач аўтадарога Акцябрскі—Азарычы. 127 гаспадарак, 357 жыхароў (2004 г.). Па пісьмовых крыніцах вядома з пач. 20 ст. У 1925 г. 44 двары. У 1931 г. арганізаваны калгас «Гігант Палесся», працавала кузня. У 1940 г. 75 двароў, 405 жыхароў. У Вял. Айч. вайну ням. акупанты ў крас. 1942 г. спалілі 47 двароў, загубілі 283 жыхары. Каля вёскі карнікі зрабілі лагер, дзе ўтрымлівалі людзей, якіх прымушалі працаваць на будаўніцтве ўмацаванняў. У баях за вызваленне вёскі і наваколля ў студз.—чэрв. 1944 г. загінулі 237 воінаў 130-й стралк. дывізіі і 215-й асобнай знішчальнай процітанкавай дывізіі (пахаваны ў брацкай магіле ў цэнтры вёскі). 34 вяскоўцы загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 г. 157 жыхароў. Цэнтр калгаса імя А.М.Горкага; пач. школа, Дом культуры, библиотека, дзіцячы сад, фельч.-акушэрскі пункт, комплексна-прыёмны пункт бытавога абслугоўвання, аддз. сувязі, 2 магазіны. Планіровачна складаецца з дзвюх прамалінейных, паралельных паміж сабой мерыдыянальных вуліц, забудаваных двухбакова, няшчыльна, драўлянымі сял. сядзібамі. У 1986—87 гг. узведзена 50 мураваных дамоў, у якіх размясціліся перасяленцы з забруджаных радыяцыяй месц пасля Чарнобыльскай катастрофы 1986 г.

ЖУКАВІЧЫ — вёска ў Ламавіцкім с/с, за 16 км на Пд ад Акцябрскага, 12 км ад чыг. ст. Рабкор (на ветцы Бабруйск—Рабкор ад лініі Асіповічы— Жлобін), 225 км ад Гомеля, вакол лес. Транспартныя сувязі па прасёлачнай, затым аўтадарозе Акцябрскі—Азарычы. 14 гаспадарак, 24 жыхары (2004 г.). Па пісьмовых крыніцах вядома з пач. 16 ст. як сяленне ў Мінскім ваяв. ВКЛ. У1505 г. кароль Жыгімонт I Стары аддаў с. Жукавічы двараніну Шчаснаму, а ў 1507 г. падцвердзіў гэта. Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793 г.) у складзе Рас. імперыі. У 1795 г. 11 двароў, 62 жыхары, ва ўладанні памешчыка Ліпскага. 3 пач. 19 ст. ў складзе маёнтка Граб'ё. Паводле перапісу 1897 г. 12 двароў, 70 жыхароў. У 1908 г. 16 двароў, 127 жыхароў, у Рудабельскай вол. Бабруйскага пав. Мінскай губ. У 1916 г. 25 двароў, 129 жыхароў. У час польскай акупацыі ў 1920 г. ў наваколлі дзейнічаў партыз. атрад К.П.Арлоўскага. 15.11.1920 г. вызвалена ад польскіх акупантаў. У 1929 г. арганізаваны калгас. У 1940 г. 42 двары, 150 жыхароў. У Вял. Айч. вайну ням. акупанты ў крас. 1942 г. спалілі 15 двароў і загубілі 15 жыхароў. 10 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 г. 141 жыхар. У складзе калгаса імя С.М.Кірава (цэнтр — в. Ламавічы). Планіровачна складаецца з кароткай вуліцы з завулкам, арыентаванай з ПдЗ на ПнУ і забудаванай драўлянымі сял. сядзібамі.

ЗААЗЕР'Е — вёска ў Ламавіцкім с/с, за 10 км на У ад Акцябрскага, 14 км ад чыг. ст. Рабкор (на ветцы Бабруйск— Рабкор ад лініі Асіповічы—Жлоібін), 240 км ад Гомеля, на 3 — воз. Заазерскае. Транспартныя сувязі па прасёлачнай, затым аўтадарозе Акцябрскі—Азарычы. 21 гаспадарка, 37 жыхароў (2004 г.). Па пісьмовых крыніцах вядома з 19 ст. як засценак, у складзе маёнтка Рудабелка. Пазначана на карце 1866 г., якой карысталася Зах. меліярацыйная экспедыцыя, што працавала ў гэтых месцах у 1890-я г. Паводле перапісу 1897 г. 27 двароў, 277 жыхароў. У1908 г. 35 двароў, 263 жыхары, у Рудабельскай вол. Бабруйскага пав. Мінскай губ. У 1917 г. 307 жыхароў. У 1921 г. адкрыта школа. У 1924 г. 60 двароў. У 1930 г. арганізаваны калгас «Ударнік», меліся паравы млын, крупарушка, кузня. У 1940 г. 70 двароў. У Вял. Айч. вайну ў крас. 1942 г. ням. акупанты загубілі 19 жыхароў. 8 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 г. 180 жыхароў. У складзе падсобнай гаспадаркі «Заазер'е» райсельгасхіміі (цэнтр — в. Гаць); магазін. Планіровачна складаецца з прамалінейнай вуліцы, арыентаванай з ПдЗ на ПнУ, да якой на У далучаецца кароткая прамалінейная вуліца. Забудова двухбаковая, няшчыльная, драўляная, сядзібнага тыпу.

ЗААЗЕРШЧЫНА - вёска ў Пратасаўскім с/с, за 26 км на ПнУ ад г.п. Акцябрскі, 13 км ад чыг. ст. Рабкор (на ветцы Асіповічы—Рабкор ад лініі Асіповічы—Жлобін), 170 км ад Гомеля, вакол лес. Транспартныя сувязі па прасёлачнай, затым аўтадарозе Акцябрскі— Парычы. 3 гаспадаркі, 5 жыхароў (2004 г.). Засн. ў пач. 20 ст. перасяленцамі з суседніх вёсак. У 1908 г. 5 двароў, 44 жыхары, у Рудабельскай вол. Бабруйскага пав. Мінскай губ. У 1917 г. 68 жыхароў. У 1929 г. вяскоўцы ўступілі ў калгас. У1940 г. 21 двор, 95 жыхароў. У Вял. Айч. вайну ням. акупанты ў крас. 1942 г. поўнасцю спалілі вёску і загубілі 21 жыхара. 9 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 г. 90 жыхароў. У складзе калгаса «Усход» (цэнтр — в. Майсееўка). Будынкі драўляныя, сядзібнага тыпу.

ЗАБАЛАЦЦЕ — вёска, цэнтр Ляскавіцкага с/с, за 34 км на 3 ад Акцябрскага, 27 км ад чыг. ст. Рабкор (на ветцы Бабруйск—Рабкор ад лініі Асіповічы— Жлобін), 237 км ад Гомеля, на аўтадарозе Ляскавічы—Хорамцы—Парэчча, на Пд і 3 меліярацыйныя каналы. 198 гаспадарак, 474 жыхары (2004 г.). Па пісьмовых крыніцах вядома з 18 ст. як цэнтр маёнтка Забалоцце, уладанне Валодзькаў. Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793 г.) у складзе Рас. імперыі. У 1863 г. адкрыта нар. вучылішча. У 1885 г. 15 двароў, 133 жыхары, у Ляскавіцкай вол. Бабруйскага пав. Мінскай губ. У1908 г. 44 двары, 359 жыхароў. У1929 г. арганізаваны калгас. Пачатковая школа ў 1930 г. ператворана ў сямігадовую. 3 28.6.1939 г. цэнтр Ляскавіцкага с/с Акцябрскага, з 25.12.1962 г. Светлагорскага, з 30.7.1966 г. Акцябрскага района, з 20.2.1938 г. Палескай, з 20.9.1944 г. Бабруйскай, з 8.1.1954 г. Гомельскай абл. У 1940 г. 242 двары, 1200 жыхароў. У Вял. Айч. вайну вяскоўцы стварылі партыз. атрад, які ўзначаліў старшыня калгаса А.П.Пакуша. Ням. акупанты ў крас. 1942 г. спалілі 142 двары, загубілі 192 жыхары. 5.2.1944 г. карнікі расстралялі і спалілі яшчэ 87 жыхароў (пахаваны ў магіле ахвяр фашызму на вул. Камарова). У баях за вёску і наваколле ў 1943—44 гг. загінулі 42 воіны (пахаваны ў брацкай магіле на могілках). 68 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 г. 936 жыхароў. У складзе саўгаса «Арэса» (цэнтр — в. Ляскавічы); сярэдняя школа, клуб, библиотека, аптэка, аддз. сувязі, 3 магазіны. Планіровачна складаецца з прамалінейнай вуліцы, арыентаванай з ПдУ на ПнЗ, да якой з ПнЗ далучаюцца кароткая прамалінейная вуліца і 3 завулкі. Забудова драўляная, сядзібнага тыпу. У 1987 г. ўзведзена 50 мураваных дамоў, у якіх размясціліся перасяленцы з забруджаных радыяцыяй месц пасля Чарнобыльскай катастрофы 1986 г. Радзіма бел. паэта М.С.Смагаровіча. Маці-гераіні М.А.Кавалевіч і В.С.Серык выгадавалі па 10 дзяцей. Да 1998 г. ў склад Ляскавіцкага с/с уваходзіла в. Завярхлессе (не існуе).

ЗАРЭЧЧА — вёска ў Чырвонаслабодскім с/с, за 24 км на ПдЗ ад Акцябрскага, 25 км ад чыг. ст. Рабкор (на ветцы Бабруйск—Рабкор ад лініі Асіповічы—Жлобін), 232 км ад Гомеля, на р. Арэса (прыток р. Пціч), на Пд і У мяжуе з лесам. Побач аўтадарога Чырвоная Слабада—Навасёлкі. 7 гаспадарак, 9 жыхароў (2004 г.). Па пісьмовых крыніцах вядома з 18 ст. як вёска ў Мінскім ваяв. Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793 г.) у складзе Рас. імперыі. У 1795 г. 5 двароў. 3 пач. 19 ст. ў складзе маёнтка Дуброва. Па рэвізіі 1858 г. 20 двароў, 154 жыхагал. У 1930 г. вяскоўцы ўступілі у калгас. Паводле перапісу 1959 г. 29 жыхароў. У складзе саўгаса «Чырвонаслабодскі» (цэнтр — в. Чырвоная Слабада). Драўляныя сял. сядзібы пастаўлены побач з аўтадарогай.

ЗАРЫЖЖА — вёска ў Валосавіцкім с/с, за 28 км на ПдУ ад Акцябрскага, 35 км ад чыг. ст. Рабкор (на ветцы Бабруйск—Рабкор ад лініі Асіповічы— Жлобін), 258 км ад Гомеля, на Пд — сетка меліярацыйных каналаў. Транспартныя сувязі па прасёлачнай, затым аўтадарозе Акцябрскі—Азарычы. 29 гаспадарак, 46 жыхароў (2004 г.). Па пісьмовых крыніцах вядома з пач. 20 ст. У 1908 г. 8 двароў, 135 жыхароў. У 1929 г. арганізаваны калгас. У 1940 г. 68 двароў, 289 жыхароў. У Вял. Айч. вайну ням. акупанты ў крас. 1942 г. спалілі 38 двароў і загубілі 63 жыхары. 56 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 г. 266 жыхароў. У складзе калгаса імя М.В.Фрунзе (цэнтр — в. Валосавічы); Дом сац. паслуг, магазін. Планіровачна складаецца з амаль прамалінейнай вуліцы, арыентаванай з ПдЗ на ПнУ, да якой на У далучаецца кароткая прамалінейная вуліца. Забудова драўляная, сядзібнага тыпу.

ЗАЦІШША — вёска ў Акцябрскім с/с, за 13 км на ПдЗ ад Акцябрскага, 8 км ад чыг. ст. Рабкор (на ветцы Бабруйск— Рабкор ад лініі Асіповічы—Жлобін), 243 км ад Гомеля, на р. Пціч (прыток р. Прыпяць), на У мяжуе з лесам. Транспартныя сувязі па прасёлачнай, затым аўтадарозе Навасёлкі—Акцябрскі. 4 гаспадаркі, 6 жыхароў (2004 г.). Па пісьмовых крыніцах вядома з пач. 19 ст. як засценак у складзе маёнтка Рудабелка. Пазначана на карце 1866 г., якой карысталася Зах. меліярацыйная экспедыцыя, што працавала ў гэтых месцах у 1890-я г. Паводле перапісу 1897 г. 18 двароў, 153 жыхары, кузня і лаўка. У 1908 г. 31 двор, 187 жыхароў, у Рудабельскай вол. Бабруйскага пав. Мінскай губ. У 1930 г. арганізаваны калгас. У 1940 г. 52 двары, 220 жыхароў. У Вял. Айч. вайну ням. акупанты ў крас. 1942 г. спалілі 17 двароў і загубілі 64 жыхароў. Некаторы час у вёсцы знаходзілася партыз. друкарня і выходзіла падп. абласная газ. «Бальшавік Палесся». 16 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 г. 133 жыхары. У складзе саўгаса «Акцябрскі» (цяпер — г.п. Акцябрскі). Планіровачна складаецца з кароткай выгнутай вуліцы, арыентаванай з ПдЗ на ПнУ і забудаванай двухбакова, няшчыльна, драўлянымі сял. сядзібамі. Радзіма засл. работніка культуры Беларусі А.І.Перагуды.

ЗУБ-БУДА (ЗУБАРЭВІЦКАЯ БУДА) — вёска ў Пратасаўскім с/с, за 24 км на ПдУ ад Акцябрскага, 14 км ад чыг. ст. Ратміравічы (на ветцы Бабруйск—Рабкор ад лініі Асіповічы— Жлобін), 167 км ад Гомеля, на р. Нератоўка (прыток р. Пціч), на 3 мяжуе з лесам. Транспартныя сувязі па прасёлачнай, затым аўтадарозе Парычы— Акцябрскі. 14 гаспадарак, 14 жыхароў (2004 г.). Па пісьмовых крыніцах вядома з 18 ст., калі належала Радзівілам. Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793 г.) у складзе Рас. імперыі. Паводле перапісу 1897 г. засценак Зубарэвіцкая Буда (яна ж Дашкевічы), 13 двароў, 102 жыхары, 2 ветракі. У 1917 г. 20 двароў, 119 жыхароў, у Рудабельскай вол. Бабруйскага пав. Мінскай губ. У 1929 г. вяскоўцы ўступілі ў калгас. У 1940 г. 40 двароў 96 жыхароў. У Вял. Айч. вайну ням. акупанты ў крас. 1942 г. поўнасцю спалілі вёску і загубілі 16 жыхароў. 6 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 г. 109 жыхароў. У складзе калгаса «Усход» (цэнтр — в. Майсееўка). Планіровачна складаецца з кароткай прамалінейнай вуліцы мерыдыянальнай арыентацыі, да цэнтра якой з У далучаецца завулак. Забудова драўляная, сядзібнага тыпу.

ІВАНІШЧАВІЧЫ - вёска ў Любанскім с/с, за 18 км на У ад Акцябрскага, 22 км ад чыг. ст. Рабкор (на ветцы Бабруйск—Рабкор ад лініі Асіповічы— Жлобін), 248 км ад Гомеля. Транспартныя сувязі па прасёлачнай, затым аўтадарозе Акцябрскі—Азарычы. Ібгаспадарак, 19 жыхароў (2004 г.). Па пісьмовых крыніцах вядома з 14 ст. Пад 1396 г. пазначаны ў лісце кн. Гальшанскага як сяло ў Глускай воласці. У дзярж. актах упамінаецца пад 1671 г. У 1683 г. 9 дымоў, дзейнічала царква. Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793 г.) у складзе Рас. імперыі. Пазначана на карце 1866 г., якой карысталася Зах. меліярацыйная экспедыцыя, што працавала ў гэтых месцах у 1890-я г. Дваранін Гальперын меў тут у 1868 г. 3094 дзес. зямлі, вадзяны млын. Паводле перапісу 1897 г. вёска (51 двор, 260 жыхароў) і аднайменны засценак (20 двароў, 155 жыхароў). У 1908 г. ў вёсцы 396, у засценку 138 жыхароў, у Рудабельскай вол. Бабруйскагапав. Мінскай губ. У 1910 г. адкрыта школа, якая размясцілася ў наёмнай сял. хаце, а ў пач. 1920-х г. для яе быў выдзелены нацыяналізаваны будынак. У 1917 г. ў вёсцы 464, у засценку 177 жыхароў. У 1930 г. арганізаваны калгас «Камінтэрн», працавала кузня. У 1930-я г. вёска і засценак склалі адзін населены пункт — в. Іванішчавічы. У 1940 г. 85 двароў. У Вял. Айч. вайну ням. акупанты ў крас. 1942 г. поўнасцю спалілі вёску і загубілі 83 жыхароў. 37 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 г. 211 жыхароў. У складзе калгаса імя Ц.П.Бумажкова (цэнтр — в. Любань). Планіровачна складаецца з амаль прамалінейнай вуліцы, арыентаванай з ПдЗ на ПнУ. Забудова драўляная, няшчыльная, сядзібнага тыпу. Радзіма Ф.С.Белага, актыўнага ўдзельніка партыз. руху ў Вял. Айч. вайну (загінуў у баі). Яго імя прысвоена адной з вуліц г.п. Акцябрскі і занесена ў кнігу Народнай Славы раёна.

ІСТОПКІ — вёска ў Пратасаўскім с/с, за 26 км на ПнУ ад г.п. Акцябрскі, 15 км ад чыг. ст. Ратміравічы (на ветцы Бабруйск—Рабкор ад лініі Асіповічы— Жлобін), 169 км ад Гомеля, вакол лес. Транспартныя сувязі па прасёлачнай, затым аўтадарозе Парычы—Акцябрскі. 1 гаспадарка, 1 жыхар (2004 г.). Па пісьмовых крыніцах вядома з 2-й паловы 19 ст., калі засценак Істопкі ўваходзіў у Рудабельскую вол. Бабруйскага пав. Мінскай губ. Паводле перапісу 1897 г. 10 двароў, 81 жыхар. У 1908 г. 16 двароў, 88 жыхароў. У 1917 г. 99 жыхароў. У 1930 г. арганізаваны калгас. У 1940 г. 25 двароў 110 жыхароў. У Вял. Айч. вайну ням. карнікі ў крас. 1942 г. поўнасцю спалілі вёску і загубілі 17 жыхароў. 5 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 г. 111 жыхароў. У складзе калгаса «Усход» (цэнтр — в. Майсееўка). Забудова драўляная.

КАВАЛІ — вёска ў Акцябрскім с/с, за 6 км на Пд ад Акцябрскага, 3 км ад чыг. ст. Рабкор (на ветцы Бабруйск— Рабкор ад лініі Асіповічы—Жлобін), 209 км ад Гомеля. Аўтадарога звязвае вёску з г.п. Акцябрскі. 41 гаспадарка, 102 жыхары (2004 г.). Па пісьмовых крыніцах вядома з 18 ст. як сяленне ў Мазырскім пав. Мінскага ваяв. Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793 г.) у складзе Рас. імперыі. У 1795 г. 24 двары, 162 жыхары. У 19 ст. ў маёнтку Рудабелка, з 1867 г. ўладанне барона А.Я.Урангеля, потым — ген.-м. А.Ф.Ліліянфельда. Пазначана на карце 1866 г., якой карысталася Зах. меліярацыйная экспедыцыя, што працавала ў гэтых месцах у 1890-я г. Паводле перапісу 1897 г. в. Кавалі (яна ж Дзярэўская), 53 двары, 328 жыхароў, карчма. У 1908 г. 80 двароў, 597 жыхароў, у Рудабельскай вол. Бабруйскага пав. Мінскай губ. У 1917 г. 101 двор, 615 жыхароў. У 1931 г. арганізаваны калгас. У 1940 г. 134 двары, 615 жыхароў. У Вял. Айч. вайну 2.4.1944 г. ням. акупанты поўнасцю спалілі вёску і загубілі 720 жыхароў, сярод якіх значная частка з суседніх вёсак. Пазней карнікі загубілі яшчэ 141 жыхара (пахаваны ў магілах ахвяр фашызму за 150 м на ПнЗ і 0,8 км на 3 ад вёскі). 5 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 г. 183 жыхары. Размешчана Акцябрская дзярж. занальная сортавыпрабавальная станцыя; магазін. Планіровачна складаецца з прамалінейнай вуліцы, блізкай да мерыдыянальнай арыентацыі, забудаванай рэдка драўлянымі сял. сядзібамі.

КАРМА — вёска ў Любанскім с/с, за 27 км на У ад Акцябрскага, 31 км ад чыг. ст. Рабкор (на ветцы Бабруйск—Рабкор ад лініі Асіповічы—Жлобін), 253 км ад Гомеля, на Пд, У і Пн меліярацыйныя каналы. Транспартныя сувязі па прасёлачнай, затым аўтадарозе Акцябрскі— Азарычы. 17 гаспадарак, 29 жыхароў (2004 г.). Па пісьмовых крыніцах вядома з 19 ст. У 1857 г. 14 двароў, 62 жыхары, уласнасць казны. У 1908 г. 28 двароў, 242 жыхары. У 1930 г. арганізаваны калгас «Новая Карма», працавала кузня. У 1940 г. 49 двароў, 203 жыхары. У Вял. Айч. вайну партызаны разграмілі створаны ням. акупантамі ў вёсцы апорны пункт. У крас. 1942 г. карнікі поўнасцю спалілі вёску і загубілі 57 жыхароў. 22 вяскоўцы загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 г. 181 жыхар. У складзе калгаса «1 Мая» (цэнтр — в. Гаро¬хавішчы). Планіровачна складаецца з дзвюх кароткіх прамалінейных мерыдыянальных вуліц. На 3 — яшчэ адна кароткая вуліца, арыентаваная з ПдУ на ПнЗ. Забудова рэдкая, жылыя дамы драўляныя, сядзібнага тыпу.

КУРЫН — вёска ў Ламавіцкім с/с, за 12 км на Пд ад Акцябрскага, 7 км ад чыг. ст. Рабкор (на ветцы Бабруйск— Рабкор ад лініі Асіповічы—Жлобін), 194 км ад Гомеля, на р. Неслаўка (прыток р. Пціч), на 3 мяжуе з лесам. Транспартныя сувязі па прасёлачнай, затым аўтадарозе Акцябрскі—Азарычы. 57 гаспадарак, 103 жыхары (2004 г.). Па пісьмовых крыніцах вядома з пач. 19 ст. як вёска ў казённым маёнтку Граб'ё. У 1857 г. 17 двароў, 131 жыхар. Пазначана на карце 1866 г., якой карысталася Зах. меліярацыйная экспедыцыя, што працавала ў гэтых месцах у 1890-я г. Паводле перапісу 1897 г. 52 двары, 348 жыхароў. У 1908 г. 69 двароў, 487 жыхароў, у Рудабельскай вол. Бабруйскага пав. Мінскай губ. У 1917 г. 540 жыхароў. 15.11.1920 г. вызвалена ад польскіх акупантаў. У 1921 г. адкрыта школа. У 1925 г. 92 двары, у Азарыцкім районе Мазырскай акр. У 1930 г. арганізаваны калгас «Чырвоны герой», працавала кузня. У 1940 г. 138 двароў, 700 жыхароў. У Вял. Айч. вайну ў лесе, за 5 км ад вёскі, каля дарогі ў в. Подгаць базіраваўся партыз. атрад «Чырвоны Кастрычнік», арганізаваны ў ліп. 1941 г. Ц.П.Бумажковым і Ф.І.Паўлоўскім. Ням. акупанты ў крас. 1942 г. поўнасцю спалілі вёску, расстралялі і спалілі 601 жыхара (пахаваны ў магілах ахвяр фашызму за 0,7 км на ПдЗ і за 1 км на Пд ад вёскі). 51 вясковец загінуў на фронце. Паводле перапісу 1959 г. 307 жыхароў. У складзе падсобнай гаспадаркі «Заазер'е» райсельгасхіміі (цэнтр — в. Гаць); клуб, библиотека, фельч.-акушэрскі пункт, магазін. Планіровачна складаецца з трох кароткіх шчыльна пастаўленых прамалінейных вуліц, арыентаваных з ПдЗ на ПнУ. Забудова драўляная, сядзібнага тыпу.

