Studia Białorutenistyczne
| Studia Białorutenistyczne | |
|---|---|
| Арыгінальная назва |
некалькі моў: Studia Białorutenistyczne[1] |
| Тып | навуковы часопіс[d] і часопіс адкрытага доступу[d] |
| Краіна | |
| Галоўны рэдактар | Сяргей Кавалёў |
| Тэматыка | гісторыя як навука[d][2], культуралогія[d][2], літаратуразнаўства[2], сацыялогія[2] і мовазнаўства[2] |
| Мова | некалькі моў[d][1] |
| ISSN | 1898-0457 і 2449-8270 |
| Вэб-сайт |
bialorutenistyka.umcs.pl journals.umcs.pl/sb/index |
«Studia Białorutenistyczne» (Беларусазнаўчыя даследаванні, англ.: Belarusian Studies) — польскі рэцэнзаваны навуковы штогоднік па беларусазнаўстве, які выдаецца ў Любліне Выдавецтвам Універсітэта Марыі Кюры-Складоўскай (UMCS). Першы том выйшаў у 2007 годзе; заснавальнікамі і першымі рэдактарамі выдання былі Рышард Радзік і Міхал Саевіч.[3][4]
Часопіс прысвечаны Беларусі, а таксама польска-беларускім культурным, літаратурным і моўным сувязям у гістарычнай перспектыве. Публікуюцца працы па літаратуразнаўстве, мовазнаўстве, гісторыі, сацыялогіі і культуралогіі. Рэдакцыя вызначае выданне як міждысцыплінарную пляцоўку для даследчыкаў з Польшчы і іншых краін, якія займаюцца Беларуссю і беларусазнаўчай праблематыкай.[5]
Галоўны рэдактар — беларускі літаратуразнавец Сяргей Кавалёў.[6] Друкаваны ISSN выдання — 1898-0457, электронны — 2449-8270.[7] З 2021 года часопіс выходзіць толькі ў электроннай форме і распаўсюджваецца ў адкрытым доступе.[5]
Гісторыя
[правіць | правіць зыходнік]Першы том «Studia Białorutenistyczne» быў выдадзены Выдавецтвам Універсітэта Марыі Кюры-Складоўскай у 2007 годзе пад рэдакцыяй Рышарда Радзіка і Міхала Саевіча. Выданне мела 420 старонак і ISBN 978-83-227-2630-3.[3] Бібліятэка UMCS датуе існаванне серыяльнага выдання 2007 годам і фіксуе паралельныя назвы Belarusaznaŭčyâ Dasledavannì і Belarusian Studies.[8]
У выдавецкай анатацыі да першага тома мэтай штогодніка называлася пашырэнне ведаў пра Беларусь у польскіх навуковых асяродках, зацікаўленых усходнім суседам Польшчы. Ад пачатку тэматыка ахоплівала гісторыю, сацыялогію, культуралогію, літаратуразнаўства і мовазнаўства.[3] Пры гэтым выданне задумвалася не толькі як польскамоўная пляцоўка для польскіх даследчыкаў: рэдакцыя падкрэслівала намер публікаваць таксама аўтараў з Беларусі, у тым ліку па-беларуску, і развіваць навуковыя сувязі па абодва бакі польска-беларускай мяжы.[3]
Адным з першапачатковых тэматычных прыярытэтаў стала вывучэнне польска-беларускіх адносін у гістарычнай перспектыве, а таксама тых аспектаў гісторыі і культуры Беларусі, якія рэдакцыя лічыла недастаткова даследаванымі і значнымі для польскіх і беларускіх навукоўцаў.[3] Гэты міждысцыплінарны профіль у асноўных рысах захаваўся: сучаснае апісанне часопіса таксама вылучае культурныя, літаратурныя і моўныя сувязі паміж Польшчай і Беларуссю і комплекснае вывучэнне Беларусі гуманітарнымі і грамадскімі навукамі.[5]
Электронны архіў на Платформе часопісаў UMCS ахоплівае выпускі пачынаючы з тома 7 за 2013 год.[9] Для электроннай версіі быў прысвоены e-ISSN 2449-8270; у міжнародным рэестры ISSN яна пазначана як шматмоўнае штогадовае навуковае перыядычнае выданне з Любліна, звязанае з UMCS.[7] З 2021 года выданне цалкам перайшло ў электронны фармат.[5]
