Бадзяк палявы

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Бадзяк палявы
Cirsium arvense with Bees Richard Bartz.jpg
Навуковая класіфікацыя
Міжнародная навуковая назва

Cirsium arvense (L.) Scop., 1772

Wikispecies-logo.svg
Сістэматыка
на Віківідах
Commons-logo.svg
Выявы
на Вікісховішчы
ITIS  36335
NCBI  41550
EOL  468373
GRIN  t:100755
IPNI  195034-1
TPL  gcc-106632

Бадзяк палявы[3][4] (Cirsium arvense) — від шматгадовых травяністых раслін з роду бадзяк сямейства астравыя, або складанакветныя (Asteraceae).

Назва[правіць | правіць зыходнік]

Бадзяк палявы, чартапалох, чортавы пажуры[5], асот, асот палявы, булдоўнік, дзядоўнік, старожнік[6][7][8].

Апісанне[правіць | правіць зыходнік]

Лісце ўтварае прыкаранёвую разетку, з якой затым вырастае сцябло вышынёй ад 30 да 200 см; у верхняй частцы сцябло галінстае.

Расліна звычайна двухдомная, добра размнажаецца вегетатыўным шляхам. Бывае, што ўтвараецца калонія (полікармон) толькі з асобін аднаго полу. Тады расліна квітнее, але насення не дае. Час цвіцення — з чэрвеня па кастрычнік.

Моцны стрыжневы корань можа пранікаць на 2-3 метры, часам сустракаюцца карані даўжынёй 5-6 метраў. Прыблізна на глыбіні 35 см ад галоўнага кораня паралельна паверхні адыходзяць клубнепадобныя патоўшчаныя карані, якія ўтрымоўваюць запас пажыўных рэчываў.

Значэнне[правіць | правіць зыходнік]

Бадзяк палявы — цяжкавыкараняльнае пустазелле збожжавых палёў, агародаў і маладых лесапасадак. Часам бадзяк за кошт вегетатыўнага размнажэння можа запоўніць усё поле, выцесніўшы культурныя расліны. У прыродзе таксама сустракаецца на лугах, у зарасніках кустоў, уздоўж дарог у нізінах і ў гарах.

Зноскі

  1. Ужываецца таксама назва Пакрытанасенныя.
  2. Пра ўмоўнасць аднясення апісанай у гэтым артыкуле групы раслін да класа двухдольных гл. артыкул «Двухдольныя».
  3. Напісанне Бадзяк палявы у адпаведнасці з БЭ ў 18 тамах., Т.2. Мн., 1996, С.213
  4. Киселевский А. И. Латино-русско-белорусский ботанический словарь. — Минск: «Наука и техника», 1967. — С. 38. — 160 с. — 2350 экз.
  5. Federowski M. Lud Bialoruski na Rusi litewskiej. Krakow, I, 1897
  6. Анненков Н.(руск.) бел. Ботанический словарь, Спб, 1878
  7. Ганчарык М. М. Беларускія назвы раслін. Праца навуковага таварыства па вывучэнню Беларусі, т. II і IV. Горы-Горки, 1927
  8. Чоловский К. Опыт описания Могилевской губернии. По программе и под редакцией А. С. Дембовецкого, кн. I. Могілев.