ЛАМАВІЧЫ — вёска, цэнтр Ламавіцкага с/с, за 20 км на Пд ад Акцябрскага, 18 км ад чыг. ст. Рабкор (на ветцы Бабруйск—Рабкор ад лініі Асіповічы— Жлобін), 195 км ад Гомеля, на аўтадарозе Акцябрскі—Азарычы. 174 гаспадаркі, 468 жыхароў (2004 г.). Па пісьмовых крыніцах вядома з пач. 18 ст. як вёска ў казённым маёнтку Граб'ё, у Мазырскім пав. Мінскага ваяв. Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793 г.) у складзе Рас. імперыі. У 1795 г. 18 двароў, у 1857 г. 22 двары, 179 жыхароў. Пазначана на карце 1866 г., якой карысталася Зах. меліярацыйная экспедыцыя, што працавала ў гэтых месцах у 1890-я г. Паводле перапісу 1897 г. 72 двары, 453 жыхары. У 1908 г. 104 двары, 726 жыхароў, у Рудабельскай вол. Бабруйскага пав. Мінскай губ. У 1916 г. 125 двароў, 766 жыхароў. У час польскай акупацыі ў 1920 г. ў наваколлі дзейнічаў партыз. атрад К.П.Арлоўскага. У 1921 г. адкрыта школа. У 1925 г. 136 двароў. 3 5.9.1929 г. цэнтр Ламавіцкага с/с Азарыцкага, з 8.7.1931 г. Парыцкага, з 12.2.1935 г. Даманавіцкага, з 28.6.1939 г. Акцябрскага, з 25.12.1962 г. Светлагорскага, з 30.7.1966 г. Акцябрскага районаў Мазырскай (да 26.7.1930 г. і з 21.6.1935 г. да 20.2.1938 г.) акр., з 20.2.1938 г. Палескай, з 20.9.1944 г. Бабруйскай, з 8.1.1954 г. Гомельскай абл. У 1929 г. арганізаваны калгас імя А.Р.Чарвякова, працаваў паравы млын з лесапільняй. Пачатковая. школа ў 1930-я г. ператворана ў сямігадовую. У 1940 г. 160 двароў. У Вял. Айч. вайну ням. акупанты ў крас. 1942 г. спалілі 42 двары, загубілі 157 жыхароў. У ліст. 1943 г. партызаны атрадаў імя А.Ф.Каваленкі, «Смерць фашызму», «За Радзіму», «Чырвоны Кастрычнік» 123-й партыз. брыгады, імя М.Ф.Гастэлы 225-й партыз. брыгады разграмілі ням. гарнізон, які размяшчаўся ў вёсцы. У гэтым баі загінула мужная партызанка Р.І.Шаршнёва. 73 вяскоўцы загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 г. 550 жыхароў. Цэнтр калгаса імя С.М.Кірава; Ламавіцкае лясніцтва, швейная і шавецкая майстэрні, сярэдняя школа, Дом нар. творчасці, библиотека, аддз. сувязі, фельч.-акушэрскі і вет. пункты, дзіцячы сад, комплексна-прыёмны пункт бытавога абслугоўвання насельніцтва, лазня, пральня, магазін. Планіровачна складаецца з прамалінейнай вуліцы, арыентаванай з ПдЗ на ПнУ, да якой з Пд далучаюцца два і з Пн — адзін завулак. Забудованяшчыльная, драўляная, сядзібнага тыпу. У 1989 г. ўзведзена 50 мураваных дамоў, у якіх размясціліся перасяленцы з забруджаных радыяцыяй месц пасля Чарнобыльскай катастрофы 1986 г. Радзіма засл. работніка культуры Беларусі М.В.Гершмана, маці-гераіні А.А.Пакуш (выгадавала 14 дзяцей). У склад Ламавіцкага с/с да 1942 г. ўваходзіла в. Селішча, якую ням. акупанты спалілі (29 двароў) і загубілі 95 жыхароў (не адноўлена, увекавечана ў мемарыяльным комплексе «Хатынь»); в. Смалавіца (спалена ням. акупантамі, не адноўлена); в. Смуга (спалена ням. акупантамі, 21 двор, загублена 175 жыхароў не адноўлена); в. Харомная (спалена ням. акупантамі, не адноўлена); да 1981 г. в. Глебава Паляна (не існуе).

ЛАЎСТЫКІ — вёска ў Акцябрскім с/с, 4 км на Пд ад Акцябрскага, 207 км ад Гомеля, 2 км ад чыг. ст. Рабкор (на ветцы Бабруйск—Рабкор ад лініі Асіповічы—Жлобін), на 3 меліярацыйны канал, на У мяжуе з лесам. Транспартныя сувязі па прасёлачнай, затым аўтадарозе Акцябрскі—Азарычы. 74 гаспадаркі, 179 жыхароў (2004 г.). Па пісьмовых крыніцах вядома з 18 ст. як вёска ў Рудабельскім войтаўстве Бабруйскага пав. Мінскага ваяв. Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793 г.) у складзе Рас. імперыі. У 1844 г. 18 двароў, у складзе маёнтка Рудабелка. Пазначана на карце 1866 г., якой карысталася Зах. меліярацыйная экспедыцыя, што працавала ў гэтых месцах у 1890-я г. У 1908 г. 76 двароў, 545 жыхароў, у Рудабельскай вол. Бабруйскага пав. Мінскай губ. У 1916 г. 84 двары. У 1924 г. 448 жыхароў. У 1931 г. арганізаваны калгас. У 1940 г. 115 двароў. У Вял. Айч. вайну ням. акупанты ў пач. крас. 1942 г. поўнасцю спалілі вёску, расстралялі і спалілі 800 жыхароў, у іх ліку і з інш. вёсак (пахаваны ў магілах ахвяр фашызму ў цэнтры і за 0,2 км на ПдЗ ад вёскі). 30 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 г. 158 жыхароў. Размешчана падсобнае прадпрыемства Мазырскай нафтаразведвальнай экспедыцыі глыбокага свідравання; клуб, библиотека, школа-сад. Планіровачна складаецца з трох кароткіх, шчыльна паміж сабой пастаўленых мерыдыянальных вуліц, забудаваных драўлянымі сял. сядзібамі.

ЛЕСКІ — вёска ў Акцябрскім с/с, за 3 км на ПдУ ад Акцябрскага, 6 км ад чыг. ст. Рабкор (на ветцы Бабруйск— Рабкор ад лініі Асіповічы—Жлобін), 233 км ад Гомеля, на аўтадарозе Акцябрскі—Азарычы. 34 гаспадаркі, 55 жыхароў (2004 г.). Па пісьмовых крыніцах вядома з 18 ст. Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793 г.) у складзе Рас. імперыі, у Бабруйскім пав. Мінскай губ. У 19 ст. ў складзе маёнтка Рудабелка, што належыў Лапам, потым уладанне А.Я.Урангеля, з 1874 г. — ген.-м. А.Ф.Ліліянфельда. Пазначана на карце 1866 г., якой карысталася Зах. меліярацыйная экспедыцыя, што працавала ў гэтых месцах у 1890-я г. Паводле перапісу 1897 г. 46 двароў, 327 жыхароў. У 1908 г. 71 двор, 458 жыхароў. У 1913 г. адкрыта школа, якая размясцілася ў наёмнай сял. хаце. У 1917 г. 499 жыхароў. У 1924 г. 524 жыхары. У1930 г. арганізаваны калгас, працавала кузня. У Вял. Айч. вайну ням. акупанты ў крас. 1942 г. спалілі 6 двароў і загубілі 42 жыхары. 25 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 г. 210 жыхароў. У складзе саўгаса «Акцябрскі» (цэнтр — г.п. Акцябрскі); клуб, магазін. Планіровачна складаецца з прамалінейнай вуліцы, блізкай да ме¬рыдыянальнай арыентацыі, забудаванай рэдка драўлянымі сял. сядзібамі.

ЛЮБАНЬ — вёска, цэнтр Любанскага с/с, за 23 км на ПдУ ад Акцябрскага, 23 км ад чыг. ст. Рабкор (на ветцы Бабруйск—Рабкор ад лініі Асіповічы— Жлобін), 227 км ад Гомеля. Транспартныя сувязі па прасёлачнай, затым аўтадарозе Акцябрскі—Азарычы. 165 гаспадарак, 390 жыхароў (2004 г.). Па пісьмовых крыніцах вядома з 17 ст. як сяленне ў Мінскім ваяв. У 18 ст. ва ўладанні Крыштаповічаў. Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793 г.) у складзе Рас. імперыі, у Бабруйскім пав. Мінскай губ. У 1795 г. 13 двароў, 65 жыхароў. 3 1797 г. ў валоданні арандатара М.С.Чапскага. Паводле перапісу 1897 г. 48 двароў, 347 жыхароў. У 1908 г. 50 двароў, 408 жыхароў, у Рудабельскай вол. У 1917 г. 420 жыхароў. 3 20.8.1924 г. цэнтр Любанскага с/с Парыцкага, з 28.6.1939 г. Акцябрскага, з 25.12.1962 г. Светлагорскага, з 30.7.1966 г. Акцябрскага районаў Бабруйскай (да 26.7.1930 г.) акр., з 20.2.1938 г. Палескай, з 20.9.1944 г. Бабруйскай, з 8.1.1954 г. Гомельскай абл. У 1930 г. створаны калгас, працавалі цагельня, паравы млын, лесапільня, кузня, сталярная майстэрня, цыркулярка. У 1940 г. 148 двароў 582 жыхары. У Вял. Айч. вайну партызаны разграмілі апорны пункт, які ням. акупанты ўсталявалі ў вёсцы. У крас. 1942 г. карнікі спалілі 5 двароў, загубілі 85 жыхароў. У пач. снеж. 1943 г., калі сав. войскі ўступілі ў Акцябрскую партыз. зону, паблізу вёсак Майсееўка, Гадуні і Любані ўтварыўся разрыў у варожай абароне шыр. каля 10 км, вядомы як Рудабельскія «вароты». У баях каля вёскі і наваколлі ў 1943—44 гг. загінулі 1100 воінаў 28-й арміі і 7 партызан (пахаваны ў брацкай магіле ў цэнтры вёскі). Сярод пахаваных Героі Сав. Саюза С.Дз.Роман і В.М.Сядзельнікаў. Пры прарыве варожай абароны каля вёскі вызначыўся батальён на чале з маёрам П.С.Жукавым (удастоены звання Героя Сав. Саюза). 71 вясковец загінуў на фронце. Паводле перапісу 1959 г. 489 жыхароў. Цэнтр калгаса імя Ц.П.Бумажкова; сярэдняя школа, Дом нар. творчасці, библиотека, дзіцячы сад, урачэбная амбулаторыя, аддз. сувязі, комплексна-прыёмны пункт, 2 магазіны, лесапільня, млын, швейная майстэрня, вет. ўчастак. Планіровачна складаецца з трох прамалінейных, паралельных паміж сабой вуліц мерыдыянальнай арыентацыі, да якіх на Пн далучаецца прамалінейная шыротная вуліца. Забудова двухбаковая, драўляная, сядзібнага тыпу. У 1986 г. ўзведзена 50 мураваных дамоў, у якіх размясціліся перасяленцы з забруджаных радыяцыяй месц. Да Вял. Айч. вайны ў склад Любанскага с/с уваходзіла в. Зімча, якую ням. акупанты спалілі (не адрадзілася).

ЛЯСКАВІЧЫ — вёска ў Ляскавіцкім с/с, за 35 км на 3 ад Акцябрскага, 26 км ад чыг. ст. Рабкор (на ветцы Бабруйск—Рабкор ад лініі Асіповічы— Жлобін), 238 км ад Гомеля. Аўтадарога злучае вёску з Глускам. 207 гаспадарак, 500 жыхароў (2004 г.). Знойдзены каля вёскі скарб з 520 сярэбраных манет (агульная вага 1 фунт 45 залатнікоў) сведчыць пра дзейнасць чалавека ў гэтых месцах у глыбокай старажытнасці. Па пісьмовых крыніцах вядома з 16 ст. як вёска ў Слуцкім пав. Навагрудскага ваяв. ВКЛ. Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793 г.) у складзе Рас. імперыі. У 1795 г. ўзведзены драўляны будынак Свята-Мікалаеўскай царквы. У в. Вялікія Ляскавічы ў гэты час было 70, у слабадзе Ляскавічы — 5 двароў. Побач складвалася в. Малыя Ляскавічы. Сяло было цэнтрам аднайменнага маёнтка двараніна М.Дабравольскага, які ў 1831 г. валодаў 4362 дзес. зямлі. У 1848 г. 60 двароў. Пазначана на карце 1866 г., якой карысталася Зах. меліярацыйная экспедыцыя, што працавала ў гэтых месцах у 1890-я г. У 1867 г. адкрыта нар. вучылішча. У склад Ляскавіцкай вол. ў 1885 г. ўваходзіла 26 сяленняў з 434 дварамі. У 1908 г. 147 двароў, 1137 жыхароў, у Мазырскім пав. Мінскай губ. Значнае месца ў дзейнасці вяскоўцаў займала распрацоўка лесу. У 1921 г. дзейнічалі 2 школы — I і II ступені. 3 26.7.1930 г. да 28.6.1939 г. цэнтр Ляскавіцкага с/с Глускага, з 28.6.1939 г. Акцябрскага районаў Палескай вобл. У пач. 1930-х г. вёскі Вялікія Ляскавічы і Малыя Ляскавічы аб'ядналіся ў адну в. Ляскавічы. У Вял. Айч. вайну ням. акупанты 5.2.1942 г. загубілі 112 жыхароў (пахаваны ў двух магілах ахвяр фашызму каля школы), у крас. 1942 г. спалілі 52 двары і загубілі 171 жыхара, а 5.2.1944 г. загубілі яшчэ 60 жыхароў. 48 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 г. 689 жыхароў. У 1983 г. да вёскі далучана в. Стары Двор. Цэнтр саўгаса «Арэса». Размешчаны рамонтная майстэрня, пач. школа, Дом нар. творчасці, библиотека, 2 дзіцячыя сады, аддз. сувязі, бальніца, 2 магазіны. Планіровачна складаецца з крыху скрыўленай працяглай вуліцы, арыентаванай з ПдУ на ПнЗ і забудаванай двухбакова, няшчыльна, драўлянымі сял. сядзібамі. Радзіма чл.-кар. НАН Беларусі, д-ра хім. навук М.П.Круцько. Маці-гераіня Е.ФЛогінава выгадавала 11, а Н.А.Зданевіч — 10 дзяцей. У склад Ляскавіцкага с/с уваходзіла да 1983 г. в. Стары Двор (не існуе).

МАЙСЕЕЎКА — вёска ў Пратасаўскім с/с, за 25 км на ПнУ ад Акцябрскага, 20 км ад чыг. ст. Ратміравічы (на ветцы Бабруйск—Рабкор ад лініі Асіповічы—Жлобін), 188 км ад Гомеля, на р. Трэмля (прыток р. Прыпяць). Транспартныя сувязі па прасёлачнай, затым аўтадарозе Парычы—Акцябрскі. 165 гаспадарак, 444 жыхары (2004 г.). Па пісьмовых крыніцах вядома з 18 ст. Паводле прывілею 1775 г. ва ўладанні М.СЛапаты. Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793 г.) у складзе Рас. імперыі. У 1795 г. сяло ў Мазырскім пав. Мінскай губ., 21 двор. У 19 ст. ў маёнтку Качай-Балота. Пад 1879 г. пазначана ў ліку сяленняў Чэрнінскага царк. прыхода. Паводле перапісу 1897 г. 58 двароў, 419 жыхароў у Чэрнінскай вол. Бабруйскага пав. У 1925 г. 120 двароў, у Раманішчаўскім с/с Парыцкага района Бабруйскай акр. У 1929 г. арганізаваны калгас. Пачатковая школа ў 1930-я г. ператворана ў сямігадовую. У 1940 г. 140 двароў, 517 жыхароў. У Вял. Айч. вайну ням. акупанты ў крас. 1942 г. спалілі 32 двары і загубілі 23 жыхароў. У пач. снеж. 1943 г., калі сав. войскі ўступілі ў Акцябрскую партыз. зону, паблізу вёсак Майсееўка, Гадуні і Любань утварыўся разрыў у варожай абароне шыр. каля 10 км, які атрымаў назву Рудабельскія «вароты». 33 вяскоўцы загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 г. 333 жыхары. Цэнтр калгаса «Усход»; 9-гадовая школа, Дом культуры, библиотека, дзіцячы сад, аддз. сувязі, фельч.-акушэрскі пункт, магазін, комплексна-прыёмны пункт бытавога абслугоўвання. Планіровачна складаецца з прамалінейнай вуліцы мерыдыянальнай арыентацыі, амаль паралельна да якой на У і 3 праходзяць кароткія прамалінейныя вуліцы. Забудова двухбаковая, драўляная, сядзібнага тыпу. У 1987 г. ўзведзена 50 мураваных дамоў у якіх размясціліся перасяленцы з забруджаных месц пасля Чарнобыльскай катастрофы 1986 г.

МАЛЫН — вёска ў Акцябрскім с/с, за 6 км на Пн ад г.п. Акцябрскі, 11 км ад чыг. ст. Рабкор (на ветцы Бабруйск— Рабкор ад лініі Асіповічы—Жлобін), 236 км ад Гомеля, на У меліярацыйныя каналы, на 3 мяжуе з лесам. Транспартныя сувязі па прасёлачнай, затым аўтадарозе Парычы—Акцябрскі. 22 гаспадаркі, 40 жыхароў (2004 г.). Па пісьмовых крыніцах вядома з 19 ст., калі вёска была ў валоданні памешчыкаў Шчаткоўскага і Катлубая. Паводле перапісу 1897 г. Малын (яна ж Залюшы), 9 двароў 46 жыхароў. У 1917 г. 107 жыхароў у Рудабельскай вол. Мазырскага пав. Мінскай губ. У 1925 г. 16 двароў. У 1929 г. вяскоўцы ўступілі ў калгас. У 1940 г. 27 двароў, 137 жыхароў. У Вял. Айч. вайну ням. акупанты ў крас. 1942 г. спалілі 12 двароў, загубілі 50 жыхароў. У 1944 г. гітлераўскія карнікі загубілі яшчэ 20 жыхароў (пахаваны ў магіле ахвяр фашызму за 0,4 км на У ад вёскі). Паводле перапісу 1959 г. 181 жыхар. У складзе саўгаса «Акцябрскі» (цэнтр — г.п. Акцябрскі). Планіровачна складаецца з кароткай прамалінейнай, шыротнай вуліцы, забудаванай двухбакова драўлянымі сял. сядзібамі.

МЕДУХАУ — вёскаў Парэцкім с/с, за 25 км на 3 ад г.п. Акцябрскі, 18 км ад чыг. ст. Рабкор (на ветцы Бабруйск— Рабкор ад лініі Асіповічы—Жлобін), 228 км ад Гомеля, вакол лес. Транспартныя сувязі па прасёлачнай, затым аўтадарозе Глуск—Акцябрскі. 19 гаспадарак, 45 жыхароў (2004 г.). Па пісьмовых крыніцах вядома з 19 ст., як сяленне ў Бабруйскім павеце Мінскай губ., уласнасць казны. На карце 1866 г., якой карысталася Зах. меліярацыйная экспедыцыя, што працавала ў гэтых месцах у 1890-я г., пазначана як 6 адасобленых, аднайменных засценкаў. У 1908 г. засценак (10 двароў, 115 жыхароў) і пасёлак (3 двары, 32 жыхары), у Ляскавіцкай вол. У пач. 1920-х г. засценак і пасёлак аб'ядналіся ў адну вёску. У 1930 г. вяскоўцы ўступілі ў калгас. У 1940 г. 45 двароў, 174 жыхары. У Вял. Айч. вайну ням. акупанты ў крас. 1942 г. поўнасцю спалілі вёску і загубілі 39 жыхароў 11 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 г. 132 жыхары. У складзе саўгаса «Парэчча» (цэнтр — в. Парэчча); магазін. Планіровачна складаецца з трох кароткіх, шчыльна паміж сабой пастаўленых шыротных вуліц, забудаваных драўлянымі сял. сядзібамі.

МІКУЛЬ-ГАРАДОК - вёска ў Любанскім с/с, за 20 км на У ад г.п. Акцябрскі, 24 км ад чыг. ст. Рабкор (на ветцы Бабруйск—Рабкор ад лініі Асіповічы—Жлобін), 244 км ад Гомеля. Транспартныя сувязі па прасёлачнай, затым аўтадарозе Акцябрскі—Азарычы. 22 гаспадаркі, 28 жыхароў (2004 г.). Па пісьмовых крыніцах вядома з 19 ст. У 1870 г. засценак у Рудабельскай вол. Бабруйскага пав. Мінскай губ. Паводле перапісу 1897 г. 3 двары, 46 жыхароў. У 1908 г. 4 двары. У 1925 г. 29 двароў. У 1931 г. арганізаваны калгас «Ударнік», працавала кузня. У1940 г. 75 двароў, 302 жыхары. У Вял. Айч. вайну ням. акупанты ў крас. 1942 г. поўнасцю спалілі вёску і загубілі 67 жыхароў. У час Гомельска-Рэчыцкай аперацыі 1943 г., калі войскі Бел. фронту наблізіліся да Акцябрскага района, партызаны 123-й брыгады імя 25-годдзя БССР прарвалі каля вёскі абарону ням. войск і ўстанавілі сувязь з 37-й і 60-й стралк. дывізіямі 65-й арміі. 3 28.11.1943 г. да 21.12.1943 г. тут дзейнічалі так званыя Рудабельскія «вароты». У 1944 г. акупанты стварылі паблізу вёскі, на балоце, канцлагер для грамадзянскага насельніцтва. 10 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 г. 142 жыхары. У складзе калгаса імя Ц.П.Бумажкова (цэнтр — в. Любань). Планіровачна складаецца з прамалінейнай шыротнай вуліцы, да якой на 3 далучаецца кароткая прамалінейная вуліца. Забудова няшчыльная, драўляная, сядзібнага тыпу.