25—26 чэрвеня 2026 года ў Любліне Інстытут мовазнаўства і літаратуразнаўства і Інстытут гісторыі UMCS правялі міжнародную навуковую канферэнцыю «Polsko-białoruskie związki historyczne, literackie i językowe», прымеркаваную арганізатарамі да 20-га юбілею «Studia Białorutenistyczne». У ёй удзельнічалі 67 дакладчыкаў з Польшчы, Беларусі, Украіны, Літвы, Аўстрыі і Вялікабрытаніі.[4] Канферэнцыя пачалася дыскусійнай панэллю пра пачаткі і развіццё часопіса, у якой узялі ўдзел яго заснавальнікі і першыя рэдактары Міхал Саевіч і Рышард Радзік, галоўны рэдактар Сяргей Кавалёў і яго намеснікі Ядвіга Казлоўская-Дода і Дарыюш Тарасюк.[4]
Профіль і змест
[правіць | правіць зыходнік]«Studia Białorutenistyczne» мае міждысцыплінарны характар. Да асноўнай тэматыкі належаць гісторыя Беларусі, беларуская культура, літаратура, мова, грамадскія і культурныя працэсы, а таксама польска-беларускія гістарычныя, літаратурныя і моўныя сувязі.[10] Рэдакцыя імкнецца далучаць да супрацоўніцтва аўтараў, рэцэнзентаў і членаў навуковай рады з замежных беларусазнаўчых цэнтраў.[10]
У змесце тома 19 за 2025 год навуковыя артыкулы размеркаваны паміж трыма асноўнымі тэматычнымі блокамі:
- гісторыя, культура і сацыялогія;
- літаратуразнаўства;
- мовазнаўства.[11]
Акрамя даследчых артыкулаў, часопіс публікуе рэцэнзіі, рэцэнзійныя артыкулы, справаздачы з навуковых канферэнцый і біяграфічныя матэрыялы.[10] У выпуску 19 (2025), напрыклад, пасля асноўных тэматычных блокаў змешчаны раздзел рэцэнзій і рубрыка In memoriam.[11]
Матэрыялы прымаюцца на польскай і беларускай мовах, а таксама на рускай, англійскай і нямецкай мовах.[12] Для навуковых артыкулаў патрабуюцца назвы на мове арыгінала, англійскай, польскай і беларускай мовах, а анатацыі і ключавыя словы — на англійскай, польскай і беларускай; бібліяграфія афармляецца паводле стылю APA.[12]
Такі моўны склад адлюстроўваецца і ў асобных выпусках: у томе 19 (2025) апублікаваны артыкулы па-беларуску, па-польску, па-руску і па-англійску.[11] Гэта дазваляе часопісу выступаць пляцоўкай для даследчыкаў Беларусі і беларусазнаўства з розных нацыянальных акадэмічных традыцый.[5]
Рэдакцыя і навуковая рада
[правіць | правіць зыходнік]Галоўным рэдактарам «Studia Białorutenistyczne» з'яўляецца прафесар UMCS Сяргей Кавалёў. Яго намеснікі — Ядвіга Казлоўска-Дода і Дарыюш Тарасюк; у склад рэдакцыйнай групы ўваходзіць таксама Алена Маркава з Карлава ўніверсітэта ў Празе.[6] У выпуску 19 (2025) Кавалёў, Казлоўска-Дода і Тарасюк пазначаны таксама як навуковыя рэдактары тома.[11]
Навуковая рада мае міжнародны склад. У ёй прадстаўлены даследчыкі, звязаныя з установамі Польшчы, Беларусі, Аўстрыі, Германіі і іншых еўрапейскіх краін, у тым ліку з Беларускім дзяржаўным універсітэтам, Нацыянальнай акадэміяй навук Беларусі, Варшаўскім універсітэтам, Беластоцкім універсітэтам, Зальцбургскім, Ольдэнбургскім і Патсдамскім універсітэтамі.[6][11] Міхал Саевіч, адзін з заснавальнікаў і першых рэдактараў штогодніка, уваходзіць у навуковую раду выдання.[6]
Спісы рэцэнзентаў публікуюцца штогод. У спісе за 2025 год прадстаўлены даследчыкі з універсітэтаў і навуковых інстытутаў Польшчы, Беларусі, Аўстрыі, Літвы і Украіны, у тым ліку супрацоўнікі Польскай акадэміі навук і Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі.[11]
Рэцэнзаванне і выдавецкая палітыка
[правіць | правіць зыходнік]Навуковыя артыкулы спачатку праходзяць папярэднюю ацэнку рэдакцыі на адпаведнасць профілю часопіса, тэматыцы выпуску і рэдакцыйным патрабаванням. Перад перадачай рэцэнзентам тэкст правяраецца сістэмай выяўлення плагіяту.[10] Да ацэнкі артыкула прыцягваюцца не менш як два незалежныя рэцэнзенты па-за ўстановай, з якой звязаны аўтар, і па-за ўстановай выдаўца; прынамсі адзін з іх павінен прадстаўляць замежную ўстанову.[10]
