Валадар мух

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Валадар мух
Lord of the Flies
Жанр Раман
Аўтар Уільям Голдынг
Мова арыгінала англійская
Дата напісання 1954
Дата першай публікацыі 1954
Выдавецтва Faber and Faber

«Валадар мух» (англ.: The Lord of the Flies) — алегарычны раман славутага брытанскага пісьменніка У. Голдынга, выдадзены ў 1954 г. Гэта першы і найбольш паспяховы раман гэтага аўтара - які набыў сусветнае прызнанне і ў 1983 г. быў уганараваны Нобелеўскай прэміяй у галіне літаратуры.

Агульныя моманты сюжэту[правіць | правіць зыходнік]

Паводле сведчанняў самога У. Голдынга, адразу пасля вайны ён здзіўляўся з недарэчнасці і непраўдападобнасці аднаго з англійскіх "выхаваўчых раманаў" - кнігі Р. М. Балантайна "Каралавая выспа" (1858 г.). Рамана Голдынга напоўнены алюзіямі на кнігу ХІХ ст. (ад імёнаў галоўных герояў да паасобных рэплік), якія пакліканы выявіць адну з важных інтэнцыяў аўтара - палеміку з ідэалістычным і зададзеным творам, у якім, як лічыў Голдынг, адлюстраваны не сапраўдныя англійскія хлопчыкі, а трызненні аўтара і сістэмы выхавання. Ювелірная якасць гэтай працы Голдынга засведчана наступным фактам: калі рыхтавалася першая экранізацыя "Валадара мух", рэжысёр фільма палічыў патрэбным азнаёміць бацькоў маленькіх актораў з літаратурнай першакрыніцай і разаслаў ім кнігі. У адказ ён атрымаў поўную згоду, матываваную падабенствам "Валадара мух" і "Каралавай выспы" [1].

Агульная мараль твора палягае ў неабходнасці прызнання ўнутрана ўласцівай чалавеку злой прыроды. Хлопчыкі, патрапіўшы на выспу, у паскораным парадку дэградуюць, вылузваючыся з шалупіння навязанай цывілізацыі, і неўзабаве аб'яднанае вакол важака племя палюе на такога ж чалавека. Напрацягу дзеяння выяўляецца "звер" - уяўная істота, якая нібыта пагражае хлопцам. Тады паляўнічыя, упаляваўшы свінню, ахвяраюць "зверу" свіную галаву, насаджаную на кол, - галава, у сваю чаргу, "бярэ на сябе функцыі д'ябла, г.зн. вынесенай вонкі і аб'ектываванай у свядомасці праекцыі зла ў чалавечым сэрцы" [2]. Нягледзячы на тое, што большасць хлопцаў верыць у існаванне "звера", адзін з герояў - Сайман - прамаўляе: "Можа, звер гэты і ёсць...Можа...гэта мы самі".

Інтэрпрэтацыя[правіць | правіць зыходнік]

Галоўная тэматыка раману - нараджэнне гвалту ў людзях. У рамане сітуацыя абвастраецца праз тое, што галоўныя пратаганісты - дзеці, якія, уласна кажучы, зазвычай малююцца як сімвалы нявіннасці і чысціні. Чым больш дзеці губляюць сувязь з цывілізацыяй і законам, тым больш знікаюць іхнія уяўныя, выдуманыя дарослымі нявіннасць і чысціня і тым большую вагу набываюць права і закон фізічнай сілы.

Падобную тэму артыкулюе раман Жуля Верна "Два гады вакацый" (1888 г.): тут таксама дзеці церпяць крушэнне на сваім уласным востраве і самастойна арганізоўваюцца. Аднак у гэтым выпадку дзеці працуюць разам, канструктыўна, замест таго, каб спрачацца ці нават забіваць адно аднаго.

Сімволіка[правіць | правіць зыходнік]

  • Валадар мух - адно з абазначэнняў д'ябла (Вельзевула): старазапаветны "Валадар мух", ба'ал зевув (בעל זבוב). У Голдынга Ба'ал Зевув, які быў боствам вайны, робіцца сімвалам пазакультурнай гатоўнасці да гвалту, уласцівай чалавеку.
  • Імя "Ральф" паходзіць ад стараверхненямецкага "Radulf" - спалучэнне каранёў "дарадчык" (rad / rat) і "воўк" (ulf / Wulf), г.зн., уладны дарадчык, тое, што Ральф неаднаразова спрабаваў рабіць у рамане, але быў заглушаны крыкамі іншых. Таксама ягоныя спробы абараніць і ўнармаваць дэмакратыю (ён быў абраны правадыром - і заўсёды гэта падкрэсліваў), цягам развіцця падзей мае ўсё меншае значэнне.
  • Імя "Сайман" (адзін з важнейшых персанажаў, бадай адзіны, хто наблізіўся да разумення сутнасці "звера"), паходзіць з габрэйскага слова "шым'он", што значыць "той, хто чуе".

Зноскі

  1. Wallace R. A. A gamble on the impossible // Live Intrenational, 2.12.1963, p. 79
  2. В. Скороденко. Притчи Уильяма Голдинга // У. Голдинг. "Шпиль" и другие повести. М., 1981. С. 12-13