МОШНЫ — пасёлак і чыг. станцыя (на ветцы Бабруйск—Рабкор ад лініі Асіповічы—Жлобін), у Пратасоўскім с/с, за 30 км на ПнУ ад Акцябрскага, 237 км ад Гомеля, вакол лес. Транспартныя сувязі па праселачнан, затым аўтадарозе Акцябрскі—Парычы. 19 гаспадарак, 26 жыхароў (2004 г.). Заснаваны ў 2-й пал. 19 ст. У 1908 г. казённая сядзіба, 3 двары, 14 жыхароў, у Брожскай вол. Бабруйскага пав. Мінскай губ. У 1931 г. пасялкоўцы ўступілі ў калгас. 3 уводам у эксплуатацыю ў 1932 г. чыгункі Бабруйск— Старушкі пачаў дзейнічаць раз'езд, потым і чыг. станцыя. У 1940 г. 50 двароў, 240 жыхароў. У Вял. Айч. вайну ў 1941 г. разам з часцямі Чырв. Арміі абараняў чыг. станцыю батальён добраахвотнікаў. Ням. акупанты ў крас. 1942 г. поўнасцю спалілі пасёлак. У жн. 1942 г. партызаны разграмілі варожы гарнізон, які тут размяшчаўся, і вывелі са строю лесазавод. Паводле перапісу 1959 г. 364 жыхары; пач. школа, клуб, фельч.-акушэрскі пункт, 2 магазіны. Планіровачна складаецца з прамалінейнай мерыдыянальнай вуліцы (уздоўж чыгункі), да якой з У далучаюцца 3 завулкі. Будынкі драўляныя, сядзібнага тыпу.

МУШЫЧЫ — вёска ў Валосавіцкім с/с, за 26 км на ПдУ ад г.п. Акцябрскі, 32 км ад чыг. ст. Рабкор (на ветцы Бабруйск—Рабкор ад лініі Асіповічы— Жлобін), 256 км ад Гомеля, на р. Трэмля (прыток р. Прыпяць), на У сетка меліярацыйных каналаў. Транспартныя сувязі па прасёлачнай, затым аўтадарозе Акцябрскі—Азарычы. 47 гаспадарак, 104 жыхары (2004 г.). Па пісьмовых крыніцах вядома з 16 ст. як сяленне ў Мінскім ваяв. ВКЛ. Пад 1560 г. пазначана ў сувязі з вызначэннем яго межаў. Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793 г.) у складзе Рас. імперыі, у Бабруйскім пав. Мінскай губ. У 19 ст. ў казённым маёнтку Нястанавічы. Пазначана на карце 1866 г., якой карысталася Зах. меліярацыйная экспедыцыя, што працавала ў гэтых месцах у 1890-я г. У 1857 г. 23 двары, 132 жыхары. Паводле перапісу 1897 г. 56 двароў 338 жыхароў. У 1908 г. 77 двароў 577 жыхароў, у Рудабельскай вол. 8.7.1920 г. вызвалена ад польскіх акупантаў. У 1930 г. арганізаваны калгас «Пралетарыят», працавалі кузня і ваўначоска. У 1940 г. 113 двароў, 370 жыхароў. У Вял. Айч. вайну ням. акупанты ў крас. 1942 г. спалілі 105 двароў і загубілі 35 жыхароў. 41 вясковец загінуў на фронце. Паводле перапісу 1959 г. 266 жыхароў. У складзе калгаса імя М.В.Фрунзе (цэнтр — в. Валосавічы); клуб, фельч.-акушэрскі пункт, магазін. Планіровачна складаецца з дзвюх вуліц, блізкіх да шыротнай арыентацыі, забудаваных няшчыльна драўлянымі сял. сядзібамі.

НІЎНАЕ — вёска ў Ламавіцкім с/с, за 23 км на Пд ад г.п. Акцябрскі, 30 км ад чыг. ст. Рабкор (на ветцы Бабруйск— Рабкор ад лініі Асіповічы—Жлобін), 253 км ад Гомеля. Побач аўтадарога Акцябрскі—Азарычы. 15 гаспадарак, 27 жыхароў (2004 г.). Па пісьмовых крыніцах вядома з 16 ст. як сяленне ў Мінскім ваяв. ВКЛ. Пазначана пад 1560 г. ў сувязі з апісаннем яго межаў. Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793 г.) у складзе Рас. імперыі, у казённым маёнтку Нястанавічы. У 1850 г. 3 двары, 23 жыхары. Паводле перапісу 1897 г. 6 двароў, 52 жыхары. У 1908 г. 11 двароў, 79 жыхароў у Рудабельскай вол. Бабруйскага пав. Мінскай губ. У 1917 г. 82 жыхары. У 1925 г. 14 двароў у Грабаўскім с/с Азарыцкага района Мазырскай акр. У 1929 г. арганізаваны калгас. У 1940 г. 29 двароў, 60 жыхароў. У Вял. Айч. вайну ням. акупанты ў крас. 1942 г. загубілі 10 жыхароў. 10 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 г. 69 жыхароў. У складзе калгаса імя С.М.Кірава (цэнтр — в. Ламавічы). Планіровачна складаецца з кароткай, блізкай да шыротнай арыентацыі вуліцы. Забудова драўляная, сядзібнага тыпу.

НОВАЯ ДУБРОВА - вёска ў Акцябрскім с/с, за 3 км на Пн ад г.п. Акцябрскі, 3 км ад чыг. ст. Бумажкова (на ветцы Бабруйск—Рабкор ад лініі Асіповічы—Жлобін), 193 км ад Гомеля, на 3 меліярацыйныя каналы, на У — чыгунка і лясны масіў. Транспартныя сувязі па прасёлачнай, затым аўтадарозе Парычы—Акцябрскі. 92 гаспадаркі, 213 жыхароў (2004 г.). Па пісьмовых крыніцах вядома з 18 ст., калі перасяленцы з в. Дуброва заснавалі тут невял. сяленне і назвалі яго Новая Дуброва. У 19 ст. ў складзе маёнтка Рудабелка, з 1867 г. ва ўладанні барона А.Я.Урангеля, з 1874 г. — ген.-м. А.Ф.Ліліянфельда. Пазначана на карце Зах. меліярацыйнай экспедыцыі, якая працавала ў гэтых месцах у 1890-я г. Паводле перапісу 1897 г. вёска Новая Дуброва (37 двароў, 267 жыхароў) і выселкі Новая Дуброва-ІІ (8 двароў, 46 жыхароў), якія пазней далучыліся да вёскі. У 1908 г. 66 двароў, 486 жыхароў у Рудабельскай вол. Бабруйскага пав. Мінскай губ. У 1916 г. 80 двароў, 438 жыхароў. У 1921 г. адкрыта школа, у якой некаторы час у 2-й пал. 1920-х г. працавала В.Я.Кліменка — прапраўнучка рус. паэта А.С.Пушкіна. У 1925 г. 92 двары. 3 20.11.1938 г. да 16.7.1954 г. цэнтр Новадуброўскага с/с Глускага, з 28.6.1939 г. Акцябрскагарайонаў Палескай, з 20.9.1944 г. Бабруйскай, з 8.1.1954 г. Гомельскай абл. У 1930 г. арганізаваны калгас «Свядомасць», працавалі кузня і стальмашня. Пачатковая школа ў 1930-я г. ператворана ў сямігадовую. У Вял. Айч. вайну з жыхароў вёскі і ваеннаслужачых-акружэнцаў быў створаны партыз. атрад «За Радзіму». Ням. акупанты ў крас. 1942 г. спалілі 2 двары, загубілі 17 жыхароў. 42 вяскоўцы загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 г. 383 жыхары. У 1969 г. ў вёску перасяліліся жыхары суседняга пас. Калініна. У складзе саўгаса «Акцябрскі» (цэнтр — г.п. Акцябрскі); пач. школа, Дом нар. творчасці, фельч.-акушэрскі пункт, аддз. сувязі, магазін. Планіровачна складаецца з прамалінейнай мерыдыянальнай вуліцы, паралельна да якой на У праходзіць кароткая вуліца. Забудова драўляная, няшчыльная, сядзібнага тыпу.

НОВІКІ — вёска ў Валосавіцкім с/с, за 25 км на ПдУ ад г.п. Акцябрскі, 32 км ад чыг. ст. Рабкор (на ветцы Бабруйск— Рабкор ад лініі Асіповічы—Жлобін), 258 км ад Гомеля, на р. Трэмля (прыток р. Прыпяць), на 3 сетка меліярацыйных каналаў. Транспартныя сувязі па прасёлачнай, затым аўтадарозе Акцябрскі— Азарычы. 9 гаспадарак, 18 жыхароў (2004 г.). Па пісьмовых крыніцах вядома з 18 ст. як сяленне ў Мінскім ваяв. Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793 г.) у складзе Рас. імперыі. У 1795 г. ў Бабруйскім пав. Мінскай губ., уладанне памешчыка ІЛ.Кялчэўскага, 26 двароў, 184 жыхары. У 19 ст. ў маёнтку Бірча, уладанне памешчыка Месцера. У 1930 г. вяскоўцы ўступілі ў калгас. У 1940 г. 30 двароў. У Вял. Айч. вайну ням. акупанты ў крас. 1942 г. спалілі 29 двароў і загубілі 55 жыхароў. У снеж. 1943 г. карнікі загубілі яшчэ 147 жыхароў (пахаваны ў магіле ахвяр фашызму ў цэнтры вёскі). 19 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 г. 83 жыхары. У складзе калгаса імя М.В.Фрунзе (цэнтр — в. Валосавічы). Планіровачна складаецца з кароткай, блізкай да мерыдыянальнай арыентацыі вуліцы. Жылыя дамы драўляныя, сядзібнага тыпу.

НОВЫЯ ЗАВАЛЁНЫ - вёска ў Акцябрскім с/с, 4 км на Пн ад Акцябрскага, 4 км ад чыг. ст. Бумажкова (на ветцы Бабруйск—Рабкор ад лініі Асіповічы—Жлобін), 233 км ад Гомеля, на У меліярацыйныя каналы, на 3 мяжуе з лесам. Транспартныя сувязі па прасёлачнай, затым аўтадарозе Глуск— Акцябрскі. 11 гаспадарак, 15 жыхароў (2004 г.). Заснавана ў пач. 1920-х г., калі з в. Завалёны вылучылася сяленне Новыя Завалёны, а в. Завалёны стала звацца Старыя Завалёны. У 1930 г. вяскоўцы ўступілі ў калгас. У 1940 г. 19 двароў, 98 жыхароў. У Вял. Айч. вайну ням. акупанты ў крас. 1942 г. спалілі 2 двары і загубілі 6 жыхароў. Паводле перапісу 1959 г. 93 жыхары. У складзе саўгаса «Акцябрскі» (цэнтр — г.п. Акцябрскі). Планіровачна складаецца з кароткай прамалінейнай вуліцы, блізкай да мерыдыянальнай арыентацыі і забудаванай драўлянымі сял. сядзібамі.

НЯСТАНАВІЧЫ - вёска ў Валосавіцкім с/с, за 22 км на ПдУ ад г.п. Акцябрскі, 29 км ад чыг. ст. Рабкор (на ветцы Бабруйск—Рабкор ад лініі Асіповічы—Жлобін), 252 км ад Гомеля, на аўтадарозе Акцябрскі—Азарычы. 44 гаспадаркі, 88 жыхароў (2004 г.). Па пісьмовых крыніцах вядома з 16 ст. як сяленне ў Мінскім ваяв. ВКЛ. Пазначана пад 1560 г. ў сувязі з апісаннем яго межаў. Паводле попісу войска ВКЛ 1567 г. маёнтак Нястанавічы павінен быў пастаўляць коней для фарміравання харугваў у Мінскім пав. Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793 г.) у складзе Рас. імперыі, у Бабруйскім пав. Мінскай губ. У 1-й пал. 19 ст. цэнтр аднайменнага казённага маёнтка. У 1857 г. 12 двароў, 68 жыхароў, у валоданні двараніна Яльніцкага, які меў тут у 1870 г. 123 дзес. зямлі. У1885 г. 16 двароў, 144 жыхары, царква. Паводле перапісу 1897 г. 38 двароў, 268 жыхароў. У 1908 г. 47 двароў, 273 жыхары, у Рудабельскай вол. Бабруйскага пав. У 1910 г. адкрыта земская школа, якая размясцілася ў наёмнай сял. хаце, а ў 1914 г. для яе збудавана сваё памяшканне. У 1925 г. 55 двароў. У 1929 г. арганізаваны калгас «Чырвоны сцяг», працавалі кузня і конная крупарушка. У 1940 г. 82 двары, 309 жыхароў. У Вял. Айч. вайну ням. акупанты ў крас. 1942 г. поўнасцю спалілі вёску. Партызаны 29.5.1943 г. разграмілі створаны акупантамі ў вёсцы гарнізон. 123 вяскоўцы загінулі на франтах. Паводле перапісу 1959 г. 239 жыхароў. У 1969 г. ў вёску перасяліліся жыхары суседняй в. Гуслішча. У складзе калгаса імя М.В.Фрунзе (цэнтр — в. Валосавічы); ёсць Дом сац. паслуг, магазін. Планіровачна складаецца з крыху выгнутай, блізкай да мерыдыянальнай арыентацыі вуліцы, якая на Пд далучаецца да кароткай шыротнай вуліцы. На Пд адасоблена размешчана кароткая прамалінейная вуліца, арыентаваная з ПдУ на ПнЗ, да якой на У далучаецца завулак. Забудова двухбаковая, драўляная, няшчыльная, сядзібнага тыпу.

ПАДВЕТКА — вёска ў Любанскім с/с, за 21 км на У ад г.п. Акцябрскі, 24 км ад чыг. ст. Рабкор (на ветцы Бабруйск— Рабкор ад лініі Асіповічы—Жлобін), 251 км ад Гомеля, на У меліярацыйныя каналы. Транспартныя сувязі па прасёлачнай, затым аўтадарозе Акцябрскі—Азарычы. 9 гаспадарак, 13 жыхароў (2004 г.). Па пісьмовых крыніцах вядома з 19 ст. як сяленне ў казённым маёнтку Нястанавічы. Паводле рэвізіі 1857 г. 2 двары, 18 жыхароў. Паводле перапісу 1897 г. 6 двароў, 47 жыхароў, у 1909 г. 10 двароў, 71 жыхар, у Рудабельскай вол. Бабруйскага пав. Мінскай губ. У 1916 г. 78 жыхароў. У 1929 г. вяскоўцы ўступілі ў калгас. У 1940 г. 26 двароў, 97 жыхароў. У Вял. Айч. вайну ням. акупанты ў крас. 1942 г. поўнасцю спалілі вёску і загубілі 23 жыхары. 13 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 г. 108 жыхароў. У складзе калгаса імя Ц.П.Бумажкова (цэнтр — в. Любань). Планіровачна складаецца з кароткай шыротнай вуліцы. Жылыя дамы драўляныя, сядзібнага тыпу.

ПАРАСЛІШЧА - вёска ў Валосавіцкім с/с, за 23 км на ПдУ ад г.п. Акцябрскі, 26 км ад чыг. ст. Рабкор (на ветцы Бабруйск—Рабкор ад лініі Асіповічы—Жлобін), 253 км ад Гомеля. Транспартныя сувязі па прасёлачнай, затым аўтадарозе Акцябрскі—Азарычы. 2 гаспадаркі, 2 жыхары (2004 г.). Па пісьмовых крыніцах вядома з пач. 20 ст. У 1925 г. 52 двары. У 1930 г. арганізаваны калгас «Чырвоны партызан», працавала кузня. У 1940 г. 70 двароў, 283 жыхары. У Вял. Айч. вайну ням. акупанты ў крас. 1942 г. поўнасцю спалілі вёску і загубілі 21 жыхара. За 3 км ад вёскі, на балоце, з 17 да 25.3.1944 г. размяшчаўся лагер для цывільнага непрацаздольнага насельніцтва з розных месц. За 7 дзён тут памерла 900 чалавек. 33 вяскоўцы загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 г. 129 жыхароў. У складзе калгаса імя М.В.Фрунзе (цэнтр — в. Валосавічы). Планіровачна складаецца з двух кароткіх, паралельных паміж сабой вуліц, блізкіх да мерыдыянальнай арыентацыі. Забудова рэдкая, драўляная, сядзібнага тыпу.

ПАРЭЧЧА — вёска, цэнтр Парэцкага с/с, за 18 км на 3 ад г.п. Акцябрскі, 11 км ад чыг. ст. Рабкор (на ветцы Бабруйск— Рабкор ад лініі Асіповічы—Жлобін), 218 км ад Гомеля, на р. Пціч (прыток р. Прыпяць), на 3 меліярацыйны канал, злучаны з р. Прыпяць. Транспартныя сувязі па прасёлачнай, затым аўтадарозе Акцябрскі—Глуск. 249 гаспадарак, 591 жыхар (2004 г.). Па пісьмовых крыніцах вядома з 14 ст. Пад 1396 г. пазначана ў лісце кн. Гальшанскага як сяло ў Глускай вол., якое было аддадзена Кіева-Пячэрскаму манастыру. Упамінаецца пад 1559 г. у матэрыялах рэвізіі пушчаў. У 1683 г. пазначана як цэнтр маёнтка, уладальніку якога Парэчча давала 292 злотых і 22,5 гроша ў год. Паводле 1748 г. ўладанне Радзівілаў. Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793 г.) у складзе Рас. імперыі. Праз вёску праходзіў тракт Слуцк—Скрыгалаў. У 1846 г. адкрыта нар. вучылішча. Большасць вясковых зямель належала памешчыкам Ф.Валодзьку, К.Клецкаму і А.Быкоўскаму. Пазначана на карце 1866 г., якой карысталася Зах. меліярацыйная экспедыцыя, што працавала ў гэтых месцах у 1890-я г. У 1876 г. пабудавана драўляная Раствабагародзіцкая царква. 3 1885 г. дзейнічала вінакурня. Паводле перапісу 1897 г. с. Парэчча I (76 двароў, 378 жыхароў, 2 царквы, нар. вучылішча, хлебазапасны магазін, 2 лаўкі), в. Парэчча II (74 двары, 449 жыхароў, лаўка, пастаялы двор), сядзіба Парэчча II (9 двароў 54 жыхары, лаўка, кузня, карчма) і засценак Парэчча (31 двор, 204 жыхары, кузня). У 1917 г. ў сяле, вёсцы, засценку і фальварку 1401 жыхар. 3 20.8.1924 г. цэнтр Парэцкага с/с Глускага, з 28.6.1939 г. Акцябрскага, з 25.12.1962 г. Светлагорскага, з 30.7.1966 г. Акцябрскага районаў Бабруйскай (да 26.7.1930 г.) акр., з 20.2.1938 г. Палескай, з 20.9.1944 г. Бабруйскай, з 8.1.1954 г. Гомельскай абл. У 1925 г. ў сяле 122, у вёсцы 104, у засценку 39, у фальварку 9 двароў. У 1931 г. арганізаваны калгас «Камсамольская праўда», працавалі кузня і вадзяны млын. Пачатковая школа ў 1930-я г. ператворана ў сямігадовую. У канцы 1930-х г. сяло, вёска, засценак і фальварак склалі адзін населены пункт — Парэчча. У Вял. Айч. вайну партызаны разграмілі апорны пункт, які ням. акупанты заснавалі ў вёсцы. У крас. 1942 г. карнікі спалілі 13 двароў і загубілі 169 жыхароў. За 0,2 км на У ад вёскі, па дарозе ў г.п. Акцябрскі з сак. 1943 г. размяшчаўся аэрадром Палеска-Мінскага партыз. злучэння. У баях каля вёскі загінулі 13 воінаў (пахаваны на могілках). 83 вяскоўцы загінулі на фронце. Адразу пасля вызвалення ў вёсцы быў адкрыты дзіцячы дом для дзяцей, бацькі якіх загінулі ў барацьбе з фаш. нашэсцем. У 1957 г. створаны саўгас, а ў 1958 г. пачала выходзіць саўгасная шматтыражка «Савецкае Парэчча». Паводле перапісу 1959 г. 870 жыхароў. Цэнтр саўгаса «Парэчча», сярэдняя школа (пры ёй краязнаўчы музей, якому 4.6.1991 г. прысвоена званне «народны»), библиотека, дзіцячы сад, бальніца, аптэка, аддз. сувязі, комплексна-прыёмны пункт, лазня, пральня, лясніцтва, цэнтр адпачынку, карцінная галярэя (з ліст. 1990 г.), філіял Акцябрскай муз. школы, вет. пункт, 2 сталовыя, 4 магазіны. Планіровачна складаецца з працяглай прамалінейнай вуліцы, арыентаванай з ПдУ на ПнЗ, да якой на Пд далучаецца Г-падобная вуліца. Забудова двухбаковая, драўляная, сядзібнага тыпу. У 1987 г. ўзведзены 50 мураваных дамоў, у якіх размясціліся перасяленцы з забруджаных радыяцыяй месц пасля Чарнобыльскай катастрофы 1986 г. У склад Парэцкага с/с да Вял. Айч. вайны ўваходзіла в. Вовін, якую ням. акупанты спалілі (не адрадзілася), да 1962 г. — в. Чьфвоная Дуброва, да 1966 — г.п. Багданаў (не існуюць).

ПОДГАЦЬ — вёска ў Ламавіцкім с/с, за 20 км на Пд ад г.п. Акцябрскі, 15 км ад чыг. ст. Рабкор (на ветцы Бабруйск— Рабкор ад лініі Асіповічы—Жлобін), 225 км ад Гомеля, на Пн меліярацыйны канал, вакол лес. Транспартныя сувязі па прасёлачнай, затым аўтадарозе Акцябрскі—Азарычы. 5 гаспадарак, 7 жыхароў (2004 г.). Па пісьмовых крыніцах вядома з 19 ст. як хутар у Рудабельскай вол. Бабруйскага пав. Мінскай губ. Паводле перапісу 1897 г. 8 двароў, 66 жыхароў. У 1908 г. 14 двароў, 83 жыхары, у 1917 г. 123 жыхары. У1925 г. 24 двары, у Грабаўскім с/с Азарыцкага района Мазырскай акр. У 1930 г. арганізаваны калгас. У 1940 г. 38 двароў, 142 жыхары. У Вял. Айч. вайну ням. акупанты ў крас. 1942 г. поўнасцю спалілі вёску і загубілі 28 жыхароў. 10 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 г. 96 жыхароў. У складзе падсобнай гаспадаркі «Заазер'е» райсельгасхіміі (цэнтр — в. Гаць). Планіровачна складаецца з кароткай шыротнай вуліцы. Жылыя дамы драўляныя, сядзібнага тыпу.