Рэцэнзаванне ажыццяўляецца паводле мадэлі падвойнай ананімнасці (англ.: double-blind peer review), калі асобы аўтара і рэцэнзента ўзаемна не раскрываюцца.[10] Калі адна рэцэнзія станоўчая, а другая адмоўная, прызначаецца трэці рэцэнзент; дзве адмоўныя рэцэнзіі з'яўляюцца падставай для адхілення артыкула. Паводле правілаў часопіса, звычайная працягласць працэсу рэцэнзавання складае каля двух-трох месяцаў.[10]
Рэдакцыя не спаганяе плату ні за разгляд рукапісу і рэдакцыйную апрацоўку, ні за публікацыю.[12] Выданне працуе ў мадэлі адкрытага доступу: поўныя тэксты можна бясплатна чытаць, капіраваць, друкаваць, распаўсюджваць, індэксаваць, цытаваць і шукаць пры захаванні аўтарскіх правоў.[10] У томе 19 за 2025 год для матэрыялаў пазначана ліцэнзія CC BY 4.0.[11]
Выдавецкі цыкл разлічаны на адзін выпуск у год: паводле апублікаванай палітыкі, матэрыялы збіраюцца да канца другога квартала, а выпуск рыхтуецца да канца чацвёртага квартала.[10]
Індэксацыя і даступнасць
[правіць | правіць зыходнік]Часопіс індэксуецца ў базах і бібліяграфічных сістэмах Slavic Humanities, Arianta, Index Copernicus, ERIH Plus, BazHum, CEJSH і DOAJ.[10] У выпуску 19 (2025) асобна пазначана наяўнасць анатацый апублікаваных артыкулаў у базе CEJSH.[11]
Міжнародны цэнтр ISSN пацвярджае для электроннай версіі нумар ISSN 2449-8270 і звязаны з ім ISSN-L 1898-0457; у рэестры выданне класіфікуецца як польскае шматмоўнае перыядычнае выданне гадавой перыядычнасці.[7] Друкаваны ISSN 1898-0457 працягвае пазначацца ў выхадных звестках, хоць з 2021 года часопіс выходзіць толькі ў электроннай форме.[5][11]
Поўныя тэксты выпускаў, змешчаных на Платформе часопісаў UMCS, даступныя без рэгістрацыі. Электронны архіў платформы ўключае тамы ад № 7 (2013), а бібліяграфічны запіс Бібліятэкі UMCS ахоплівае выданне ад часу яго заснавання ў 2007 годзе.[9][8]
Крыніцы
[правіць | правіць зыходнік]- 1 2 3 The ISSN portal — Paris: ISSN International Centre, 2005. — ISSN 1898-0457
- 1 2 3 4 5 Directory of Open Access Journals — 2003.
- 1 2 3 4 5 Studia Białorutenistyczne, t. 1 (польск.). Wydawnictwo UMCS. Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej. Праверана 25 жніўня 2026.
- 1 2 3 Dariusz Tarasiuk. Relacja z konferencji pt. „Polsko-białoruskie związki historyczne, literackie i językowe...” (польск.). Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej (3 ліпеня 2026). Праверана 25 жніўня 2026.
- 1 2 3 4 5 6 Studia Białorutenistyczne (польск.). Platforma Czasopism UMCS. Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej. Праверана 25 жніўня 2026.
- 1 2 3 4 Zespół redakcyjny (польск.). Studia Białorutenistyczne. Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej. Праверана 25 жніўня 2026.
- 1 2 3 ISSN 2449-8270 — Studia Białorutenistyczne (Online) (англ.). The ISSN Portal. ISSN International Centre. Праверана 25 жніўня 2026.
- 1 2 Studia Białorutenistyczne (польск.). Biblioteka UMCS. Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej. Праверана 25 жніўня 2026.
- 1 2 Archiwum (польск.). Studia Białorutenistyczne. Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej. Праверана 25 жніўня 2026.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Zasady (польск.). Studia Białorutenistyczne. Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej. Праверана 25 жніўня 2026.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Studia Białorutenistyczne 19/2025. Strony tytułowe i spis treści (польск.). Studia Białorutenistyczne. Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej (2025). Праверана 25 жніўня 2026.