Асфіксія

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да навігацыі Перайсці да пошуку
Асфіксія
МКХ-10 R09.009.0, T71.71.
МКХ-9 799.0799.0
DiseasesDB 969
MeSH D001237
Commons-logo.svg Асфіксія на Вікісховішчы

Асфіксія (стар.-грэч.: - «без» і стар.-грэч.: σφύξις — «пульс», літаральна — адсутнасць пульса) — удушша, абумоўленае кіслародным галаданнем і лішкам вуглекіслаты ў крыві і тканках, напрыклад пры сцісканні дыхальных шляхоў звонку (удушэнне), закрыцці іх прасвету, ацёк і г. д. Формай удушша з’яўляецца Удушша пры глытанні, што патрабуе неадкладнай аказання першай дапамогі (чытайце ніжэй).

Удушша пры глытанні (і першая дапамога)[правіць | правіць зыходнік]

Удушша пры глытанні адбываецца, калі ежа дрэнна перажоўваецца, і ўступае на іншы шлях, і блакуе дыхальныя шляхі.

Некаторыя метады рук могуць вырашыць удушша (чытайце ніжэй).

Першая дапамога звычайным пацярпелым[правіць | правіць зыходнік]

Першая частка — кашляць.

Калі пацярпелы не можа кашляць[1], выкарыстоўвайце гэтыя дзве тэхнікі ўручную (гл. абодва малюнкі ніжэй).

Для лепшага выніку камбінуйце іх па чарзе: выканайце кожную тэхніку прыкладна 5 разоў, пераходзьце на іншую тэхніку і паўтарайце гэтыя павароты бесперапынна.

Цяжарным і поўным людзям патрэбныя варыяцыі гэтых ручных тэхнік (чытайце ніжэй).

Немаўлятам (ва ўзросце да 1 года) патрэбныя варыяцыі гэтых ручных тэхнік (чытайце ніжэй).

Калі ўдушша працягваецца, выклікайце хуткую медыцынскую дапамогу.

Пацярпелы можа страціць прытомнасць праз некаторы час (чытайце ніжэй), і што патрабуе «Сардэчна-лёгачнай рэанімацыі супраць удушша».

«Паляпае па спіне»: Падтрымлівайце грудзі пацярпелага рукой, якая не будзе ўдарыць (для павышэння эфектыўнасці), і максімальна сагнуць цела пацярпелага. Затым моцна пляснуць другой рукой.
«Ціск у брушнай паражніны» (манеўр Хаймліха): прыкладвайце іх з сілай паміж грудзьмі і пупком.


Першая дапамога цяжарным жанчынам або людзям з празмерным атлусценнем[правіць | правіць зыходнік]

Першая частка таксама кашляць.

Калі пацярпелы не можа кашляць[2], выкарыстоўвайце гэтыя дзве тэхнікі ўручную (гл. абодва малюнкі ніжэй).

Для лепшага выніку камбінуйце іх па чарзе: выканайце кожную тэхніку прыкладна 5 разоў, пераходзьце на іншую тэхніку і паўтарайце гэтыя павароты бесперапынна.

Калі ўдушша працягваецца, выклікайце хуткую медыцынскую дапамогу.

Пацярпелы можа страціць прытомнасць праз некаторы час (чытайце ніжэй), і што патрабуе «Сардэчна-лёгачнай рэанімацыі супраць удушша».

«Паляпае па спіне»: Што да агульных ахвяраў. Падтрымлівайце грудзі пацярпелага рукой, якая не будзе ўдарыць (для павышэння эфектыўнасці), і максімальна сагнуць цела пацярпелага. Затым моцна пляснуць другой рукой.
«Націск на грудную клетку супраць удушша»: накладвайце іх з сілай на ніжнюю палову грудной косткі.


Першая дапамога немаўлятам (да 1 года)[правіць | правіць зыходнік]

Выкарыстоўвайце[3] гэтыя дзве тэхнікі ўручную для немаўлятаў (гл. абодва малюнкі ніжэй).

Для лепшага выніку камбінуйце іх па чарзе: выканайце кожную тэхніку прыкладна 5 разоў, пераходзьце на іншую тэхніку і паўтарайце гэтыя павароты бесперапынна.

Калі ўдушша працягваецца, выклікайце хуткую медыцынскую дапамогу.

Немаўля можа страціць прытомнасць праз некаторы час (чытайце ніжэй), і што патрабуе «Сардэчна-лёгачнай рэанімацыі супраць удушша для немаўлятаў».