ПРАТАСЫ — вёска, цэнтр Пратасаўскага с/с, за 31 км на ПнУ ад г.п. Акцябрскі, 10 км ад чыг. ст. Ратміравічы (на ветцы Бабруйск—Рабкор ад лініі Асіповічы—Жлобін), 174 км ад Гомеля, на 3 меліярацыйныя каналы, на У мяжуе з лесам. Транспартныя сувязі па прасёлачнай, затым аўтадарозе Парычы—Акцябрскі. 126 гаспадарак, 307 жыхароў (2004 г.). Па пісьмовых крыніцах вядома з 18 ст. як вёска ў Мінскім ваяв. Паводле каралеўскага прывілею 1775 г. ва ўладанні М.СЛапаты. Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793 г.) у складзе Рас. імперыі. У 1795 г. 7 двароў, 52 жыхары. У1908 г. 77 двароў, 493 жыхары, у Брожскай вол. Бабруйскага пав. Мінскай губ. У 1920 г. адкрыта школа, якая размясцілася ў наёмнай сял. хаце. У 1925 г. 105 двароў 3 21.8.1925 г. цэнтр Пратасоўскага с/с Парыцкага, з 28.6.1939 г. Акцябрскага, з 25.12.1962 г. Светлагорскага, з 30.7.1966 г. Акцябрскага районаў Бабруйскай (да 26.7.1930 г.) акр., з 20.2.1938 г. Палескай, з 20.9.1944 г. Бабруйскай, 8.1.1954 г. Гомельскай абл. У 1930 г. арганізаваны калгас «Большевик», працавала кузня. У 1940 г. 126 двароў. У Вял. Айч. вайну партызаны ў жн. 1942 г. разграмілі ням. гарнізон, які стварылі акупанты ў вёсцы. Карнікі ў крас. 1942 г. спалілі 105 двароў і загубілі 64 жыхары. У баях за вёску і наваколле загінулі 246 воінаў 28-й арміі і 8 партызан (пахаваны на могілках, у іх ліку Герой Сав. Саюза М.А.Бухтуеў). 21 вясковец загінуў на фронце. Паводле перапісу 1959 г. 428 жыхароў. У складзе калгаса імя У.ГЛеніна (цэнтр — в. Рассвет); 9-гадовая школа, Дом нар. творчасці, библиотека, дзіцячы сад, аддз. сувязі, фельч.-акушэрскі пункт, комплексны прыёмны пункт, 2 магазіны. Планіровачна складаецца з прамалінейнай вуліцы мерыдыянальнай арыентацыі, якая перакрыжоўваецца прамалінейнай шыротнай вуліцай. Забудова двухбаковая, драўляная, сядзібнага тыпу. У склад Пратасаўскага с/с да 1976 г. ўваходзіла в. Нівішчы (не існуе).

ПРУЖЫНІШЧЫ - вёска ў Любанскім с/с, за 26 км на У ад г.п. Акцябрскі, 30 км ад чыг. ст. Рабкор (на ветцы Бабруйск—Рабкор ад лініі Асіповічы— Жлобін), 250 км ад Гомеля. Транспартныя сувязі па прасёлачнай, затым аўтадарозе Акцябрскі—Азарычы. 58 гаспадарак, 101 жыхар (2004 г.). Па пісьмовых крыніцах вядома з 18 ст., калі ўваходзіла ў маёнтак Дуброва. Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793 г.) у складзе Рас. імперыі. У 1857 г. 24 двары, 142 жыхары. Пад 1879 г. пазначана ў ліку сяленняў Дуброўскага царк. прыхода. Паводле перапісу 1897 г. 59 двароў, 366 жыхароўу Чэрнінскай вол. Бабруйскага пав. Мінскай губ. У 1907 г. адкрыта школа, якая размясцілася ў наёмнай сял. хаце. У 1908 г. 64 двары, 404 жыхары. У 1925 г. 108 двароў. У пач. 1930-х г. арганізаваны калгасы «2-я пяцігодка» і «Чырвоны ўсход», працавалі 2 ветракі. У 1940 г. 123 двары, 450 жыхароў. У Вял. Айч. вайну партызаны разграмілі ням. апорны пункт, які быў створаны ў вёсцы. У крас. 1942 г. карнікі поўнасцю спалілі вёску і загубілі 111 жыхароў. Пры вызваленні вёскі вызначыліся радавы С.Дз.Роман (закрыў сваім целам амбразуру дзота), гв. лейт. Д.М.Ахмедаў, лейт. Г.Д.Лапацін, камандзіры аддзяленняў В.М.Літвінаў і І.Т.Малка. Ім прысвоена званне Героя Сав. Саюза. 57 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 г. 332 жыхары. У складзе калгаса «1 Мая» (цэнтр — в. Гарохавішчы); клуб, библиотека. Планіровачна складаецца з прамалінейнай вуліцы, арыентаванай з ПдЗ на ПнУ, да якой на У далучаецца кароткая вуліца, блізкая да мерыдыянальнай арыентацыі. Асобна на У размешчана кароткая шыротная вуліца. Забудова пераважна двухбаковая, драўляная, сядзібнага тыпу.

РАБКОР — пасёлак, чыг. станцыя, у Акцябрскім с/с, за 5 км на Пд ад г.п. Акцябрскі, 208 км ад Гомеля, на Пд канава Серабранская (прыток р. Пціч), вакол лес. Транспартныя сувязі па прасёлачнай, затым аўтадарозе Глуск—Азарычы, 58 гаспадарак, 136 жыхароў (2004 г.). Заснаваны ў 1931 г., калі пачалося будаўніцтва чыг. веткі Бабруйск— Старушкі ад лініі Асіповічы—Жлобін. У пач. будаўніцтва чыгункі станцыя мела назву Ударная, пазней у гонар доблесці моладзі Рудабелынчыны яе назвалі Рабкор (рабочая асобая брыгада камсам. арг-цый раёна). Каля чыг. станцыі складваўся пасёлак, назва якому была нададзена Указам Прэзідыума Вярх. Савета БССР ад 21.1.1969 г. У 1940 г. 20 двароў, 103 жыхары. У Вял. Айч. вайну ў 1941 г. разам з часцямі Чырв. Арміі чыг. станцыю абараняў батальён добраахвотнікаў. Ням. акупанты 2.4.1942 г. і ў 1944 г. поўнасцю спалілі пасёлак і загубілі 64 жыхары (пахаваны ў магілах ахвяр фашызму за 0,3 км на У, 1,5 км на 3 і 2 км на ПдУ ад чыг. станцыі). Паводле перапісу 1959 г. 146 жыхароў. Размешчаны асфальтавы завод, нафтабаза, база «Сельгасхіміі»; сталовая, 3 магазіны. Планіровачна складаецца з прамалінейнай вуліцы амаль мерыдыянальнай арыентацыі (уздоўж чыгункі), забудаванай аднабакова пераважна драўлянымі жылымі і гасп. (прыстанцыйнымі) будынкамі.

РАДКОУ — вёска ў Валосавіцкім с/с, за 26 км на ПдУ ад г.п. Акцябрскі, 29 км ад чыг. ст. Рабкор (на ветцы Бабруйск—Рабкор ад лініі Асіповічы— Жлобін), 256 км ад Гомеля, на р. Трэмля (прыток р. Прыпяць), на 3 меліярацыйныя каналы. Транспартныя сувязі па прасёлачнай, затым аўтадарозе Акцябрскі—Азарычы. 8 гаспадарак, 11 жыхароў (2004 г.). Па пісьмовых крыніцах вядома з 19 ст. як вёска ў Крукавіцкай вол. Рэчыцкага пав. Мінскай губ. Паводле перапісу 1897 г. 31 двор, 261 жыхар. У 1925 г. 96 двароў. У 1930 г. арганізаваны калгас «Шлях Леніна», працавала кузня. У 1940 г. 149 двароў, 750 жыхароў. У Вял. Айч. вайну ў крас. 1942 г. ням. акупанты спалілі 146 двароў і загубілі 120 жыхароў. У снеж. 1943 г. карнікі загубілі яшчэ 9 жыхароў (пахаваны ў магіле ах¬вяр фашызму на паўн. ускраіне вёскі). 94 вяскоўцы загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 г. 191 жыхар. У складзе калгаса імя М.Горкага (цэнтр — в. Дзербін). Планіровачна складаецца з прамалінейнай вуліцы, арыентаванай з ПдУ на ПнУ, на У невял. адасоблены ўчастак забудовы. Жылыя дамы драўляныя, сядзібнага тыпу, пастаўлены рэдка. Радзіма засл. машынабудаўніка, лаўрэата Дзярж. прэміі Беларусі МД.Бусела.

РАЖАНОЎ — вёска ў Парэцкім с/с, за 10 км на ПдЗ ад Акцябрскага, 6 км ад чыг. ст. Рабкор (на ветцы Бабруйск— Рабкор ад лініі Асіповічы—Жлобін), на р. Пціч (прыток р. Прыпяць), на Пд і 3 мяжуе з лесам. Транспартныя сувязі па прасёлачнай, затым аўтадарозе Акцябрскі—Навасёлкі. 11 гаспадарак, 17жыхароў (2004 г.). Па пісьмовых крыніцах вядома з 19 ст. як цэнтр аднайменнага маёнтка, уладанне памешчыка Ф.Лукаўскага. Паводле перапісу 1897 г. 14 двароў, 95 жыхароў, у Рудабельскай вол. Бабруйскага пав. Мінскай губ. У 1908 г. вёска (14 двароў, 93 жыхары) і фальварак (2 двары, 17 жыхароў). У 1916 г. 18 двароў. У 1925 г. 22 двары. У 1931 г. арганізаваны калгас імя К.Я.Варашылава. У Вял. Айч. вайну партызаны разграмілі апорны пункт, які ўсталявалі акупанты ў вёсцы. У крас. 1942 г. ням. карнікі спалілі 17 двароў і загубілі 31 жыхара. 3 верасня 1942 г. да чэрвеня 1944 г. тут дыслацыраваўся разведвальна-дыверсійны атрад «Храбрацы» (камандзір А.М.Рабцэвіч). 12 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 г. 77 жыхароў. У складзе саўгаса «Парэчча» (цэнтр — в. Парэчча). Планіровачна складаецца з кароткай, прамалінейнай вуліцы, блізкай да мерыдыянальнай арыентацыі (уздоўж ракі) і забудаванай рэдка драўлянымі сял. сядзібамі.

РАМАНІШЧЫ - вёска ў Пратасаўскім с/с, за 30 км на ПнУ ад Акцябрскага, 17 км ад чыг. ст. Ратміравічы (на ветцы Бабруйск—Рабкор ад лініі Асіповічы—Жлобін), 173 км ад Гомеля, на 3 і У мяжуе з лесам. Побач аўтадарога Парычы—Акцябрскі. 52 гаспадаркі, 100 жыхароў (2004 г.). Па пісьмовых крыніцах вядома з 19 ст. як вёска ў Чэрнінскай вол. Бабруйскага пав. Мінскай губ. Пад 1879 г. пазначана ў ліку сяленняў Чэрнінскага царкоўнага прыхода. Паводле перапісу 1897 г. 48 двароў, 335 жыхароў, хлебазапасны магазін. У 1908 г. 50 двароў, 401 жыхар. У 1910 г. адкрыта школа, якая размясцілася ў наёмнай сял. хаце, а ў 1914 г. для яе ўзведзены свой будынак. У 1925 г. 75 двароў. 3 20.8.1924 г. да 16.7.1954 г. цэнтр Раманішчаўскага с/с Парыцкага, з 26.6.1939 г. Акцябрскага районаў Бабруйскай (да 26.7.1930 г.) акругі, з 20.2.1938 г. Палескай, з 20.9.1944 г. Бабруйскай, з 8.1.1954 г. Гомельскай абл. У 1929 г. арганізаваны калгас «Савецкая Беларусь», працавала кузня. Пачатковая школа ў 1930-я г. ператворана ў сямігадовую. У1940 г. 83 двары, 330 жыхароў. У Вял. Айч. вайну ў крас. 1942 г. ням. акупанты спалілі 30 двароў і загубілі 21 жыхара. 15 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 г. 318 жыхароў. У складзе калгаса імя У.І.Леніна (цэнтр — в. Рассвет); клуб. Планіровачна складаецца з кароткай прамалінейнай вуліцы, блізкай да шыротнай арыентацыі, да якой на У далучаецца мерыдыянальная вуліца. Забудова аднабаковая, драўляная, сядзібнага тыпу.

РАССВЕТ (да 1962 г. Качай-Балота) — вёска, цэнтр Пратасаўскага с/с, за 32 км на ПнУ ад Акцябрскага, 16 км ад чыг. ст. Ратміравічы (на ветцы Бабруйск—Рабкор ад лініі Асіповічы— Жлобін), 175 км ад Гомеля, нар. Рудзянка (прыток р. Нератоўка), на Пн і Пд меліярацыйныя каналы. Транспартныя сувязі па прасёлачнай, затым аўтадарозе Парычы—Акцябрскі. 196 гаспадарак, 459 жыхароў (2004 г.). Па пісьмовых крыніцах вядома з 19 ст. як вёска ў Чэрнінскай вол. Бабруйскага пав. Мінскай губ. Большасць вясковых зямель належала памешчыцы В.Аненкавай. Пазначана на карце 1866 г., якой карысталася Заходняя меліярацыйная экспедыцыя, што працавала ў гэтых месцах у 1890-я г. У 1908 г. 44 двары, 246 жыхароў. У 1925 г. 56 двароў, у Раманішчаўскім с/с Парыцкага района Бабруйскай акр. У 1929 г. арганізаваны калгас «Малады ленінец», працаваў паравы млын з лесапільняй. У 1940 г. 95 двароў, 410 жыхароў. У Вял. Айч. вайну ў крас. 1942 г. ням. акупанты спалілі 5 двароў і загубілі 27 жыхароў 31 вясковец загінуў на фронце. Паводле перапісу 1959 г. 437 жыхароў. Цэнтр калгаса імя У.В. Леніна; мех. двор, сярэдняя школа, культ.-спарт. цэнтр, библиотека, філіял Акцябрскай муз. школы, дзіцячы сад, амбулаторыя, аддз. сувязі, комплексна-прыёмны пункт, 3 магазіны. Планіровачна складаецца з прамалінейнай вуліцы, блізкай да шыротнай арыентацыі, да якой з Пд і Пн далучаюцца 3 завулкі. Забудова двухбаковая, драўляная, сядзібнага тыпу. У 1986 г. забудавана 50 мураваных дамоў, у якіх размясціліся перасяленцы з забруджаных радыяцыяй месц пасля Чарнобыльскай катастрофы. Радзіма Героя Сав. Саюза А.М.Пінчука (яго імя носіць адна з вуліц вёскі).

РАСТАУ — вёска ў Парэцкім с/с, за 20 км на 3 ад Акцябрскага, 13 км ад чыг. ст. Рабкор (на ветцы Бабруйск—Рабкор ад лініі Асіповічы—Жлобін), 223 км ад Гомеля. Праз вёску праходзіць меліярацыйны канал, злучаны з р. Пціч, на Пд і 3 мяжуе з лесам. Транспартныя сувязі па прасёлачнай, затым аўтадарозе Акцябрскі—Глуск. 41 гаспадарка, 82 жыхары (2004 г.). Па пісьмовых крыніцах вядома з 19 ст. як вёска ў Рудабельскай вол. Бабруйскага пав. Мінскай губ. Паводле перапісу 1897 г. вёска Растаў (яна ж Адальфін), 11 двароў, 73 жыхары. У 1931 г. арганізаваны калгас «Чырвоны воін». У 1940 г. 33 двары, 166 жыхароў. У Вял. Айч. вайну ў крас. 1942 г. ням. акупанты спалілі 9 двароў і загубілі 47 жыхароў. У магіле ахвяр фашызму, што ў цэнтры вёскі, пахаваны расстраляныя карнікамі 4 партызанскія сям'і (14 жыхароў). 25 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 г. 106 жыхароў. У 1966 г. да вёскі далучаны суседні пас. Багданаў. У складзе саўгаса «Парэчча» (цэнтр — в. Парэчча); магазін. Планіровачна складаецца з 3 кароткіх прамалінейных вуліц, арыентаваных з ПдУ на ПнЗ і злучаных прамалінейнай вуліцай, блізкай да мерыдыянальнай арыентацыі. Радзіма бел. мастака, лаўрэата Дзярж. прэміі Беларусі, д-ра мастацтвазнаўства, прафесара Л.Н.Дробава.

РАТМІРАВІЧЫ - вёска ў Акцябрскім с/с, за 20 км на Пн ад Акцябрскага, 4 км ад чыг. ст. Ратміраў (на ветцы Бабруйск—Рабкор ад лініі Асіповічы— Жлобін), 180 км ад Гомеля, вакол лес. Транспартныя сувязі па прасёлачнай, затым аўтадарозе Парычы—Акцябрскі. 31 гаспадарка, 60 жыхароў (2004 г.). Па пісьмовых крыніцах вядома з 18 ст., калі была ўладаннем царквы. У 1775 г. каралеўскім прывілеем аддадзена ў валоданне М.С.Лапаты. Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793 г.) у складзе Рас. імперыі. У 1796 г. 9 двароў, 72 жыхары. У 19 ст. ўласнасць казны. У 1908 г. 44 двары, 286 жыхароў, у Брожскай вол. Бабруйскага пав. Мінскай губ. Настаўніцай у вясковай школе некаторы час у 2-й палове 1920-х г. працавала В.Я.Кліменка — прапраўнучка рус. паэта А.С.Пушкіна. У 1930 г. арганізаваны калгас «Станцыя сацыялізму». 3 1934 г. працавалі смолзавод, паравы млын, кузня. У 1940 г. 76 двароў, 250 жыхароў. У Вял. Айч. вайну ў крас. 1942 г. ням. акупанты спалілі 64 двары і загубілі 17 жыхароў. 31 вясковец загінуў на фронце. Паводле перапісу 1959 г. 338 жыхароў. У складзе падсобнай гаспадаркі «Праўда» райаграпрамтэхнікі (цэнтр — в. Шкава); магазін, библиотека, фельч.-акушэрскі пункт, аддз. сувязі, лясніцтва, шавецкая майстэрня. Планіровачна складаецца з дугападобнай і прамалінейнай вуліц шыротнай арыентацыі, злучаных двумя завулкамі. Забудова драўляная, сядзібнага тыпу.

РАТМІРАУ — пасёлак і чыг. ст. Ратміравічы (на ветцы Бабруйск—Рабкор ад лініі Асіповічы—Жлобін), у Акцябрскім с/с, за 24 км на Пн ад Акцябрскага, 195 км ад Гомеля, на аўтадарозе Глуск—Шкава, вакол лес. 33 гаспадаркі, 54 жыхары (2004 г.). У 1930 г. чыгунка ад Бабруйска дайшла да Ратміравіч і пачала дзейнічаць чыг. станцыя. Побач паступова складваўся пасёлак. У 1940 г. 20 двароў, 84 жыхары. У Вял. Айч. вайну ў крас. 1942 г. ням. акупанты поўнасцю спалілі пасёлак і загубілі 4 жыхары. Паводле перапісу 1959 г. 244 жыхары. У складзе падсобнай гаспадаркі «Праўда» райаграпрамтэхнікі (цэнтр — в. Шкава). Планіровачна складаецца з 2 кароткіх вуліц, размешчаных побач з чыгункай. Чыг. станцыя і гасп. пабудовы — на У. Забудова двухбаковая. Жылыя дамы драўляныя, сядзібнага тыпу. Назва пасёлку нададзена 21.1.1969 г. Указам Прэзідыума Вярх. Савета БССР.

РОГ — вёска ў Валосавіцкім с/с, за 31 км на ПдУ ад Акцябрскага, 34 км ад чыг. ст. Рабкор (на ветцы Бабруйск— Рабкор ад лініі Асіповічы—Жлобін), 260 км ад Гомеля, на Пд і 3 сетка меліярацыйных каналаў. Транспартныя сувязі па прасёлачнай, затым аўтадарозе Акцябрскі—Азарычы. 36 гаспадарак, 61 жыхар (2004 г.). Па пісьмовых крыніцах вядома з 2-й паловы 19 ст. як хутар у Ляскавіцкай вол. Бабруйскага пав. Мінскай губ. У пач. 20 ст. дзейнічалі школа і цагельня. У 1925 г. 49 двароў, у Валосавіцкім с/с Азарыцкага района Мазырскай акругі. У 1930 г. арганізаваны калгас, працавалі кузня і стальмашня. У 1940 г. 160 жыхароў. У Вял. Айч. вайну ў крас. 1942 г. ням. акупанты спалілі 25 двароў і загубілі 42 жыхары. У баях за вёску і наваколле загінулі 90 сав. воінаў (пахаваны ў брацкай магіле ў цэнтры вёскі). 44 вяскоўцы загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 г. 189 жыхароў. У складзе калгаса імя М.Горкага (цэнтр — в. Дзербін); магазін. Планіровачна складаецца з прамалінейнай мерыдыянальнай вуліцы, якая на поўдні далучаецца да кароткай, прамалінейнай, шыротнай вуліцы. Забудова двухбаковая, драўляная, няшчыльная, сядзібнага тыпу.

РЭПІН — вёска ў Чырвонаслабодскім с/с, за 30 км на ПдЗ ад Акцябрскага, 23 км ад чыг. ст. Рабкор (на ветцы Бабруйск—Рабкор ад лініі Асіповічы— Жлобін), 260 км ад Гомеля, вакол лес. Транспартныя сувязі па прасёлачнай, затым аўтадарозе Слуцк—Капаткевічы. 48 гаспадарак, 92 жыхары (2004 г.). Па пісьмовых крыніцах вядома з пач. 20 ст. як маёнтак. У 1907 г. тут пачаў працаваць вінакурны завод (закрыты ў 1915 г.). У 1920-х гадах вёска хутка павялічвалася за кошт перасяленцаў з суседніх населеных пунктаў. У 1931 г. вяскоўцы ўступілі ў калгас. У 1940 г. 47 двароў, 168 жыхароў. У Вял. Айч. вайну ў крас. 1942 г. ням. акупанты поўнасцю спалілі вёску і загубілі 17 жыхароў. Некаторы час вясной 1943 г. тут базіраваўся штаб Мінскага партыз. злучэння. 18 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 г. 273 жыхары. У складзе саўгаса «Чырвонаслабодскі» (цэнтр — в. Чырвоная Слабада); клуб, магазін. Планіровачна складаецца з кароткай прамалінейнай вуліцы, блізкай да шыротнай арыентацыі, да якой далучаюцца з Пн 2 прамалінейныя вуліцы з завулкамі. Забудова двухбаковая, драўляная, сядзібнага тыпу.

САПЕЙКІ — вёска ў Пратасаўскім с/с, за 24 км на ПнУ ад Акцябрскага, 19 км ад чыг. ст. Ратміраў (на ветцы Бабруйск—Рабкор ад лініі Асіповічы— Жлобін), 187 км ад Гомеля, на 3 і Пд мяжуе з лесам. Транспартныя сувязі па прасёлачнай, затым аўтадарозе Парычы—Акцябрскі. 45 гаспадарак, 88 жыхароў (2004 г.). Па пісьмовых крыніцах вядома з 19 ст. як вёска ў складзе казённага маёнтка Брожа. Пад 1879 г. пазначана ў ліку сяленняў Чэрнінскага царк. прыхода. Паводле перапісу 1897 г. в. Сапекі (яна ж Сапейкава), 43 двары, 266 жыхароў, хлебазапасны магазін. У 1908 г. 54 двары, 309 жыхароў, у Чэрнінскай вол. Бабруйскага пав. Мінскай губ. У 1925 г. 69 двароў, у Раманішчаўскім с/с Парыцкага района Бабруйскай акругі. У1930 г. арганізаваны калгас. У 1940 г. 86 двароў, 340 жыхароў. У Вял. Айч. вайну ў крас. 1942 г. ням. акупанты спалілі 16 двароў і загубілі 15 жыхароў. 20 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 г. 228 жыхароў. У складзе калгаса «Усход» (цэнтр — в. Майсееўка); магазін. Планіровачна складаецца з крыху выгнутай вуліцы, арыентаванай з ПдУ на ПнЗ, да якой на Пн далучаецца завулак. Забудова двухбаковая, няшчыльная, драўляная, сядзібнага тыпу.

САСНОЎКА - вёска ў Чырвонаслабодскім с/с, за 33 км на ПдЗ ад Акцябрскага, 26 км ад чыг. ст. Рабкор (на ветцы Бабруйск—Рабкор ад лініі Асіповічы—Жлобін), 263 км ад Гомеля, на р. Арэса (прыток р. Пціч), на Пд сетка меліярацыйных каналаў, на Пн мяжуе з лесам. Транспартныя сувязі па прасёлачнай, затым аўтадарозе Акцябрскі— Навасёлкі. 48 гаспадарак, 110 жыхароў (2004 г.). Па пісьмовых крыніцах вядома з 19 ст. як вёска ў складзе маёнтка Ляскавіцкая Слабада, у валоданні памешчыка Ф.Германа. У 1908 г. 27 двароў, 158 жыхароў, у Парыцкай вол. Бабруйскага пав. Мінскай губ. У 1929 г. вяскоўцы ўступілі ў калгас. У1940 г. 55 двароў, 245 жыхароў. У Вял. Айч. вайну ў крас. 1942 г. ням. акупанты поўнасцю спалілі вёску і загубілі 9 жыхароў. Некаторы час у вёсцы зімой 1943 г. базіраваўся штаб Мінскага партыз. злучэння. Тут жа размяшчалася падп. друкарня і выходзіла рэсп. газета «Звязда». 34 вяскоўцы загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 г. 282 жыхары. У складзе саўгаса «Чырвонаслабодскі» (цэнтр — в. Чырвоная Слабада); магазін. Планіровачна складаецца з прамалінейнай вуліцы, блізкай да шыротнай арыентацыі, да якой з Пн далучаюцца 2 завулкі. Забудовадраўляная, няшчыльная, сядзібнага тыпу.

СЛАБОДКА — вёска ў Пратасаўскім с/с, за 34 км на ПнУ ад Акцябрскага, 21 км ад чыг. ст. Ратміравічы (на ветцы Бабруйск—Рабкор ад лініі Асіповічы— Жлобін), на Пн меліярацыйныя каналы, на У і Пд мяжуе з лесам. Побач аўтадарога Парычы—Акцябрскі. 47 гаспадарак, 82 жыхары (2004 г.). Па пісьмовых крыніцах вядома з 18 ст. Па каралеўскаму прывілею 1775 г. ў валоданні М.СЛапаты. Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793 г.) у складзе Рас. імперыі. У 1795 г. 7 двароў, 69 жыхароў. У 19 ст. ў складзе маёнтка Качай-Балота. Паводле перапісу 1897 г. в. Слабодка (яна ж Качай-Балотная Слабодка), 27 двароў, 203 жыхары, у Чэрнінскай вол. Бабруйскага пав. Мінскай губ. У 1921 г. адкрыта школа, якая размясцілася ў наёмнай сял. хаце. У 1925 г. 70 двароў, у Раманішчаўскім с/с Парыцкага района Бабруйскай акругі. У 1929 г. арганізаваны калгас. У 1940 г. 80 двароў, 350 жыхароў. У Вял. Айч. вайну ням. акупанты ўсталявалі ў вёсцы свой гарнізон, які партызаны разграмілі. У крас. 1942 г. карнікі спалілі 6 двароў і загубілі 34 жыхары. У 1944 г. акупанты стварылі тут канцлагер, дзе ўтрымлівалі 3 тыс. чалавек, якія выкарыстоўваліся на работах па збудаванні ням. абароны. 24 вяскоўцы загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 г. 374 жыхары. У складзе калгаса імя У.І.Леніна (цэнтр — в. Рассвет); клуб, магазін. Планіровачна складаецца з прамалінейнай мерыдыянальнай вуліцы, якая на Пд далучаецца да цэнтра крыху скрыўленай шыротнай вуліцы. Забудова двухбаковая, няшчыльная, драўляная, сядзібнага тыпу.

СМАЛОУКА — вёска ў Чырвонаслабодскім с/с, за 23 км на ПдЗ ад Акцябрскага, 16 км ад чыг. ст. Рабкор (на ветцы Бабруйск—Рабкор ад лініі Асіповічы—Жлобін), 252 км ад Гомеля, на р. Арэса (прыток р. Пціч), на Пд мяжуе з лесам і ўрочышчам Воўчы Бор. Транспартныя сувязі па прасёлачнай, затым аўтадарозе Акцябрскі—Навасёлкі. 31 гаспадарка, 48 жыхароў (2004 г.). Па пісьмовых крыніцах вядома з пач. 20 ст. У 1908 г. хутар, 4 двары, 22 жыхары, у Камаровіцкай вол. Мазырскага пав. Мінскай губ. Асабліва хутка расла вёска ў 1920-я г. У 1931 г. вяскоўцы ўступілі ў калгас. У 1940 г. 39 двароў, 174 жыхары. У Вял. Айч. вайну ў крас. 1942 г. ням. акупанты спалілі 6 двароў і загубілі 4 жыхары. 14 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 г. 247 жыхароў. У складзе саўгаса «Чырвонаслабодскі» (цэнтр — в. Чырвоная Слабада). Планіровачна складаецца з прамалінейнай шыротнай вуліцы, да якой на У далучаецца з Пд кароткая прамалінейная вуліца. Забудова двухбаковая, няшчыльная, драўляная, сядзібнага тыпу.

СМЫКОВІЧЫ - вёска ў Акцябрскім с/с, за 3 км на У ад Акцябрскага, 9 км ад чыг. ст. Рабкор (на ветцы Бабруйск—Рабкор ад лініі Асіповічы— Жлобін), 23 км ад Гомеля, на р. Нератоўка (прыток р. Пціч), на Пд мяжуе з лесам. Транспартныя сувязі па прасёлачнай, затым аўтадарозе Акцябрскі— Азарычы. 27 гаспадарак, 55 жыхароў (2004 г.). Па пісьмовых крыніцах вядома з 18 ст., калі належала АЛ.Комару, потым — В.А.Вузлоўскаму. Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793 г.) у складзе Рас. імперыі. У 1795 г. 25 двароў, 139 жыхароў. У 19 ст. ў маёнтку Рудабелка, які належаў Лапам, з 1867 г. ў валоданні А.Я.Урангеля, з 1877 г. — ген.-маёра А.Ф.Ліліянфельда. Пазначана на карце 1866 г., якой карысталася Зах. меліярацыйная экспедыцыя, што працавала ў гэтых месцах у 1890-я г. Паводле перапісу 1897 г. 38 двароў, 257 жыхароў. У 1908 г. 42 двары, 335 жыхароў у Рудабельскай вол. Бабруйскага пав. Мінскай губ. У1916 г. 56 двароў, 319 жыхароў. У 1930 г. арганізаваны калгас. У Вял. Айч. вайну ў крас. 1942 г. ням. акупанты спалілі 54 двары і загубілі 58 жыхароў. 19 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 г. 163 жыхары. У складзе падсобнай гаспадаркі «Заазер'е» райсельгасхіміі (цэнтр — в. Гаць); магазін. Планіровачна складаецца з кароткай прамалінейнай вуліцы шыротнай арыентацыі. Забудова драўляная, сядзібнага тыпу.

СТАРАЯ ДУБРОВА - вёска ў Акцябрскім с/с, за 1 км на Пн ад Акцябрскага, 5 км ад чыг. ст. Рабкор (на ветцы Бабруйск—Рабкор ад лініі Асіповічы— Жлобін), 204 км ад Гомеля. Транспартныя сувязі па аўтадарогах, якія праходзяць праз г.п. Акцябрскі. 165 гаспадарак, 426 жыхароў (2004 г.). Па пісьмовых крыніцах вядома з 18 ст., калі в. Дуброва была ў складзе маёнтка Рудабелка, з 1867 г. ва ўладанні барона Урангеля, з 1874 г. — ген.-маёра А.Ф.Ліліянфельда. Пазначана на карце 1866 г., якой карысталася Зах. меліярацыйная экспедыцыя, што працавала ў гэтых месцах у 1890-я г. Паводле перапісу 1897 г. 43 двары, 239 жыхароў. У 1908 г. в. Дуброва Старая, 270 жыхароў, у Рудабельскай вол. Бабруйскага пав. Мінскай губ. Побач была вёска з назвай Дуброва Новая. У 1917 г. 377 жыхароў. У 1921 г. адкрыта школа. У 1924 г. 54 двары, 430 жыхароў. У 1929 г. арганізаваны калгас. У1940 г. 85 двароў, 350 жыхароў. У Вял. Айч. вайну ў крас. 1942 г. ням. карнікі спалілі 24 двары і загубілі 100 жыхароў. 29 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 г. 233 жыхары. У складзе саўгаса «Акцябрскі» (цэнтр — г.п. Акцябрскі); магазін. Планіровачнаскладаецца з 2 паралельных паміж сабой вуліц, блізкіх да мерыдыянальнай арыентацыі, да якіх на Пн далучаецца кароткая, паўвыгнутая шыротная вуліца. Забудова драўлянач, двухбаковая, сядзібнага тыпу. Радзіма поўнага кавалера ордэна Славы Р.П.Жулегі.

СТАРЫЯ ЗАВАЛЁНЫ - вёска ў Акцябрскім с/с, за 4 км на Пн ад Акцябрскага, 6 км ад чыг. ст. Рабкор (на ветцы Бабруйск—Рабкор ад лініі Асіповічы— Жлобін), 207 км ад Гомеля, вакол лес. Транспартныя сувязі па прасёлачнай, затым аўтадарозе Глуск—Акцябрскі. 2 гаспадаркі, 3 жыхары (2004 г.). Па пісьмовых крыніцах вядома з 19 ст. ў Рудабельскай вол. Бабруйскага пав. Мінскай губ. У 1908 г. 12 двароў, 60 жыхароў. У пач. 1920-х г. вёска стала называцца Старыя Завалёны, калі частка вяскоўцаў заснавала побач в. Новыя Завалёны. У 1929 г. вяскоўцы ўступілі ў калгас. У 1940 г. 17 двароў, 78 жыхароў. У Вял. Айч. вайну ў крас. 1942 г. ням. акупанты спалілі 11 двароў і загубілі 25 жыхароў. Паводле перапісу 1959 г. 33 жыхары. У складзе саўгаса «Акцябрскі» (цэнтр — г.п. Акцябрскі). Планіровачна складаецца з бессістэмнай забудовы драўляных сял. сядзіб каля прасёлачнай дарогі.

ХАРОМЦЫ — вёска ў.Парэцкім с/с, за 18 км на ПнЗ ад Акцябрскага, 20 км ад чыг. ст. Рабкор (на ветцы Бабруйск—Рабкор ад лініі Асіповічы— Жлобін), аўтадарога звязвае вёску з в. Чырвоная Слабада, на Пн меліярацыйныя каналы. 100 гаспадарак, 208 жыхароў (2004 г.). Выяўлены археолагамі курганны могільнік (150 насыпаў паўсферычнай формы, за 2 км на 3 ад вёскі, ва ўрочышчы Ляскаўшчына, у лесе) сведчыць аб засяленні тутэйшых мясцін у далёкай мінуўшчыне. Па пісьмовых крыніцах вядома з 16 ст. ў Слуцкім пав. Навагрудскага ваяв. ВКЛ, уласнасць праваслаўнай царквы. Па інвентару 1683 г. ў Рудабельскай вол., у складзе Парэцкага маёнтка, уладальнік якога атрымліваў 163 злотыя і 26 грошаў прыбытку ў год. У 17 ст. 8 дымоў, у Мазырскім пав. У 1748 г. ўваходзіла ў Парэцкую вол., уладанне Радзівілаў. Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793 г.) у складзе Рас. імперыі. У 1795 г. 14 двароў. У 1842 г. збудаваны касцёл, які пазней быў перанесены ў в. Карпілаўка (цяпер г.п. Акцябрскі, не захаваўся). У 1844 г. 28 двароў, уладанне двараніна К.Вішчынскага, які ў 1876 г. меў тут 3805 дзес. зямлі і карчму. У 1885 г. сяло, 33 двары, 360 жыхароў, у Ляскавіцкай вол. Бабруйскага пав. Мінскай губ. У канцы 19 ст. на вясковых могілках пабудавана з дрэва брама (зараз помнік нар. дойлідства), на ўсх. ускраіне закладзены парк (цяпер помнік сядзібна-паркавага мастацтва). Сядзібны дом, што быў у парку, не збярогся. У 1908 г. 102 двары, 766 жыхароў. У 1912 г. адкрыта земская школа. У 2-й палове 1920-х г. створаны саўгас «Казбек», працавалі паравы млын і кузня. Пачатковая школа ў 1930-я г. ператворана ў сямігадовую. У 1940 г. 226 двароў, 1035 жыхароў. У Вял. Айч. вайну ням. акупанты стварылі ў вёсцы апорны пункт, які партызаны разграмілі. У крас. 1942 г. карнікі спалілі 111 двароў і загубілі 233 жыхары, у 1944 г. загубілі яшчэ 207 жыхароў (пахаваны ў магіле ахвяр фашызму ў цэнтры вёскі). 60 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 г. 782 жыхары. У складзе саўгаса «Парэчча» (цэнтр — в. Парэчча); Дом нар. творчасці, библиотека, фельч.-акушэрскі пункт, аддз. сувязі, магазін. Планіровачна складаецца з прамалінейнай шыротнай вуліцы, да цэнтра якой далучаецца з Пд кароткая прамалінейная вуліца, а з У — 3 завулкі. Забудова двухбаковая, няшчыльная, драўляная, сядзібнага тыпу.

ЧАРНЯЎКА — вёска ў Любанскім с/с, за 26 км на У ад Акцябрскага, 30 км ад чыг. ст. Рабкор (на ветцы Бабруйск— Рабкор ад лініі Асіповічы—Жлобін), 252 км ад Гомеля, на Пн і У меліярацыйныя каналы, на 3 мяжуе з лесам. Транспартныя сувязі па прасёлачнай, затым аўтадарозе Акцябрскі—Азарычы. 18 гаспадарак, 29 жыхароў (2004 г.). Па пісьмовых крыніцах вядома з 19 ст. як хутар у Чэрнінскай вол. Бабруйскага пав. Мінскай губ. Паводле перапісу 1897 г. 9 двароў, 31 жыхар. У 1925 г. 23 двары. У1929 г. вяскоўцы ўступілі ў калгас. У 1940 г. 81 жыхар. У Вял. Айч. вайну ням. акупанты ў крас. 1942 г. поўнасцю спалілі вёску і загубілі 27 жыхароў. 7 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 г. 93 жыхары. У складзе калгаса «1 Мая» (цэнтр — в. Гарохавішчы). Планіровачна складаецца з кароткай, прамалінейнай шыротнай вуліцы, забудаванай драўлянымі сял. сядзібамі.

ЧОРНЫЯ БРАДЫ - вёска ў Пратасаўскім с/с, за 34 км на ПнУ ад Акцябрскага, 6 км ад чыг. ст. Ратміравічы (на ветцы Бабруйск—Рабкор ад лініі Асіповічы—Жлобін), 178 км ад Гомеля, на Пд меліярацыйныя каналы, на Пн і 3 мяжуе з лесам. Транспартныя сувязі па прасёлачнай, затым аўтадарозе Парычы—Акцябрскі. 25 гаспадарак, 35 жыхароў (2004 г.). Выяўлены археолагамі курганны могільнік (15 насыпаў за 0,5 км на Пд ад вёскі, ва ўрочышчы Курганне, у лесе) сведчыць аб засяленні гэтых мясцін у далёкай старажытнасці. Па пісьмовых крыніцах вядома з 19 ст., калі ўваходзіла ў склад казённага маёнтка Брожа. Пазначана на карце 1866 г., якой карыста-лася Зах. меліярацыйная экспедыцыя, што працавала ў гэтых месцах у 1890-я г. У 1908 г. побач з вёскай была казённая сядзіба, 2 двары, 7 жыхароў. У 1925 г. 66 двароў, у Коўчыцкім с/с Парыцкага района Бабруйскай акругі. У 1930 г. арганізаваны калгас «Шлях да сацыялізму», працавалі лесапільны завод, кузня. У 1940 г. 80 двароў 330 жыхароў. У Вял. Айч. вайну ў крас. 1942 г. ням. акупанты спалілі 56 двароў, загубілі 28 жыхароў. 25.6.1944 г. танк Т-34 пад камандаваннем гв. лейтэнанта Дз.Я.Камарова вырваўся каля вескі наперад, знішчыў каля ўзвода фашыстаў і некалькі агнявых кропак ворага, а калі скончыліся боепрыпасы і загарэўся танк, яго экіпаж вырашыў ісці на таран ням. браняпоезавода, што вёў агонь па сав. танках і пяхоце. Механікувадзіцелю танка М.А.Бухтуеву пасмяротна прысвоена званне Героя Савецкага Саюза. 25 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 г. 258 жыхароў. ,У складзе калгаса імя У.ГЛеніна (цэнтр — в. Рассвет); библиотека, магазін. Планіровачна складаецца з прамалінейнай шыротнай вуліцы, да якой з Пн далучаюцца 2 прамалінейныя кароткія вуліцы. Забудова двухбаковая, няшчыльная, драўляная, сядзібнага тыпу.

ЧЫРВОНАЯ СЛАБАДА (да 1929 г. Германава Слабада) — вёска, цэнтр Чырвонаслабодскага с/с, за 25 км на ПдЗ ад Акцябрскага, 25 км ад чыг. ст. Рабкор (на ветцы Бабруйск—Рабкор ад лініі Асіповічы—Жлобін), 232 км ад Гомеля, на р. Арэса (прыток р. Пціч), на Пн мяжуе з лесам. Транспартныя сувязі па прасёлачнай, затым аўтадарозе Акцябрскі— Навасёлкі. 275 гаспадарак, 634 жыхары (2004 г.). Выяўленыя і даследаваныя археолагамі курганы, што былі побач з вёскай, сведчаць аб засяленні тутэйшых мясцін у далёкай старажытнасці. Па гіісьмовых крыніцах вядома з пач. 20 ст., калі перасяленцы з суседніх вёсак заснавалі тут новае паселішча. Значна пашырыліся памеры вёскі ў 1920-я г. У 1930 г. арганізаваны калгас. 3 26.6.1939 г. цэнтр Чырвонаслабодскага с/с Акцябрскага, з 25.12.1962 г. Светлагорскага, з 30.7.1966 г. Акцябрскага районаў Палескай, з 20.9.1944 г. Бабруйскай, з 8.1.1954 г. Гомельскай абл. Пачатковая школа ў 1930-я г. ператворана ў сямігадовую. У 1940 г. 228 двароў 812 жыхароў У Вял. Айч. вайну ў крас. 1942 г. ням. акупанты спалілі 10 двароў і загубілі 14 жыхароў. 76 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 г. 957 жыхароў. Цэнтр саўгаса «Чырвонаслабодскі»; машынны двор, швейная майстэрня, сярэдняя школа, Дом нар. творчасці, библиотека, дзіцячы сад, амбулаторыя, аддз. сувязі, сталовая, 2 магазіны. Планіровачна складаецца з працяглай, выгнутай шыротнай вуліцы (уздоўж ракі), да якой з Пн далучаюцца 3 злучаныя паміж сабой кароценькія вуліцы. Забудова двухбаковая, драўляная, сядзібнага тыпу. У 1986 г. ўзведзена 55 мураваных будынкаў, у якіх размясціліся перасяленцы з забруджаных радыяцыяй месц пасля Чарнобыльскай катастрофы 1986 г. Вял. работа праведзена ў апошнія дзесяцігоддзі па добраўпарадкаванні вёскі, асфальтаванні вуліц. Радзіма поўнага кавалера ордэна Славы М.З.Асмыковіча і Героя Сац. Працы І.Ц.Вераб'ёва. Да 1998 г. ў склад Чырвонаслабодскага с/с уваходзіла в. Звесніца (не існуе).

ШКАВА — вёска ў Акцябрскім с/с, за 10 км на ПнУ ад Акцябрскага, 185 км ад Гомеля, 9 км ад чыг. ст. Бумажкоў (на ветцы Бабруйск—Рабкор ад лініі Асіповічы—Жлобін), на р. Нератоўка (прыток р. Пціч). Транспартныя сувязі па прасёлачнай, затым аўтадарозе Парычы—Акцябрскі. 162 гаспадаркі, 386 жыхароў (2004 г.). Па пісьмовых крыніцах вядома з 16 ст. ў Мінскім старастве ВКЛ. У 1560 г. ўпамінаецца ў дакументах аб вызначэнні яе межаў. У 1682 г. 13 дымоў, цэнтр войтаўства. Па інвентару 1683 г. ў складзе Парэцкага маёнтка, давала 277 злотых і 5 грошаў прыбытку ў год. Па інвентару 1748 г. 23 дымы. Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793 г.) у складзе Рас. імперыі, у Бабруйскім пав. Мінскай губ. Значная частка вясковых зямель належала памешчыку К.Ванькевічу. Паводле перапісу 1897 г. 68 двароў, 559 жыхароў, царква, хлебазапасны магазін. Побач была аднайменная сядзіба, вадзяны млын і карчма. У 1908 г. 109 двароў, 804 жыхары, побач аднайменны маёнтак (17 жыхароў), у Рудабельскай вол. У 1910 г. адкрыта школа, якая размясцілася ў наёмнай сял. хаце. У 1916 г. 143 двары. У 1930 г. арганізаваны калгас «Беларуская вёска», працавала кузня. У 1940 г. 180 двароў. У Вял. Айч. вайну ў крас. 1942 ням. акупанты спалілі 36 двароў і загубілі 69 жыхароў. 19.8.1942 г. партызаны разграмілі гарнізон, які заснавалі ў вёсцы акупанты. 40 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 г. 468 жыхароў. Цэнтр падсобнай гаспадаркі «Праўда» Акцябрскай райаграпрамтэхнікі; лесапільня, лясніцтва, 9-гадовая школа, клуб, библиотека, дзіцячы сад, фельч.-акушэрскі пункт, магазін, аддз. сувязі, комплексна-прыёмны пункт быт. абслугоўвання, сталовая, 3 магазіны. Планіровачна складаецца з прамалінейнай вуліцы, арыентаванай з ПдЗ на ПнУ, да якой на Пд пад прамым вуглом далучаецца кароткая вуліца. Забудова двухбаковая, няшчыльная, драўляная, сядзібнага тыпу. У 1991—92 гг. узведзена 50 мураваных будынкаў, у якіх размясціліся перасяленцы з забруджаных радыяцыяй месц пасля Чарнобыльскай катастрофы 1986 г.