Злева: «Паляпае па спіне», дзіця злёгку нахілены галавой уніз. Справа: «Націск на грудзі», двума пальцамі націсніце на ніжнюю палову сярэдзіны грудзей.

Калі пацярпелы без прытомнасці[правіць | правіць зыходнік]

Неабходная[4] «Сардэчна-лёгачная рэанімацыя супраць удушша» (звычайная, не для немаўлятаў) або «Сардэчна-лёгачная рэанімацыя супраць удушша для немаўлятаў» (да 1 года).

Сардэчна-лёгачная рэанімацыя супраць удушша, звычайная[правіць | правіць зыходнік]

Кампрэсіі грудной клеткі сардэчна-лёгачнай рэанімацыі.
Вентыляцыя (выратавальнае дыханне) у сардэчна-лёгачнай рэанімацыі. У грудных дзяцей выкарыстоўвайце рот, каб прыкрыць рот і нос дзіцяці адначасова.

Неабходны выклік у службу хуткай медыцынскай дапамогі.

Пацярпелага пакласці ляжачым, тварам уверх.

Пастаянна рабіце пацярпеламу «сардэчна-лёгачную рэанімацыю супраць удушша»:

  • 30 сцісканняў на ніжнюю палову сярэдзіны грудзей.
  • Калі вы ўбачыце замяты прадмет, паспрабуйце яго дастаць. Аб’ект можа быць выняты ці не, але гэтая сардэчна-лёгачная рэанімацыя павінна працягвацца да таго часу, пакуль пацярпелы не дыхае нармальна.
  • Зачыніце пацярпеламу нос. Увядзіце паветра, выконваючы вентыляцыю (выратавальнае дыханне) рот у рот. Зноў увядзіце паветра, выканаўшы іншую ідэнтычную вентыляцыю (выратавальнае дыханне).
  • Круціце галаву ахвяры наперад і назад, каб крыху змяніць яе становішча. Увядзіце паветра, выконваючы вентыляцыю (выратавальнае дыханне) рот у рот. Зноў увядзіце паветра, выканаўшы іншую ідэнтычную вентыляцыю (выратавальнае дыханне).

Паўтарайце бесперапынна ўсе гэтыя крокі, пачынаючы з першага (30 сцісканняў).

Сардэчна-лёгачная рэанімацыя супраць удушша для немаўлятаў (да 1 года)[правіць | правіць зыходнік]

Неабходны выклік у службу хуткай медыцынскай дапамогі.

Пакладзеце немаўля ляжачым тварам уверх. Галава немаўля павінна заўсёды глядзець наперад.

Пастаянна рабіце дзіцяці сардэчна-лёгачную рэанімацыю супраць удушша:

  • Знаходжанне з аднаго з бакоў дзіцяці: 30 сцісканняў, выкананых двума пальцамі на ніжнюю палову сярэдзіны грудной клеткі.
  • Калі вы ўбачыце замяты прадмет, паспрабуйце яго дастаць. Аб’ект можа быць выняты ці не, але гэтая сардэчна-лёгачная рэанімацыя павінна працягвацца да таго часу, пакуль дзіця не дыхае нармальна.
  • Выкарыстоўваючы рот, прыкрыйце адначасова рот і нос дзіцяці. Увядзіце паветра такім чынам (вентыляцыя або выратавальнае дыханне). Зноў увядзіце паветра (іншая ідэнтычная вентыляцыя або выратавальнае дыханне).
  • Рэкамендуецца трымаць галаву немаўля прама, так як глядзець наперад, а не круціць яе, таму што нахіл галавы можа звузіць дыхальныя шляхі ў немаўлятаў.

Паўтарайце бесперапынна ўсе гэтыя крокі, пачынаючы з першага (30 сцісканняў).

Дапамога ў іншых распаўсюджаных выпадках[правіць | правіць зыходнік]

Традыцыйна выкарыстоўваюць прымусовае задзьмухванне паветра ў лёгкія хворага. Гэты метад, названы «рот у рот» ці «рот у нос» выкарыстоўваецца паўсюдна ў якасці неадкладнай дапамогі да прыезду ўрача.

Зноскі

  1. American Red Cross, Conscious Choking
  2. National Safety Council and Oklahoma State University, Choking and CPR safety talk
  3. American Heart Association, Guidelines for First Aid
  4. American Red Cross, CPR/AED and First Aid («Unconscious Choking»).