ЮРКІ — вёска ў Валосавіцкім с/с, за 32 км на ПдУ ад Акцябрскага, 35 км ад чыг. ст. Рабкор (на ветцы Бабруйск— Рабкор ад лініі Асіповічы—Жлобін), 260 км ад Гомеля, на 3 сетка меліярацыйных каналаў. Транспартныя сувязі па прасёлачнай, затым аўтадарозе Акцябрскі—Азарычы. 12 гаспадарак, 16 жыхароў (2004 г.).

Па пісьмовых крыніцах вядома з 19 ст. ў складзе маёнтка Ліцвінавічы, уладанне памешчыка Вольбена. У 1844 г. 6 двароў. Паводле перапісу 1897 г. 14 двароў, 102 жыхары, карчма, у Азарыцкай вол. Бабруйскага пав. Мінскай губ. У 1908 г. 17 двароў, 139 жыхароў. У 1917 г. 172 жыхары. У 1924 г. 25 двароў. У 1929 г. вяскоўцы ўступілі ў калгас. У 1940 г. 34 двары. У Вял. Айч. вайну ў крас. 1942 г. ням. акупанты поўнасцю спалілі вёску і загубілі 37 жыхароў. Каля вёскі яны стварылі канцлагер з мэтай распаўсюджання эпідэміі тыфу сярод насельніцтва і воінаў Чырв. Арміі. Пад адкрытым небам на пляцоўцы, абнесенай калючым дротам, гітлераўцы трымалі каля 10 тыс. старых, жанчын і дзяцей. Вызвалена 19.3.1944 г. 31 вясковец загінуў на фронце. Паводле перапісу 1959 г. 107 жыхароў. У1966 г. да вёскі далучана в. Дзерць. У складзе калгаса імя А.М.Горкага (цэнтр — в. Дзербін). Планіровачна складаецца з кароткай, крыху выгнутай вуліцы, блізкай да мерыдыянальнай арыентацыі. Забудова драўляная, няшчыльная, сядзібнага тыпу.


Шаблон:Октябрьский район Гомельской области

Шаблон:Навигационная таблица

Хомелка/Беларускія НП/Акцябрскі раён



1 Волосовичи (Октябрьский район)

Шаблон:НП-Белоруссия

Волосовичи (бел.: Валосавічы) — деревня, центр Волосовичского сельсовета Октябрьского района Гомельской области Белоруссии.

География[правіць | правіць зыходнік]

Расположение[правіць | правіць зыходнік]

В 22 км на юго-восток от Октябрьского, 25 км от железнодорожной станции Рабкор (на ветке Бобруйск — Рабкор от линии ОсиповичиЖлобин), 185 км от Гомеля.

Транспортная сеть[правіць | правіць зыходнік]

На автомобильной дороге Октябрьский — Озаричи. Планировка состоит из двух прямолинейных, параллельных между собой улиц, ориентированных с юго-запада на северо-восток и соединенных между собой двумя переулками. Застройка двусторонняя, неплотная, деревянная, усадебного типа. В 1986-90 годы построены 50 кирпичных домов, в которых разместились переселенцы из загрязнённых радиацией в результате катастрофы на Чернобыльской АЭС мест.

История[правіць | правіць зыходнік]

Обнаруженное археологами городище (в 1,2 км на юго-восток от деревни) свидетельствует о заселении этих мест с давних времён. По письменным источникам известна с XVI века как селение в Минском воеводстве Великого княжества Литовского. В 1552 году деревня. В 1560 году упоминается в документах об установлении границ земель.

После 2-го раздела Речи Посполитой (1793 год) в составе Российской империи. В 1795 году в составе одноимённого поместья, его владелец помещик С. Ф. Колчевский владел в 1840 году 925 десятинами земли и 4 трактирами. Согласно ревизским материалам 1850 года в Речицком уезде Минской губернии. Согласно переписи 1897 года находились церковь, церковно-приходская школа, хлебозапасный магазин, трактир. В 1918 году в наёмном доме открыта школа.

С 20 августа 1924 года центр Волосовичского сельсовета Озаричского, с 8 июля 1931 года Паричского, с 12 февраля 1935 года Домановичского, с 20 января 1960 года Октябрьского, с 25 декабря 1962 года Светлогорского, с 30 июля 1966 года Октябрьского района Мозырского (до 26 июля 1930 года и с 21 июня 1935 года до 20 февраля 1938 года) округа, с 20 февраля 1938 года Полесской, с 8 января 1954 года Гомельской областей.

Начальная школа в 1930-е годы преобразована в семилетнюю. Во время Великой Отечественной войны партизаны в январе 1942 года разгромили гарнизон, созданный в деревне оккупантами. Каратели сожгли деревню и убили 137 жителей. 54 жителя погибли на фронте. Центр колхоза имени М. В. Фрунзе. Работают средняя школа, детский сад, Дом народного творчества, библиотека, фельдшерско-акушерский пункт, отделение связи, 2 магазина.

В состав Волосовичского сельсовета входили до 1966 года деревня Дерть, до 1969 года деревня Гуслище, до 1974 года деревня Некраши (в настоящее время не существуют).

Население[правіць | правіць зыходнік]

Численность[правіць | правіць зыходнік]

  • 2004 год — 167 хозяйств, 445 жителей.

Динамика[правіць | правіць зыходнік]

  • 1552 год — 95 жителей мужского пола.
  • 1795 год — 30 дворов.
  • 1850 год — 40 дворов, 297 жителей.
  • 1897 год — 54 двора, 586 жителей (согласно переписи).
  • 1908 год — 64 двора.
  • 2004 год — 167 хозяйств, 445 жителей.

Известные уроженцы[правіць | правіць зыходнік]

Литература[правіць | правіць зыходнік]

  • Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

См. также[правіць | правіць зыходнік]

Примечания[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Примечания

Ссылки[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Октябрьский район Гомельской области

Категория:Населённые пункты Октябрьского района Гомельской области




2 Оземля (Октябрьский район)

Шаблон:НП-Белоруссия

Оземля (бел.: Воземля) — деревня в Октябрьском сельсовете Октябрьского района Гомельской области Белоруссии.

На севере граничит с лесом.

География[правіць | правіць зыходнік]

Расположение[правіць | правіць зыходнік]

В 21 км на север от городского посёлка Октябрьский, 5 км от железнодорожной станции Ратмировичи, 190 км от Гомеля.

Гидрография[правіць | правіць зыходнік]

На юге Воложинский канал.

Транспортная сеть[правіць | правіць зыходнік]

На автомобильной дороге городской посёлок ГлускШкава. Планировка состоит из дугообразной улицы, близкой к меридиональной ориентации, к которой на севере присоединяется короткая, односторонне застроенная улица. Жилые дома деревянные, усадебного типа.

История[правіць | правіць зыходнік]

По письменным источникам известна с XIX века как селение в Рудобельской волости Бобруйского уезда Минской губернии. Согласно переписи 1897 года в деревне Слободка (она же Оземля) находились церковь, хлебозапасный магазин.

В 1921 году открыта школа. С 20 августа 1924 года до 16 июля 1954 года центр Оземлянского сельсовета Глусского, с 28 июня 1939 года Октябрьского района Бобруйского (до 26 июля 1930 года) округа, с 20 февраля 1938 года Полесской, с 20 сентября 1944 года Бобруйской, с 8 января 1954 года Гомельской областей. В 1930 году создан колхоз «Правда», работала кузница. Деревенская начальная школа в 1930-е годы преобразована в семилетнюю.

Во время Великой Отечественной войны 18 июля 1941 года басне уничтожающего батальона под командованием Т. П. Бумажкова вместе с солдатами 66-го стрелкового корпуса под командованием подполковника Л. В. Курмашова, при поддержке бронепоезда № 52 (на ветке Бобруйск — Рабкор) разгромили штаб немецкой дивизии, освободили деревню, захватили пленных и трофеи, в том числе оперативную карту с планом наступления гитлеровских войск на Гомельско-Черниговском и Оршанском направлениях, которая была передана в штаб 21-й армии. В апреле 1942 года немецкие оккупанты сожгли 114 дворов и убили 61 жителя. 23 жителя погибли на фронте.

Согласно переписи 1959 года в составе подсобного предприятие райагропромтехники (центр — Шкава). Работали начальная школа, клуб, библиотека, магазин.

Население[правіць | правіць зыходнік]

Численность[правіць | правіць зыходнік]

  • 2004 год — 33 хозяйства, 48 жителей.

Динамика[правіць | правіць зыходнік]

  • 1897 год — 38 дворов, 249 жителей (согласно переписи).
  • 1917 год — 86 дворов, 453 жителя.
  • 1940 год — 130 дворов 425 жителей.
  • 1959 год — 289 жителей (согласно переписи).
  • 2004 год — 33 хозяйства, 48 жителей.

Литература[правіць | правіць зыходнік]

  • Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

См. также[правіць | правіць зыходнік]

Примечания[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Примечания

Ссылки[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Октябрьский район Гомельской области

Категория:Населённые пункты Октябрьского района Гомельской области




3 Углы (Октябрьский район)

Шаблон:НП-Белоруссия

Углы (бел.: Вуглы) — деревня в Протасовском сельсовете Октябрьского района Гомельской области Белоруссии.

География[правіць | правіць зыходнік]

Расположение[правіць | правіць зыходнік]

В 27 км на северо-восток от городского посёлка Октябрьский, 14 км от железнодорожной станции Ратмировичи (на ветке БобруйскРабкор от линии Осиповичи — Жлобин), 170 км от Гомеля.

Гидрография[правіць | правіць зыходнік]

На реке Нератовка (приток реки Птичь). На юге мелиоративные каналы.

Транспортная сеть[правіць | правіць зыходнік]

На автомобильной дороге [[Паричи]] — Октябрьский. Планировка состоит из короткой прямолинейной широтной улицы, к которой с юга присоединяется переулок. Застройка двусторонняя, деревянная, усадебного типа.

История[правіць | правіць зыходнік]

По письменным источникам известна с начала XIX века, в составе поместья Катай-Болото Чернинской волости Бобруйского уезда Минской губернии. В 1879 года упоминается в числе селений Чернинского церковного прихода.

В 1930 году организован колхоз имени М. И. Калинина, работала кузница. Во время Великой Отечественной войны оккупанты в апреле 1943 года сожгли 18 дворов и убили 30 жителей. На фронтах и в партизанской борьбе погибли 20 жителей, в память о погибших на западной окраине в 1969 году уставлен обелиск. Согласно переписи 1959 года в составе колхоза «Восток» (центр — деревня Моисеевка). Работали клуб, начальная школа, отделение связи, фельдшерско-акушерский пункт, магазин.

Население[правіць | правіць зыходнік]

Численность[правіць | правіць зыходнік]

  • 2004 год — 45 хозяйств, 87 жителей.

Динамика[правіць | правіць зыходнік]

  • 1844 год — 12 дворов.
  • 1897 год — 33 двора, 216 жителей (согласно переписи).
  • 1925 год — 45 дворов.
  • 1940 год — 65 дворов, 290 жителей.
  • 1959 год — 223 жителя (согласно переписи).
  • 2004 год — 45 хозяйств, 87 жителей.

Литература[правіць | правіць зыходнік]

  • Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

См. также[правіць | правіць зыходнік]

Примечания[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Примечания

Ссылки[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Октябрьский район Гомельской области

Категория:Населённые пункты Октябрьского района Гомельской области




4 Годуни (Октябрьский район)

Шаблон:НП-Белоруссия

Годуни (бел.: Гадуні) — деревня в Любанском сельсовете Октябрьского района Гомельской области Белоруссии.

География[правіць | правіць зыходнік]

Расположение[правіць | правіць зыходнік]

В 15 км на восток от Октябрьского, 19 км от железнодорожной станции Рабкор (на ветке Бобруйск — Рабкор от линии ОсиповичиЖлобин), 245 км от Гомеля.

Транспортная сеть[правіць | правіць зыходнік]

Транспортные связи по просёлочной, затем автомобильной дороге Октябрьский — Озаричи. Планировка состоит из короткой прямолинейной улицы, ориентированной с юго-востока на северо-запад, к которой с севера присоединяются 2 короткие прямолинейные улицы. Застройка деревянная, усадебного типа.

История[правіць | правіць зыходнік]

Известна по письменным источникам с XVIII века как селение в Минском воеводстве Великого княжества Литовского. В 1775 году король Станислав Август подарил деревню М. С. Лопату.

После 2-го раздела Речи Посполитой (1793 год) в составе Российской империи. В XIX веке в поместье Катай-Болото. Обозначена на карте 1866 года, использовавшейся Западной мелиоративной экспедицией, работавшей в этом районе в 1890-е годы. В 1879 года упоминается в числе селений Чернинского церковного прихода. В 1908 году в Чернинской волости Бобруйского уезда Минской губернии.

В 1922 году в наёмном доме открыта школа. В 1930 году организован колхоз. Во время Великой Отечественной войны немецкие оккупанты в апреле 1942 года полностью сожгли деревню и убили 48 жителей. В начале декабря 1943 года, после продвижения советских войск к Октябрьской партизанской зоне, здесь, поблизости от деревень Моисеевка, Годуни и Любань, с 28 ноября до 21 декабря 1943 года находился разрыв в обороне немецких войск (около 10 км), известный как «Рудобельские ворота». Через них осуществлялась прямая связь между партизанами и частями 65-й армии. 25 жителей погибли на фронте. Согласно переписи 1959 года в составе колхоза имени Т. П. Бумажкова (центр — деревня Любань). Работал магазин.

Население[правіць | правіць зыходнік]

Численность[правіць | правіць зыходнік]

  • 2004 год — 33 хозяйства, 63 жителя.

Динамика[правіць | правіць зыходнік]

  • 1897 год — 21 двор, 172 жителя (согласно переписи).
  • 1908 год — 35 дворов, 229 жителей.
  • 1925 год — 53 двора.
  • 1940 год — 74 двора, 296 жителей.
  • 1959 год — 288 жителей (согласно переписи).
  • 2004 год — 33 хозяйства, 63 жителя.

Литература[правіць | правіць зыходнік]

  • Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

См. также[правіць | правіць зыходнік]

Примечания[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Примечания

Ссылки[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Октябрьский район Гомельской области

Категория:Населённые пункты Октябрьского района Гомельской области




5 Гороховищи (Октябрьский район)

Шаблон:НП-Белоруссия

Гороховищи (бел.: Гарохавішчы) — деревня в Любанском сельсовете Октябрьского района Гомельской области Белоруссии.

География[правіць | правіць зыходнік]

Расположение[правіць | правіць зыходнік]

В 35 км на юго-восток от Октябрьского, 30 км от железнодорожной станции Рабкор (на ветке Бобруйск — Рабкор от линии ОсиповичиЖлобин), 150 км от Гомеля.

Транспортная сеть[правіць | правіць зыходнік]

Транспортные связи по просёлочной, затем автомобильной дороге Октябрьский — Озаричи. Планировка состоит из почти прямолинейной, близкой к меридиональной ориентации улицы, к которой на севере присоединяется короткая широтная улица. Застройка двусторонняя, деревянная, усадебного типа. В 1987 году построены 50 кирпичных домов, в которых разместились переселенцы из загрязнённых радиацией в результате катастрофы на Чернобыльской АЭС мест.

История[правіць | правіць зыходнік]

Обнаруженный археологами курганный могильник (5 насыпей, 3 км на юго-запад от деревни) свидетельствовать о заселении этих мест с давних времён. По письменным источникам известна с начала XIX века, когда деревня входила в состав поместья Дубрава. В 1879 года упоминается в числе селений Дубровенского церковного прихода. Согласно переписи 1897 года в Чернинской волости Бобруйского уезда Минской губернии. Рядом был присёлок Гороховище (он же Горовая Даниловка).

С 21 августа 1925 года до 16 июля 1954 года центр Гороховищанского сельсовета Паричского, с 28 июня 1939 года Октябрьского районов Бобруйского (до 26 июля 1930 года) округа, с 20 февраля 1938 года Полесской, с 20 сентября 1944 года Бобруйской, с 8 января 1954 года Гомельской области. В 1930 году организован колхоз. Во время Великой Отечественной войны партизаны разгромили созданный немецкими оккупантами в деревне опорный пункт. Каратели в апреле 1942 года полностью сожгли деревню и убили 130 жителей. В боях за освобождение деревни отличился полк под командованием А. Н. Волошина и наводчик орудия Дж. Тураев (присвоено звание Герой Советского Союза). 38 жителей погибли на фронте. После освобождения некоторое время здесь размещался штаб 354-й стрелковой дивизии. Согласно переписи 1959 года центр колхоза «1 Мая». Работают средняя школа (в 1996 году построено новое кирпичное здание), клуб, библиотека, фельдшерско-акушерский пункт, детский сад, отделение связи, сапожная мастерская, 2 магазина.

Население[правіць | правіць зыходнік]

Численность[правіць | правіць зыходнік]

  • 2004 год — 126 хозяйств, 358 жителей.

Динамика[правіць | правіць зыходнік]

  • 1857 год — 14 дворов, 99 жителей.
  • 1897 год — 37 дворов, 225 жителей; присёлок Гороховище (он же Горовая Даниловка) 4 двора, 29 жителей (согласно переписи).
  • 1908 год — 46 дворов, 290 жителей.
  • 1925 год — 75 дворов.
  • 1940 год — 120 дворов, 480 жителей.
  • 1959 год — 325 жителей (согласно переписи).
  • 2004 год — 126 хозяйств, 358 жителей.

Литература[правіць | правіць зыходнік]

  • Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

См. также[правіць | правіць зыходнік]

Примечания[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Примечания

Ссылки[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Октябрьский район Гомельской области

Категория:Населённые пункты Октябрьского района Гомельской области




6 Гать (Октябрьский район)

Шаблон:НП-Белоруссия

Гать (бел.: Гаць) — деревня в Ломовичском сельсовете Октябрьского района Гомельской области Белоруссии.

География[правіць | правіць зыходнік]

Расположение[правіць | правіць зыходнік]

В 8 км на юго-восток от Октябрьского, 12 км от железнодорожной станции Рабкор (на ветке Бобруйск — Рабкор от линии ОсиповичиЖлобин), 212 км от Гомеля.

Гидрография[правіць | правіць зыходнік]

На востоке и юге мелиоративные каналы.

Транспортная сеть[правіць | правіць зыходнік]

На автомобильной дороге Октябрьский — Озаричи. Планировка состоит из прямолинейной улицы, ориентированной с юго-запада на северо-восток и застроенной деревянными усадьбами. В 1991-92 годах построено 50 кирпичных домов, в которых разместились переселенцы из загрязнённых радиацией в результате катастрофы на Чернобыльской АЭС мест.

История[правіць | правіць зыходнік]

По письменным источникам известна с XV века как селение в Мозырьском повете Минском воеводстве Великого княжества Литовского. В 1495 году упоминается в Литовской метрике.

После 2-го раздела Речи Посполитой (1793 год) в составе Российской империи. С начала XIX века в составе поместья Рудобелка, принадлежала барону А. Е. Врангелю, затем генерал-майору А. Ф. Лилиенфельду. Обозначена на карте 1866 года, использовавшейся Западной мелиоративной экспедицией, работавшей в этом районе в 1890-е годы. В 1908 году в Рудобельской волости Бобруйского уезда Минской губернии.

В 1921 году открыта школа, для которой, в 1922 году, выделено 2 десятины земли. В 1929 году организован колхоз «Красный партизан», с 1934 года работала кузница. Начальная школа в 1930-е годы преобразована в семилетнюю. Во время Великой Отечественной войны партизаны разгромили опорный пункт созданный немецкими оккупантами, в апреле 1942 года каратели сожгли 9 дворов и убили 9 жителей. 41 житель погиб на фронте. С 20 сентября 1944 года до 16 июля 1954 года центр Гатьского сельсовета Октябрьского района Бобруйской, с 8 января 1954 года Гомельской областей. Согласно переписи 1959 года центр подсобного хозяйства «Заозерье» Октябрьского районного Производственного объединения «Сельхозхимия». Действуют животноводческий комплекс, средняя школа (в 1995 году построено новое кирпичное здание), детский сад, Дом культуры, библиотека, фельдшерско-акушерский пункт, отделение связи, столовая, 2 магазина.

Население[правіць | правіць зыходнік]

Численность[правіць | правіць зыходнік]

  • 2004 год — 188 хозяйств, 453 жителя.

Динамика[правіць | правіць зыходнік]

  • 1897 год — 30 дворов, 115 жителей (согласно переписи).
  • 1908 год — 39 дворов.
  • 1924 год — 276 жителей.
  • 1940 год — 48 дворов.
  • 1959 год — 255 жителей (согласно переписи).
  • 2004 год — 188 хозяйств, 453 жителя.

Литература[правіць | правіць зыходнік]

  • Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

См. также[правіць | правіць зыходнік]

Примечания[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Примечания

Ссылки[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Октябрьский район Гомельской области

Категория:Населённые пункты Октябрьского района Гомельской области




7 Грабьё (Октябрьский район)

Шаблон:НП-Белоруссия

Грабьё (бел.: Граб'ё) — деревня в Ломовичском сельсовете Октябрьского района Гомельской области Белоруссии.

География[правіць | правіць зыходнік]

Расположение[правіць | правіць зыходнік]

В 22 км от Октябрьского, 29 км от железнодорожной станции Рабкор (на ветке Бобруйск — Рабкор от линии ОсиповичиЖлобин), 252 км от Гомеля.

Гидрография[правіць | правіць зыходнік]

На западе и севере — мелиоративные каналы.

Транспортная сеть[правіць | правіць зыходнік]

На автомобильной дороге Октябрьский — Озаричи. Работали клуб, библиотека, магазин. Планировка состоит из прямолинейной улицы, ориентированной с юго-запада на северо-восток и застроенной деревянными усадьбами.

История[правіць | правіць зыходнік]

По письменным источникам известна с XVI века как селение в Минском воеводстве Великого княжества Литовского. В 1560 году упомянута в связи с межеванием, которое здесь проводилась. В 1750 году действовала церковь.

После 2-го раздела Речи Посполитой (1793 год) в составе Российской империи. Была центром одноимённого казённого поместья. В 1850 году построено новое деревянное здание Рождества Богородицкой церкви. В 1883 году в наёмном доме открыта школа, а в 1864 году для неё построено собственное здание. Согласно переписи 1897 года находилась церковь. В 1908 году в Рудобельской волости Бобруйского уезда Минской губернии.

15 ноября 1920 года освобождена от польских оккупантов. С 20 августа 1924 года до 5 сентября 1929 года центр Грабьёвского сельсовета Озаричского района Мозырского округа. В 1930 году организован колхоз «Культура», работали 2 ветряные мельницы и кузница. Во время Великой Отечественной войны немецкие оккупанты создали в деревне гарнизон, разгромленный партизанами 29 мая 1943 года. 49 жителей погибли на фронте. Согласно переписи 1959 года в составе колхоза имени С. М. Кирова (центр — деревня Ломовичи).

Население[правіць | правіць зыходнік]

Численность[правіць | правіць зыходнік]

  • 2004 год — 38 хозяйств, 138 жителей.

Динамика[правіць | правіць зыходнік]

  • 1750 год — 19 дворов.
  • 1857 год — 141 житель.
  • 1885 год — 26 дворов, 216 жителей.
  • 1897 год — 40 дворов, 280 жителей (согласно переписи).
  • 1908 год — 58 дворов, 463 жителя.
  • 1916 год — 73 двора.
  • 1959 год — 363 жителя (согласно переписи).
  • 2004 год — 38 хозяйств, 138 жителей.

Известные уроженцы[правіць | правіць зыходнік]

  • В. И. Шалаенков — заслуженный юрист Беларуси.
  • Л. А. Холодок — доктор сельскохозяйственных наук, профессор.

Литература[правіць | правіць зыходнік]

  • Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

См. также[правіць | правіць зыходнік]

Примечания[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Примечания

Ссылки[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Октябрьский район Гомельской области

Категория:Населённые пункты Октябрьского района Гомельской области




8 Двесница (Октябрьский район)

Шаблон:НП-Белоруссия

Двесница (бел.: Дзвесніца) — деревня в Краснослободском сельсовете Октябрьского района Гомельской области Белоруссии.

На севере и западе граничит с лесом.

География[правіць | правіць зыходнік]

Расположение[правіць | правіць зыходнік]

В 36 км на запад от Октябрьского, 29 км от железнодорожной станции Рабкор (на ветке Бобруйск — Рабкор от линии Осиповичи — Жлобин), 266 км от Гомеля.

Гидрография[правіць | правіць зыходнік]

На юге и востоке сеть мелиоративных каналов.

Транспортная сеть[правіць | правіць зыходнік]

Транспортные связи по просёлочной, затем автомобильной дороге СлуцкКопаткевичи. Планировка состоит из двух прямолинейных улиц, ориентированных с юго-востока на северо-запад и застроенных деревянными усадьбами.

История[правіць | правіць зыходнік]

По письменным источникам известна с начала XX века. В 1908 году фольварк, в Лясковичской волости Бобруйского уезда Минской губернии. Активно застроилась в 1920-е годы. В 1929 году жители вступили в колхоз. Во время Великой Отечественной войны на острове Добрый и в урочище Двесница, находящемся в 2 км на запад от деревни, базировались Минский подпольный обком КП(б)Б, штабы Минского партизанского соединения и партизанские соединения Минской и Полесской областей, подпольная типография. Согласно переписи 1959 года в составе совхоза «Краснослободский» (центр — деревня Красная Слобода). Работали комбикормовый завод, фельдшерско-акушерский пункт, магазин.

Население[правіць | правіць зыходнік]

Численность[правіць | правіць зыходнік]

  • 2004 год — 29 хозяйств, 63 жителя.

Динамика[правіць | правіць зыходнік]

  • 1908 год — 1 двор, 9 жителей.
  • 1959 год — 246 жителей (согласно переписи).
  • 2004 год — 29 хозяйств, 63 жителя.

Литература[правіць | правіць зыходнік]

  • Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

См. также[правіць | правіць зыходнік]

Примечания[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Примечания

Ссылки[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Октябрьский район Гомельской области

Категория:Населённые пункты Октябрьского района Гомельской области




9 Дербин (Октябрьский район)

Шаблон:НП-Белоруссия

Дербин (бел.: Дзербін) — деревня в Волосовичском сельсовете Октябрьского района Гомельской области Белоруссии.

География[правіць | правіць зыходнік]

Расположение[правіць | правіць зыходнік]

В 25 км на юго-восток от Октябрьского, 28 км от железнодорожной станции Рабкор (на ветке Бобруйск — Рабкор от линии Осиповичи — Жлобин), 182 км от Гомеля.

Транспортная сеть[правіць | правіць зыходнік]

Рядом автодорога Октябрьский — Озаричи. Планировка состоит из двух прямолинейных, параллельных между собой меридиональных улиц, застроенных двусторонне, неплотно, деревянными усадьбами. В 1986-87 годах построено 50 кирпичных домов, в которых разместились переселенцы из загрязнённых радиацией в результате катастрофы на Чернобыльской АЭС мест.

История[правіць | правіць зыходнік]

По письменным источникам известна с начала XX века. В 1931 году организован колхоз «Гигант Полесья», работала кузница.

Во время Великой Отечественной войны немецкие оккупанты в апреле 1942 года сожгли 47 дворов, убили 283 жителя. Около деревни каратели создали лагерь, где принудительно содержались люди, работающие на строительстве укреплений. В боях за освобождение деревни и окрестности в январе-июне 1944 года погибли 237 солдат 130-й стрелковой дивизии и 215-й отдельной истребительной противотанковой дивизии (похоронены в братской могиле в центре деревни). 34 жителя погибли на фронте.

Согласно переписи 1959 года центр колхоза имени А. М. Горького. Работают начальная школа, Дом культуры, библиотека, детский сад, фельдшерско-акушерский пункт, комплексный приёмный пункт бытового обслуживания, отделение связи, 2 магазина.

Население[правіць | правіць зыходнік]

Численность[правіць | правіць зыходнік]

  • 2004 год — 127 хозяйств, 357 жителей.

Динамика[правіць | правіць зыходнік]

  • 1925 год — 44 двора.
  • 1940 год — 75 дворов, 405 жителей.
  • 1959 год — 157 жителей (согласно переписи).
  • 2004 год — 127 хозяйств, 357 жителей.

Литература[правіць | правіць зыходнік]

  • Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

См. также[правіць | правіць зыходнік]

Примечания[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Примечания

Ссылки[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Октябрьский район Гомельской области

Категория:Населённые пункты Октябрьского района Гомельской области




10 Жуковичи (Октябрьский район)

Шаблон:НП-Белоруссия

Жуковичи (бел.: Жукавічы) — деревня в Ломовичском сельсовете Октябрьского района Гомельской области Белоруссии.

Кругом лес.

География[правіць | правіць зыходнік]

Расположение[правіць | правіць зыходнік]

В 16 км на юг от Октябрьского, 12 км от железнодорожной станции Рабкор (на ветке Бобруйск — Рабкор от линии Осиповичи — Жлобин), 225 км от Гомеля.

Транспортная сеть[правіць | правіць зыходнік]

Транспортные связи по просёлочной, затем автомобильной дороге Октябрьский — Озаричи. Планировка состоит из короткой улицы с переулком, ориентированной с юго-запада на северо-восток и застроенной деревянными усадьбами.

История[правіць | правіць зыходнік]

По письменным источникам известна с начала XVI века как селение в Минском воеводстве Великого княжества Литовского. В 1505 году король Сигизмунд I Старый подарил село Жуковичи дворянину Счасному, а в 1507 году подтвердил дарение.

После 2-го раздела Речи Посполитой (1793 год) в составе Российской империи. В 1795 году во владении помещика Липского. С начала XIX века в составе поместья Грабьё. В 1908 году в Рудобельской волости Бобруйского уезда Минской губернии.

Во время польской оккупации в 1920 году в окрестностях действовал партизанский отряд К. П. Орловского. 15 ноября 1920 года освобождена от польских войск. В 1929 году организован колхоз. Во время Великой Отечественной войны немецкие оккупанты в апреле 1942 года сожгли 15 дворов и убили 15 жителей. 10 жителей погибли на фронте. Согласно переписи 1959 года в составе колхоза имени С. М. Кирова (центр — деревня Ломовичи).

Население[правіць | правіць зыходнік]

Численность[правіць | правіць зыходнік]

  • 2004 год — 14 хозяйств, 24 жителя.

Динамика[правіць | правіць зыходнік]

  • 1795 год — 11 дворов, 62 жителя.
  • 1897 год — 12 дворов, 70 жителей (согласно переписи).
  • 1908 год — 16 дворов, 127 жителей.
  • 1916 год — 25 дворов, 129 жителей.
  • 1940 год — 42 двора, 150 жителей.
  • 1959 год — 141 житель (согласно переписи).
  • 2004 год — 14 хозяйств, 24 жителя.

Литература[правіць | правіць зыходнік]

  • Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

См. также[правіць | правіць зыходнік]

Примечания[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Примечания

Ссылки[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Октябрьский район Гомельской области

Категория:Населённые пункты Октябрьского района Гомельской области




11 Заозерье (Октябрьский район Гомельской области)

Шаблон:НП-Белоруссия

Заозерье (бел.: Заазер'е) — деревня в Ломовичском сельсовете Октябрьского района Гомельской области Белоруссии.

География[правіць | правіць зыходнік]

Расположение[правіць | правіць зыходнік]

В 10 км на восток от Октябрьского, 14 км от железнодорожной станции Рабкор (на ветке Бобруйск — Рабкор от линии ОсиповичиЖлобин), 240 км от Гомеля.

Гидрография[правіць | правіць зыходнік]

На западе — озеро Заозерское.

Транспортная сеть[правіць | правіць зыходнік]

Транспортные связи по просёлочной, затем автомобильной дороге Октябрьский — Озаричи. Планировка состоит из прямолинейной улицы, ориентированной с юго-запада на северо-восток, к которой на востоке присоединяется короткая прямолинейная улица. Застройка двусторонняя, неплотная, деревянная, усадебного типа.

История[правіць | правіць зыходнік]

По письменным источникам известна с XIX века как застенок, в составе поместья Рудабелка. Обозначена на карте 1866 года, использовавшейся Западной мелиоративной экспедицией, работавшей в этом районе в 1890-е годы. В 1908 году в Рудобельской волости Бобруйского уезда Минской губернии.

В 1921 году открыта школа. В 1930 году организован колхоз «Ударник», работали паровая мельница, круподробилка, кузница. Во время Великой Отечественной войны в апреле 1942 года немецкие оккупанты убили 19 жителей. 8 жителей погибли на фронте. Согласно переписи 1959 года в составе подсобного хозяйства «Заозерье» райсельхозхимии (центр — деревня Гать). Работал магазин.

Население[правіць | правіць зыходнік]

Численность[правіць | правіць зыходнік]

  • 2004 год — 21 хозяйство, 37 жителей.

Динамика[правіць | правіць зыходнік]

  • 1897 год — 27 дворов, 277 жителей (согласно переписи).
  • 1908 год — 35 дворов, 263 жителя.
  • 1917 год — 307 жителей.
  • 1924 год — 60 дворов.
  • 1940 год — 70 дворов.
  • 1959 год — 180 жителей (согласно переписи).
  • 2004 год — 21 хозяйство, 37 жителей.

Литература[правіць | правіць зыходнік]

  • Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

См. также[правіць | правіць зыходнік]

Примечания[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Примечания

Ссылки[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Октябрьский район Гомельской области

Категория:Населённые пункты Октябрьского района Гомельской области




12 Заозерщина (Октябрьский район)

Шаблон:НП-Белоруссия

Заозерщина (бел.: Заазершчына) — деревня в Протасовском сельсовете Октябрьского района Гомельской области Белоруссии.

Кругом лес.

География[правіць | правіць зыходнік]

Расположение[правіць | правіць зыходнік]

В 26 км на северо-восток от городского посёлка Октябрьский, 13 км от железнодорожной станции Рабкор (на ветке Осиповичи — Рабкор от линии ОсиповичиЖлобин), 170 км от Гомеля.

Транспортная сеть[правіць | правіць зыходнік]

Транспортные связи по просёлочной, затем автомобильной дороге Октябрьский — Паричи. Строения деревянные, усадебного типа.

История[правіць | правіць зыходнік]

Основана в начале XX века переселенцами из соседних деревень. В 1908 году в Рудобельской волости Бобруйского уезда Минской губернии. В 1929 году жители вступили в колхоз. Во время Великой Отечественной войны немецкие оккупанты в апреле 1942 года полностью сожгли деревню и убили 21 жителя. 9 жителей погибли на фронте. Согласно переписи 1959 года в составе колхоза «Восток» (центр — деревня Моисеевка).

Население[правіць | правіць зыходнік]

Численность[правіць | правіць зыходнік]

  • 2004 год — 3 хозяйства, 5 жителей.

Динамика[правіць | правіць зыходнік]

  • 1908 год — 5 дворов, 44 жителя.
  • 1917 год — 68 жителей.
  • 1940 год — 21 двор, 95 жителей.
  • 1959 год — 90 жителей (согласно переписи).
  • 2004 год — 3 хозяйства, 5 жителей.

Литература[правіць | правіць зыходнік]

  • Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

См. также[правіць | правіць зыходнік]

Примечания[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Примечания

Ссылки[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Октябрьский район Гомельской области

Категория:Населённые пункты Октябрьского района Гомельской области




13 Заболотье (Октябрьский район)

Шаблон:НП-Белоруссия

Заболотье (бел.: Забалоцце) — деревня, центр Лясковичского сельсовета Октябрьского района Гомельской области Белоруссии.

География[правіць | правіць зыходнік]

Расположение[правіць | правіць зыходнік]

В 34 км на запад от Октябрьского, 27 км от железнодорожной станции Рабкор (на ветке Бобруйск — Рабкор от линии Осиповичи — Жлобин), 237 км от Гомеля.

Гидрография[правіць | правіць зыходнік]

На юге и западе мелиоративные каналы.

Транспортная сеть[правіць | правіць зыходнік]

На автомобильной дороге Лясковичи — ХоромцыПоречье. Планировка состоит из прямолинейной улицы, ориентированной с юго-востока на северо-запад, к которой с северо-запада присоединяются короткая прямолинейная улица и 3 переулка. Застройка деревянная, усадебного типа. В 1987 году построено 50 кирпичных домов, в которых разместились переселенцы из загрязнённых радиацией в результате катастрофы на Чернобыльской АЭС мест.

История[правіць | правіць зыходнік]

По письменным источникам известна с XVIII века как центр поместья Заболотье, владение Володьков. После 2-го раздела Речи Посполитой (1793 год) в составе Российской империи. В 1863 году открыто народное училище. В 1885 году в Лясковичской волости Бобруйского уезда Минской губернии.

В 1929 году организован колхоз. Начальная школа в 1930 году преобразована в семилетнюю. С 28 июня 1939 года центр Лясковичского сельсовета Октябрьского, с 25 декабря 1962 года Светлогорского, с 30 июля 1966 года Октябрьского района, с 20 февраля 1938 года Полесской, с 20 сентября 1944 года Бобруйской, с 8 января 1954 года Гомельской области. Во время Великой Отечественной войны жители создали партизанский отряд, который возглавил председатель колхоза А. П. Покуша. Немецкие оккупанты в апреле 1942 года сожгли 142 двора, убили 192 жителя. 5.2.1944 г. каратели расстреляли и сожгли еще 87 жителей (похоронены в могиле жертв фашизма на ул. Комарова). В боях за деревню и окрестности в 1943-44 годах погибли 42 советских солдата (похоронены в братской могиле на кладбище). 68 жителей погибли на фронте. Согласно переписи 1959 года в составе совхоза «Оресса» (центр — деревня Лясковичи. Работают средняя школа, клуб, библиотека, аптека, отделение связи, 3 магазина.

До 1998 года в состав Лясковичского сельсовета входила не существующая в настоящее время деревня Заверхлесье.

Население[правіць | правіць зыходнік]

Численность[правіць | правіць зыходнік]

  • 2004 год — 198 хозяйств, 474 жителя.

Динамика[правіць | правіць зыходнік]

  • 1885 год — 15 дворов, 133 жителя.
  • 1908 год — 44 двора, 359 жителей.
  • 1940 год — 242 двора, 1200 жителей.
  • 1959 год — 936 жителей (согласно переписи).
  • 2004 год — 198 хозяйств, 474 жителя.

Известные уроженцы[правіць | правіць зыходнік]

  • Марк Станиславович Смагорович — белорусский поэт.

Литература[правіць | правіць зыходнік]

  • Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

См. также[правіць | правіць зыходнік]

Примечания[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Примечания

Ссылки[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Октябрьский район Гомельской области

Категория:Населённые пункты Октябрьского района Гомельской области




14 Заречье (Октябрьский район)

Шаблон:НП-Белоруссия

Заречье (бел.: Зарэчча) — деревня в Краснослободском сельсовете Октябрьского района Гомельской области Белоруссии.

На юге и востоке граничит с лесом.

География[правіць | правіць зыходнік]

Расположение[правіць | правіць зыходнік]

В 24 км на юго-запад от Октябрьского, 25 км от железнодорожной станции Рабкор (на ветке Бобруйск — Рабкор от линии ОсиповичиЖлобин), 232 км от Гомеля.

Гидрография[правіць | правіць зыходнік]

На реке Оресса (приток реки Птичь).

Транспортная сеть[правіць | правіць зыходнік]

Рядом автодорога Красная Слобода — Новосёлки. Деревянные крестьянские усадьбы вдоль автодороги.

История[правіць | правіць зыходнік]

По письменным источникам известна с XVIII века как деревня в Минском воеводстве Великого княжества Литовского. После 2-го раздела Речи Посполитой (1793 год) в составе Российской империи. С начала XIX века в составе поместья Дубрава. В 1930 году жители вступили в колхоз. Согласно переписи 1959 года в составе совхоза «Краснослободский» (центр — деревня Красная Слобода).

Население[правіць | правіць зыходнік]

Численность[правіць | правіць зыходнік]

  • 2004 год — 7 хозяйств, 9 жителей.

Динамика[правіць | правіць зыходнік]

  • 1795 год — 5 дворов.
  • 1858 год — 20 дворов, 154 жителя.
  • 1959 год — 29 жителей (согласно переписи).
  • 2004 год — 7 хозяйств, 9 жителей.

Литература[правіць | правіць зыходнік]

  • Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

См. также[правіць | правіць зыходнік]

Примечания[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Примечания

Ссылки[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Октябрьский район Гомельской области

Категория:Населённые пункты Октябрьского района Гомельской области




15 Зарижье (Октябрьский район)

Шаблон:НП-Белоруссия

Зарижье (бел.: Зарыжжа) — деревня в Волосовичском сельсовете Октябрьского района Гомельской области Белоруссии.

География[правіць | правіць зыходнік]

Расположение[правіць | правіць зыходнік]

В 28 км на юго-восток от Октябрьского, 35 км от железнодорожной станции Рабкор (на ветке Бобруйск — Рабкор от линии Осиповичи — Жлобин), 258 км от Гомеля.

Гидрография[правіць | правіць зыходнік]

На юге — сеть мелиоративных каналов.

Транспортная сеть[правіць | правіць зыходнік]

Транспортные связи по просёлочной, затем автомобильной дороге Октябрьский — Озаричи. Планировка состоит из почти прямолинейной улицы, ориентированной с юго-запада на северо-восток, к которой на востоке присоединяется короткая прямолинейная улица. Застройка деревянная, усадебного типа.

История[правіць | правіць зыходнік]

По письменным источникам известна с начала XX века. В 1929 году организован колхоз. Во время Великой Отечественной войны немецкие оккупанты в апреле 1942 года сожгли 38 дворов и убили 63 жителя. 56 жителей погибли на фронте. Согласно переписи 1959 года в составе колхоза имени М. В. Фрунзе (центр — деревня Волосовичи. Работали Дом социальных услуг, магазин.

Население[правіць | правіць зыходнік]

Численность[правіць | правіць зыходнік]

  • 2004 год — 29 хозяйств, 46 жителей.

Динамика[правіць | правіць зыходнік]

  • 1908 год — 8 дворов, 135 жителей.
  • 1940 год — 68 дворов, 289 жителей.
  • 1959 год — 266 жителей (согласно переписи).
  • 2004 год — 29 хозяйств, 46 жителей.

Литература[правіць | правіць зыходнік]

  • Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

См. также[правіць | правіць зыходнік]

Примечания[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Примечания

Ссылки[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Октябрьский район Гомельской области

Категория:Населённые пункты Октябрьского района Гомельской области




16 Затишье (Октябрьский район)

Шаблон:НП-Белоруссия

Затишье (бел.: Зацішша) — деревня в Октябрьском сельсовете Октябрьского района Гомельской области Белоруссии.

На востоке граничит с лесом.

География[правіць | правіць зыходнік]

Расположение[правіць | правіць зыходнік]

В 13 км на юго-запад от Октябрьского, 8 км от железнодорожной станции Рабкор (на ветке Бобруйск — Рабкор от линии ОсиповичиЖлобин), 243 км от Гомеля.

Гидрография[правіць | правіць зыходнік]

На реке Птичь (приток реки Припять).

Транспортная сеть[правіць | правіць зыходнік]

Транспортные связи по просёлочной, затем автомобильной дороге Новосёлки — Октябрьский. Планировка состоит из короткой изогнутой улицы, ориентированной с юго-запада на северо-восток и застроенной двусторонне, неплотно, деревянными усадьбами.

История[правіць | правіць зыходнік]

По письменным источникам известна с начала XIX века как застенок в составе поместья Рудобелка. Обозначена на карте 1866 года, использовавшейся Западной мелиоративной экспедицией, работавшей в этом районе в 1890-е годы. Согласно переписи 1897 года находились кузница и лавка. В 1908 году в Рудобельской волости Бобруйского уезда Минской губернии.

В 1930 году организован колхоз. Во время Великой Отечественной войны оккупанты в апреле 1942 года сожгли 17 дворов и убили 64 жителей. Некоторое время в деревне находилась партизанская типография и выходила подпольная областная газета «Большевик Полесья». 16 жителей погибли на фронте. Согласно переписи 1959 года в составе совхоза «Октябрьский» (центр — городской посёлок Октябрьский).

Население[правіць | правіць зыходнік]

Численность[правіць | правіць зыходнік]

  • 2004 год — 4 хозяйства, 6 жителей.

Динамика[правіць | правіць зыходнік]

  • 1897 год — 18 дворов, 153 жителя (согласно переписи).
  • 1908 год — 31 двор, 187 жителей.
  • 1940 год — 52 двора, 220 жителей.
  • 1959 год — 133 жителя (согласно переписи).
  • 2004 год — 4 хозяйства, 6 жителей.

Известные уроженцы[правіць | правіць зыходнік]

  • А. И. Перегуда — заслуженный работник культуры Беларуси.

Литература[правіць | правіць зыходнік]

  • Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

См. также[правіць | правіць зыходнік]

Примечания[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Примечания

Ссылки[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Октябрьский район Гомельской области

Категория:Населённые пункты Октябрьского района Гомельской области




17 Зуб-Буда (Октябрьский район)

Шаблон:НП-Белоруссия

Зуб-Буда (Зубаревичская Буда) (бел.: Зуб-Буда) — деревня в Протасовском сельсовете Октябрьского района Гомельской области Белоруссии.

На западе граничит с лесом.

География[правіць | правіць зыходнік]

Расположение[правіць | правіць зыходнік]

В 24 км на юго-восток от Октябрьского, 14 км от железнодорожной станции Ратмировичи (на ветке БобруйскРабкор от линии Осиповичи — Жлобин), 167 км от Гомеля.

Гидрография[правіць | правіць зыходнік]

На реке Нератовка (приток реки Птичь).

Транспортная сеть[правіць | правіць зыходнік]

Транспортные связи по просёлочной, затем автомобильной дороге Паричи — Октябрьский. Планировка состоит из короткой прямолинейной улицы меридиональной ориентации, к центру которой с востока присоединяется переулок. Застройка деревянная, усадебного типа.

История[правіць | правіць зыходнік]

По письменным источникам известна с XVIII века, когда принадлежала Радзивиллам. После 2-го раздела Речи Посполитой (1793 год) в составе Российской империи. Согласно переписи 1897 года застенок Зубаревичская Буда (она же Дашкевичи); находились 2 ветряные мельницы. В 1917 году в Рудобельской волости Бобруйского уезда Минской губернии.

В 1929 году жители вступили в колхоз. Во время Великой Отечественной войны немецкие оккупанты в апреле 1942 года полностью сожгли деревню и убили 16 жителей. 6 жителей погибли на фронте. Согласно переписи 1959 года в составе колхоза «Восток» (центр — деревня Моисеевка).

Население[правіць | правіць зыходнік]

Численность[правіць | правіць зыходнік]

  • 2004 год — 14 хозяйств, 14 жителей.

Динамика[правіць | правіць зыходнік]

  • 1897 год — 13 дворов, 102 жителя (согласно переписи).
  • 1917 год — 20 дворов, 119 жителей.
  • 1940 год — 40 дворов 96 жителей.
  • 1959 год — 109 жителей (согласно переписи).
  • 2004 год — 14 хозяйств, 14 жителей.

Литература[правіць | правіць зыходнік]

  • Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

См. также[правіць | правіць зыходнік]

Примечания[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Примечания

Ссылки[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Октябрьский район Гомельской области

Категория:Населённые пункты Октябрьского района Гомельской области




18 Иванищевичи (Октябрьский район)

Шаблон:НП-Белоруссия

Иванищевичи (бел.: Іванішчавічы) — деревня в Любанском сельсовете Октябрьского района Гомельской области Белоруссии.

География[правіць | правіць зыходнік]

Расположение[правіць | правіць зыходнік]

В 18 км на восток от Октябрьского, 22 км от железнодорожной станции Ратмировичи Рабкор (на ветке БобруйскРабкор от линии Осиповичи — Жлобин), 248 км от Гомеля.

Транспортная сеть[правіць | правіць зыходнік]

Транспортные связи по просёлочной, затем автомобильной дороге Октябрьский — Озаричи. Планировка состоит из почти прямолинейной улицы, ориентированной с юго-запада на северо-восток. Застройка деревянная, неплотная, усадебного типа.

История[правіць | правіць зыходнік]

По письменным источникам известна с XIV века. В 1396 года обозначена в листе князя Гольшанского как село в Глусской волости. В государственных актах упоминается в 1671 году. В 1683 году 9 дымов, действовала церковь. После 2-го раздела Речи Посполитой (1793 год) в составе Российской империи. Обозначена на карте 1866 года, использовавшейся Западной мелиоративной экспедицией, работавшей в этом районе в 1890-е годы. Дворянин Гальперин владел в 1868 году 3094 десятинами земли, водяной мельницей. Согласно переписи 1897 года находились деревня и одноимённый застенок. В 1908 году в Рудобельской волости Бобруйского уезда Минской губернии. В 1910 году в наёмном доме открыта школа, а в начале 1920-х годов для неё было выделено национализированное здание.

В 1930 году организован колхоз «Коминтерн», работала кузница. В 1930-е годы деревня и застенок объеденены в один населённый пункт — деревня Иванишевичи. Во время Великой Отечественной войны оккупанты в апреле 1942 года полностью сожгли деревню и убили 83 жителей. 37 жителей погибли на фронте. Согласно переписи 1959 года в составе колхоза имени Т. П. Бумажкова (центр — деревня Любань).

Население[правіць | правіць зыходнік]

Численность[правіць | правіць зыходнік]

  • 2004 год — 14 хозяйств, 19 жителей.

Динамика[правіць | правіць зыходнік]

  • 1897 год — деревня — 51 двор, 260 жителей; застенок — 20 дворов, 155 жителей (согласно переписи).
  • 1908 год — деревня — 396 жителей, застенок — 138 жителей.
  • 1917 год — деревня — 464 жителей, застенок — 177 жителей.
  • 1940 год — 85 дворов.
  • 1959 год — 211 жителей (согласно переписи).
  • 2004 год — 14 хозяйств, 19 жителей.

Известные уроженцы[правіць | правіць зыходнік]

  • Ф. С. Белый — участник партизанского движения во время Великой Отечественной войны (погиб в бою). Его имя присвоено одной из улиц городского посёлка Октябрьский и занесено в книгу Народной Славы района.

Литература[правіць | правіць зыходнік]

  • Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

См. также[правіць | правіць зыходнік]

Примечания[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Примечания

Ссылки[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Октябрьский район Гомельской области

Категория:Населённые пункты Октябрьского района Гомельской области




19 Истопки (Октябрьский район)

Шаблон:НП-Белоруссия

Истопки (бел.: Істопкі) — деревня в Протасовском сельсовете Октябрьского района Гомельской области Белоруссии.

Кругом лес.

География[правіць | правіць зыходнік]

Расположение[правіць | правіць зыходнік]

В 26 км на северо-восток от городского посёлка Октябрьский, 15 км от железнодорожной станции Ратмировичи (на ветке БобруйскРабкор от линии Осиповичи — Жлобин), 169 км от Гомеля.

Транспортная сеть[правіць | правіць зыходнік]

Транспортные связи по просёлочной, затем автомобильной дороге Паричи — Октябрьский. Застройка деревянная.

История[правіць | правіць зыходнік]

По письменным источникам известна со 2-й половины XIX века, когда застенок Истопки входил в Рудобельскую волость Бобруйского уезда Минской губернии. В 1930 году организован колхоз. Во время Великой Отечественной войны немецкие каратели в апреле 1942 года полностью сожгли деревню и убили 17 жителей. 5 жителей погибли на фронте. Согласно переписи 1959 года в составе колхоза «Восток» (центр — деревня Моисеевка).

Население[правіць | правіць зыходнік]

Численность[правіць | правіць зыходнік]

  • 2004 год — 1 хозяйство, 1 житель.

Динамика[правіць | правіць зыходнік]

  • 1897 год — 10 дворов, 81 житель (согласно переписи).
  • 1908 год — 16 дворов, 88 жителей.
  • 1917 год — 99 жителей.
  • 1940 год — 25 дворов 110 жителей.
  • 1959 год — 111 жителей (согласно переписи).
  • 2004 год — 1 хозяйство, 1 житель.

Литература[правіць | правіць зыходнік]

  • Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

См. также[правіць | правіць зыходнік]

Примечания[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Примечания

Ссылки[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Октябрьский район Гомельской области

Категория:Населённые пункты Октябрьского района Гомельской области




20 Ковали (Октябрьский район)

Шаблон:НП-Белоруссия

Ковали (бел.: Кавалі) — деревня в Октябрьском сельсовете Октябрьского района Гомельской области Белоруссии.

География[правіць | правіць зыходнік]

Расположение[правіць | правіць зыходнік]

В 6 км на юг от Октябрьского, 3 км от железнодорожной станции Рабкор (на ветке Бобруйск — Рабкор от линии ОсиповичиЖлобин), 209 км от Гомеля.

Транспортная сеть[правіць | правіць зыходнік]

Автодорога связывает деревню с городским посёлком Октябрьский. Планировка состоит из прямолинейной улицы, близкой к меридиональной ориентации, застроенной редко деревянными усадьбами.

История[правіць | правіць зыходнік]

По письменным источникам известна с XVIII века как селение в Мозырском повете Минского воеводства Великого княжества Литовского. После 2-го раздела Речи Посполитой (1793 год) в составе Российской империи. В XIX веке в поместье Рудобелка, с 1867 года владение барона А. Е. Врангеля, затем — генерал-майор А. Ф. Лилиенфельда. Обозначена на карте 1866 года, использовавшейся Западной мелиоративной экспедицией, работавшей в этом районе в 1890-е годы. Согласно переписи 1897 года деревня Кузнецы (она же Деревская), находился трактир. В 1908 году в Рудобельской волости Бобруйского уезда Минской губернии.

В 1931 году организован колхоз. Во время Великой Отечественной войны 2 апреля 1944 года немецкие оккупанты полностью сожгли деревню и убили 720 жителей, многие из соседних деревень. Позже каратели убили еще 141 жителя (похоронены в могилах жертв фашизма в 150 м на северо-запад и 0,8 км на запад от деревни). 5 жителей погибли на фронте. Размещена Октябрьская государственная зональная сортоиспытательная станция; работает магазин.

Население[правіць | правіць зыходнік]

Численность[правіць | правіць зыходнік]

  • 2004 год — 41 хозяйство, 102 жителя.

Динамика[правіць | правіць зыходнік]

  • 1795 год — 24 двора, 162 жителя.
  • 1897 год — 53 двора, 328 жителей (согласно переписи).
  • 1908 год — 80 дворов, 597 жителей.
  • 1917 год — 101 двор, 615 жителей.
  • 1940 год — 134 двора, 615 жителей.
  • 1959 год — 183 жителя (согласно переписи).
  • 2004 год — 41 хозяйство, 102 жителя.

Литература[правіць | правіць зыходнік]

  • Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

См. также[правіць | правіць зыходнік]

Примечания[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Примечания

Ссылки[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Октябрьский район Гомельской области

Категория:Населённые пункты Октябрьского района Гомельской области




21 Корма (Октябрьский район)

Шаблон:НП-Белоруссия

Корма (бел.: Карма) — деревня в Любанском сельсовете Октябрьского района Гомельской области Белоруссии.

География[правіць | правіць зыходнік]

Расположение[правіць | правіць зыходнік]

В 27 км на восток от Октябрьского, 31 км от железнодорожной станции Рабкор (на ветке Бобруйск — Рабкор от линии ОсиповичиЖлобин), 253 км от Гомеля.

Гидрография[правіць | правіць зыходнік]

На юге, востоке и севере мелиоративные каналы.

Транспортная сеть[правіць | правіць зыходнік]

Транспортные связи по просёлочной, затем автомобильной дороге Октябрьский — Озаричи. Планировка состоит из двух коротких прямолинейных меридиональных улиц. На западе — короткая улица, ориентированная с юго-востока на северо-запад. Жилые дома деревянные, усадебного типа.

История[правіць | правіць зыходнік]

По письменным источникам известна с XIX века. В 1857 году собственность казны. В 1930 году организован колхоз «Новая Корма», работала кузница. Во время Великой Отечественной войны партизаны разгромили созданный немецкими оккупантами опорный пункт. В апреле 1942 года каратели полностью сожгли деревню и убили 57 жителей. 22 жителя погибли на фронте. Согласно переписи 1959 года в составе колхоза «1 Мая» (центр — деревня Гороховищи).

Население[правіць | правіць зыходнік]

Численность[правіць | правіць зыходнік]

  • 2004 год — 17 хозяйств, 29 жителей.

Динамика[правіць | правіць зыходнік]

  • 1857 год — 14 дворов, 62 жителя.
  • 1908 год — 28 дворов, 242 жителя.
  • 1940 год — 49 дворов, 203 жителя.
  • 1959 год — 181 житель (согласно переписи).
  • 2004 год — 17 хозяйств, 29 жителей.

Литература[правіць | правіць зыходнік]

  • Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

См. также[правіць | правіць зыходнік]

Примечания[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Примечания

Ссылки[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Октябрьский район Гомельской области

Категория:Населённые пункты Октябрьского района Гомельской области




22 Курин (Октябрьский район)

Шаблон:НП-Белоруссия

Курин (бел.: Курын) — деревня в Ломовичском сельсовете Октябрьского района Гомельской области Белоруссии.

На западе граничит с лесом.

География[правіць | правіць зыходнік]

Расположение[правіць | правіць зыходнік]

В 12 км на юг от Октябрьского, 7 км от железнодорожной станции Рабкор (на ветке Бобруйск — Рабкор от линии ОсиповичиЖлобин), 194 км от Гомеля.

Гидрография[правіць | правіць зыходнік]

На реке Неславка (приток реки Птичь).

Транспортная сеть[правіць | правіць зыходнік]

Транспортные связи по просёлочной, затем автомобильной дороге Октябрьский — Озаричи. Планировка состоит из трёх коротких прямолинейных улиц, ориентированных с юго-запада на северо-восток. Застройка деревянная, усадебного типа.

История[правіць | правіць зыходнік]

По письменным источникам известна с начала XIX века как деревня в казённом поместье Грабьё. Обозначена на карте 1866 года, использовавшейся Западной мелиоративной экспедицией, работавшей в этом районе в 1890-е годы. В 1908 году в Рудобельской волости Бобруйского уезда Минской губернии.

15 ноября 1920 года освобождена от польских войск. В 1921 году открыта школа. В 1925 году в Озаричском районе Мозырского округа. В 1930 году организован колхоз «Красный герой», работала кузница. Во время Великой Отечественной войны в лесу, в 5 км от деревни, около дороги в деревню Подгаць базировался партизанский отряд «Красный Октябрь», организованный в июле 1941 года Т. П. Бумажковым и Ф. И. Павловcким. Немецкие оккупанты в апреле 1942 года полностью сожгли деревню, расстреляли и сожгли 601 жителя (похоронены в могилах жертв фашизма в 0,7 км на юго-запад и в 1 км на юг от деревни). 51 житель погиб на фронте. Согласно переписи 1959 года в составе подсобного хозяйства «Заозерье» райсельхозхимии (центр — деревня Гать). Работали клуб, библиотека, фельдшерско-акушерский пункт, магазин.

Население[правіць | правіць зыходнік]

Численность[правіць | правіць зыходнік]

  • 2004 год — 57 хозяйств, 103 жителя.

Динамика[правіць | правіць зыходнік]

  • 1857 год — 17 дворов, 131 житель.
  • 1897 год — 52 двора, 348 жителей (согласно переписи).
  • 1908 год — 69 дворов, 487 жителей.
  • 1917 год — 540 жителей.
  • 1925 год — 92 двора.
  • 1940 год — 138 дворов, 700 жителей.
  • 1959 год — 307 жителей (согласно переписи).
  • 2004 год — 57 хозяйств, 103 жителя.

Литература[правіць | правіць зыходнік]

  • Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

См. также[правіць | правіць зыходнік]

Примечания[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Примечания

Ссылки[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Октябрьский район Гомельской области

Категория:Населённые пункты Октябрьского района Гомельской области




23 Ломовичи (Октябрьский район)

Шаблон:НП-Белоруссия

Ломовичи (бел.: Ламавічы) — деревня, центр Ломовичского сельсовета Октябрьского района Гомельской области Белоруссии.

География[правіць | правіць зыходнік]

Расположение[правіць | правіць зыходнік]

В 20 км на юг от Октябрьского, 18 км от железнодорожной станции Рабкор (на ветке Бобруйск — Рабкор от линии Осиповичи — Жлобин), 195 км от Гомеля.

Транспортная сеть[правіць | правіць зыходнік]

На автомобильной дороге Октябрьский — Озаричи. Планировка состоит из прямолинейной улицы, ориентированной с юго-запада на северо-восток, к которой с юга присоединяются два и с севера — один переулок. Застройка деревянная, усадебного типа. В 1989 году построено 50 кирпичных домов, в которых разместились переселенцы из загрязнённых радиацией в результате катастрофы на Чернобыльской АЭС мест.

История[правіць | правіць зыходнік]

По письменным источникам известна с начала XVIII века как деревня в казенном поместье Грабьё, в Мозырском повете Минского воеводства Великого княжества Литовского. После 2-го раздела Речи Посполитой (1793 год) в составе Российской империи. Обозначена на карте 1866 года, использовавшейся Западной мелиоративной экспедицией, работавшей в этом районе в 1890-е годы. В 1908 году в Рудобельской волости Бобруйского уезда Минской губернии.

Во время нахождения в деревне польских войск в 1920 году в окрестностях действовал партизанский отряд К. П. Орловского. В 1921 году открыта школа. С 5 мая 1929 года центр Ломовичского сельсовета Озаричского, с 8 июля 1931 года Паричского, с 12 февраля 1935 года Домановичского, с 28 июня 1939 года Октябрьского, с 25 декабря 1962 года Светлогорского, с 30 июля 1966 года Октябрьского районов Мозырского (до 26 июля 1930 года и с 21 июня 1935 года до 20 февраля 1938 года) округа, с 20 февраля 1938 года Полесской, с 20 сентября 1944 года Бобруйской, с 8 января 1954 года Гомельской области. В 1929 году организован колхоз имени А. Г. Червякова, работала паровая мельница с лесопилкой. Начальная школа в 1930-е годы преобразована в семилетнюю.

Во время Великой Отечественной войны оккупанты в апреле 1942 года сожгли 42 двора, убили 157 жителей. В ноябре 1943 года партизаны отрядов имени А. Ф. Коваленко, «Смерть фашизму», «За Родину», «Красный Октябрь» 123-й партизанской бригады, имени Н. Ф. Гастелло, 225-й партизанской бригады разгромили немецкий гарнизон, распологавшийся в деревне. 73 жителя погибли на фронте.

Согласно переписи 1959 года центр колхоза имени С. М. Кирова. Работают: Ломовичское лесничество, швейная и сапожная мастерские, средняя школа, Дом народного творчества, библиотека, отделение связи, фельдшерско-акушерский и ветиринарный пункты, детский сад, комплексный приёмный пункт бытового обслуживания населения, баня, прачечная, магазин.

В состав Ломовичского сельсовета до 1942 года входила деревня Селище, сожжённую немецкими оккупантами (29 дворов) и убили 95 жителей (не восстановлена, увековечена в мемориальном комплексе «Хатынь»); деревня Смоловица (сожжена немецкими оккупантами, не восстановлена); деревня Смуга (сожжена немецкими оккупантами, 21 двор, убито 175 жителей, не восстановлена); деревня Хоромная (сожжена немецкими оккупантами, не восстановлена); до 1981 года деревня Глебова Поляна (не существует).

Население[правіць | правіць зыходнік]

Численность[правіць | правіць зыходнік]

  • 2004 год — 174 хозяйства, 468 жителей.

Динамика[правіць | правіць зыходнік]

  • 1795 год — 18 дворов.
  • 1857 год — 22 двора, 179 жителей.
  • 1897 год — 72 двора, 453 жителя (согласно переписи).
  • 1908 год — 104 двора, 726 жителей.
  • 1916 год — 125 дворов, 766 жителей.
  • 1925 год — 136 дворов.
  • 1940 год — 160 дворов.
  • 1959 год — 550 жителей (согласно переписи).
  • 2004 год — 174 хозяйства, 468 жителей.

Известные уроженцы[правіць | правіць зыходнік]

  • М. В. Гершман — заслуженный работник культуры Беларуси.

Литература[правіць | правіць зыходнік]

  • Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

См. также[правіць | правіць зыходнік]

Примечания[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Примечания

Ссылки[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Октябрьский район Гомельской области

Категория:Населённые пункты Октябрьского района Гомельской области




24 Лавстыки (Октябрьский район)

Шаблон:НП-Белоруссия

Лавстыки (бел.: Лаўстыкі) — деревня в Октябрьском сельсовете Октябрьского района Гомельской области Белоруссии.

На востоке граничит с лесом.

География[правіць | правіць зыходнік]

Расположение[правіць | правіць зыходнік]

В 4 км на юг от Октябрьского, 207 км от Гомеля, 2 км от железнодорожной станции Рабкор (на ветке Бобруйск — Рабкор от линии ОсиповичиЖлобин).

Гидрография[правіць | правіць зыходнік]

На западе мелиоративный канал.

Транспортная сеть[правіць | правіць зыходнік]

Транспортные связи по просёлочной, затем автомобильной дороге Октябрьский — Озаричи. Планировка состоит из трёх коротких, меридиональных улиц, застроенных деревянными усадьбами.

История[правіць | правіць зыходнік]

По письменным источникам известна с XVIII века как деревня в Рудобельском войтовстве Бобруйском повете Минском воеводстве Великого княжества Литовского. После 2-го раздела Речи Посполитой (1793 год) в составе Российской империи. В 1844 году в составе поместья Рудобелка. Обозначена на карте 1866 года, использовавшейся Западной мелиоративной экспедицией, работавшей в этом районе в 1890-е годы. В 1908 году в Рудобельской волости Бобруйского уезда Минской губернии.

В 1931 году организован колхоз. Во время Великой Отечественной войны немецкие оккупанты в начале апреля 1942 года полностью сожгли деревню, расстреляли и сожгли 800 жителей, в том числе из близлежащих деревень (похоронены в могилах жертв фашизма в центре и в 0,2 км на юго-запад от деревни). 30 жителей погибли на фронте. Согласно переписи 1959 года размещалось подсобное хозяйство Мозырьской нефтеразведывательной экспедиции глубокого бурения. Расолагались клуб, библиотека, школа-сад.

Население[правіць | правіць зыходнік]

Численность[правіць | правіць зыходнік]

  • 2004 год — 74 хозяйства, 179 жителей.

Динамика[правіць | правіць зыходнік]

  • 1844 год — 18 дворов.
  • 1908 год — 76 дворов, 545 жителей.
  • 1916 год — 84 двора.
  • 1924 год — 448 жителей.
  • 1940 год — 115 дворов.
  • 1959 год — 158 жителей (согласно переписи).
  • 2004 год — 74 хозяйства, 179 жителей.

Литература[правіць | правіць зыходнік]

  • Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

См. также[правіць | правіць зыходнік]

Примечания[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Примечания

Ссылки[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Октябрьский район Гомельской области

Категория:Населённые пункты Октябрьского района Гомельской области




25 Лески (Октябрьский район)

Шаблон:НП-Белоруссия

Лески (бел.: Лескі) — деревня в Октябрьском сельсовете Октябрьского района Гомельской области Белоруссии.

География[правіць | правіць зыходнік]

Расположение[правіць | правіць зыходнік]

В 3 км на юго-восток от Октябрьского, 6 км от железнодорожной станции Рабкор (на ветке Бобруйск — Рабкор от линии ОсиповичиЖлобин), 233 км от Гомеля.

Транспортная сеть[правіць | правіць зыходнік]

На автомобильной дороге Октябрьский — Озаричи. Планировка состоит из прямолинейной улицы, близкой к меридиональной ориентации, застроенной редко деревянными усадьбами.

История[правіць | правіць зыходнік]

По письменным источникам известна с XVIII века. После 2-го раздела Речи Посполитой (1793 год) в составе Российской империи, в Бобруйском уезде Минской губернии. В XIX веке в составе поместья Рудобелка, принадлежавшее Лапам, затем владение А. Е. Врангеля, с 1874 года — генерал-майор А. Ф. Лилиенфельда. Обозначена на карте 1866 года, использовавшейся Западной мелиоративной экспедицией, работавшей в этом районе в 1890-е годы. В 1913 году в наёмном доме открыта школа.

В 1930 году организован колхоз, работала кузница. Во время Великой Отечественной войны немецкие оккупанты в апреле 1942 года сожгли 6 дворов и убили 42 жителя. 25 жителей погибли на фронте. Согласно переписи 1959 года в составе совхоза «Октябрьский» (центр — городской посёлок Октябрьский); клуб, магазин.

Население[правіць | правіць зыходнік]

Численность[правіць | правіць зыходнік]

  • 2004 год — 34 хозяйства, 55 жителей.

Динамика[правіць | правіць зыходнік]

  • 1897 год — 46 дворов, 327 жителей (согласно переписи).
  • 1908 год — 71 двор, 458 жителей.
  • 1917 год — 499 жителей.
  • 1924 год — 524 жителя.
  • 1959 год — 210 жителей (согласно переписи).
  • 2004 год — 34 хозяйства, 55 жителей.

Литература[правіць | правіць зыходнік]

  • Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

См. также[правіць | правіць зыходнік]

Примечания[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Примечания

Ссылки[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Октябрьский район Гомельской области